SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57451
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
Dosya No49903
Yılı2019
Konu: Yapım işinde “Genel Masraflar” içerisinde yer alan çeviri hizmet bedelinin ayrıca “Faturalı Giderler” adı altında ödenmesi.
2- 105 sayılı İlamın 11’inci maddesiyle; …-TL sözleşme bedelli “… Hizmeti Alımı İşi”’ne ait bir no.lu hakediş raporunun incelenmesi sonucunda “Genel Masraflar” içerisinde yer alan çeviri hizmet bedelinin “Faturalı Giderler” adı altında ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Yukarıda adı geçen sorumlu (…) (aynı ilam maddesi ile ilgili olarak temyiz talep eden diğer sorumluların kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde de tamamen aynı olmak üzere), temyiz dilekçesinde özetle; konu ile ilgili karara aşağıdaki gerekçeler ile itirazının tekrar yapılması gerektiğini, müşavir sözleşmesinin aşağıda belirtilen bölümlerden oluştuğunu;
1. Teknik Personel Ücretleri: Kalem-1
Birim Fiyat Teklif Cetvelinde gösterilen pozisyonlarda bu sözleşmenin ifası için Danışman tarafından çalıştırılan teknik personelin aylık brüt tavan ücretlerinin, bu kalem kapsamında ödeneceğini, birim fiyat teklif cetvelinde her pozisyon için Danışman tarafından teklif edilmiş olan ücretlerin, o pozisyonda çalıştırılacak olan teknik personelin aylık ücretlerinin tavanını teşkil edeceğini,
2. Genel giderler (Geri Ödenecek Masraflar): Kalem-2
Bu kalemde belirtilmiş olan yüzdelerin sabit olduğunu, geri ödenecek masraf olarak ödenecek toplam miktarın, teknik personel için ödenecek toplama bağlı olarak değişeceğini, her hakedişe geri ödenecek masrafın, genel gider yüzdesi ile teknik personele ödenen miktarların çarpımı ile belirleneceğini,
3. Faturalı Giderler: Kalem-3 (Bu giderler için sabit … TL ayrılmış olmakla birlikte)
İşin kapsamında bulunmayan Danışmanın uzmanlık alanı dışında kalan ve Danışman tarafından doğrudan mal veya hizmet alımı şeklinde 3. kişilerden fatura karşılığı temin edilecek ve İdare’nin talebi ve onayı ile yapılacak ek ve iş hizmetleri kapsadığını, Danışman tarafından temin edilecek mal veya hizmetin alımı sırasında İdare onayına sunacağı faturalı imalatlara alternatif olarak İdarenin ayrıca teklif toplayabileceğini,
4. Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylandığında Ödenecek Tutar: Kalem-4
İdarece ihalesi yapılmakta olan … Yapım İşi ihalesi öncesi İdarenin gerek gördüğü taktirde statik, betonarme, mimari, mekanik, tesisat, elektrik tesisatı ve elektromekanik sistem projelerinin ve ihale dokümanlarının incelenmesi ve onaylanması işi için ödenek bedel olduğunu, İdarenin bu kalemi iş bu sözleşme kapsamına dahil edip ekmemekte serbest olduğunu, yüklenicinin bu durumdan dolayı hak talep edemeyeceğini,
A-TEKNİK PERSONEL GİDERLERİ (Kalem-1) …
B – GENEL GİDERLER (Geri Ödenecek Masraflar) (Kalem-2) (Toplamı A’nın yüzde ne kadarı olduğu istekli tarafından belirlenecektir. Bu oran birini sütununda bulunan yüzde sembolünün yanına yazılacak ve bu orana karşılık gelen tutar teklif edilen birim fiyat sütununa yazılacaktır.) yüzde
(%)51,2 1 … …
C – FATURALI GİDERLER (Kalem - 3) (Bu giderler için sabit …TL ayrılmış olup, teklif edilen birini fiyat sütununa 2 000.000.00 TL yazılacaktır) adet 1 … …
D - UYGULAMA PROJELERİ VE İHALE
DOSVALARININ İNCELENİP
ONAYI ANDIĞINDA ÖDENECEK
TUTAR (Kalem -4) adet
1 … …
Toplam Tutar (K. D. V. Hariç) …
2019 yılında müşavirlik hizmetleri işin kısımlarında gösterilen D-Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylanması işinin yapılması için işe başlatılmış ve D kapsamında çeviri hizmetleri olmadığından; işin kısımlarından A ve B kalemlerine de başlanmadığından C kalemi kapsamında Müşavirden faturalı hizmetler karşılığı olarak çeviri hizmeti alındığını,
B- Genel Giderler iş kalemi kapsamında yapılması gereken çeviri hizmetlerinin Genel Giderler kapsamı tanımın içinde aşağıdaki gibi ifade edildiğini;
a) İdari Personel Giderleri: İdari personelle ilgili tüm masraflar (Danışmanın ortakları, yöneticileri, şantiye dışındaki olağan sekreterya, muhasebe ve çeviri hizmetler dahil)
Burada bahsi geçen çeviri hizmetinin verilebilmesi için müşavirlik hizmetleri kapsamında A- Teknik personel kalemi kapsamında teknik personelin çalıştırılmaya başlanması ve hak edilecek iş için B- Genel Giderlerin oluşmasının çok açık olarak görüldüğünü, tüm müşavirlik sözleşmelerinde olduğu gibi burada amaç yapım aşaması boyunca verilecek müşavirlik hizmetleri esnasında gerekmesi durumunda çeviri hizmetlerini de bu kalem kapsamında karşılamak olduğunu, oysa ki burada söz konusu olan çeviri hizmetinin yapım ihalesi aşamasında tüm dokümanların İngilizceye çevrilmesi işi olduğunu, Müşavirin D- kalemi kapsamında böyle bir görev veya sorumluluğu bulunmadığını, A- ve B- kalemleri henüz başlamadığından bu kapsamda müşavirlik hizmeti verilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca A- ve B- kalemleri başlasaydı dahi bahsedilen çeviri hizmetlerinin yapım ihalesi devam eden işin proje, hesap raporları ve tüm dokümanların çevirisini kapsamadığını, yapım aşamasında devam eden müşavirlik hizmetleri kapsamında gereken çeviri hizmetlerinin verilmesi olduğunun anlaşılmakta olduğunu, Danışmanın Genel Sorumlulukları başlıklı 8. maddede; “5. Danışman Sözleşme ve Şartnamelerde yer alan hususlarda yabancı dilden Türkçeye veya Türkçeden yabancı dillere tercüme edilmesine ihtiyaç duyulanları tercüme edecektir.” denildiğini, Danışmanın Genel Sorumlulukları maddesi 5. alt maddesinde bahsedilen ihtiyaç duyulan tercümelerin proje ve hesap raporları, jeolojik ve geoteknik raporları kapsamadığını, sadece sözleşme ve şartnamelerde yer alan kısımlardan gereken kısımlar olduğunu, bu kısmın ödenecek kalemi de B- Genel Giderler kısmı olduğundan; B- Genel giderlerin oluşması için A- Teknik personel iş kaleminin başlaması zorunluluğunun anlaşılmakta olduğunu, dolayısıyla bahse konu alman hizmetin B- Genel Giderler iş kalemi kapsamında değerlendirilmesi için A- Teknik personel iş kalemine başlanması gerektiğinin açık olduğunu, İdare tarafından bu tarihte bu iş kalemi henüz başlatılmadığını, sonuç olarak İdarenin müşavirlik hizmetleri kapsamında başlattığı D- iş kalemi kapsamı belli olup, bu kapsamda çeviri hizmeti mevcut olmadığından; C- Faturalı giderler üzerinden kar eklenmeksizin sadece hizmet karşılığının maliyeti ödenmek sureti ile müşavirden hizmet alındığını, yazılı açıklamaları kapsamında temyiz konusuna ilişkin savunmasının kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasını Kurulumuza arz etmiştir.
(Temyiz talep eden tüm sorumluların dilekçeleri için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; temyiz dilekçesinde, sorumlunun ileri sürdüğü ve açıkladığı hususların ilam maddesinde karşılandığı görülmüş olmakla birlikte, sözleşme eki özel teknik şartnamenin “Danışmanlık ve Kontrollük Hizmetleri Ödeme Esasları” başlıklı 12. maddesinde bu sözleşme kapsamında verilecek hizmetlerle ilgili ödemelerin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan üç kalemin esas alınarak yapılacağının ifade edildiği, bu kalemlerin Teknik Personel Ücretleri, Genel Giderler (Geri Ödenecek Masraflar) ve Faturalı Giderler olarak belirlendiği, Genel Giderlerin düzenlendiği 12. maddenin 2. alt maddesinde; “Bu kalemde belirtilmiş olan yüzdeler sabittir. Geri ödenecek masraf olarak ödenecek toplam miktar, teknik personel için ödenecek toplama bağlı olarak değişecektir. Her hakedişte geri ödenecek masraf, genel gider yüzdesi ile teknik personele ödenecek miktarların çarpımı ile belirlenecektir.” şeklinde düzenlemenin yer aldığı, buna göre Genel Giderler adı altında ödeme yapılabilmesi için yüklenicinin fiilen işe başlaması ve teknik personel çalıştırmasının gerekeceği, ayrıca maddede geri ödenecek masrafların neleri kapsadığının tek tek sayıldığı ve çeviri hizmetlerinin de bu kapsamda olduğunun açık ve net bir şekilde belirtildiği, dolayısıyla çeviri bedelinin faturalı gider olarak ayrıca ödenmesi mümkün olmadığı değerlendirildiğinden; temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … ve aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosyalarla duruşma talebinde bulunan sorumlular …, … ve … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, ilgili hizmet alım işinde “genel masraflar” içerisinde yer alan çeviri hizmet bedelinin “faturalı giderler” adı altında yükleniciye (mükerrer olarak) ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle verilmiştir.
İşe ilişkin müşavir sözleşmesi şu bölümlerden oluşmaktadır:
“1. Teknik Personel Ücretleri: Kalem-1
Birim Fiyat Teklif Cetvelinde gösterilen pozisyonlarda bu sözleşmenin ifası için Danışman tarafından çalıştırılan teknik personelin aylık brüt tavan ücretleri, bu kalem kapsamında ödenecektir. Birim Fiyat Teklif Cetvelinde her pozisyon için Danışman tarafından teklif edilmiş olan ücretler, o pozisyonda çalıştırılacak olan teknik personelin aylık ücretlerinin tavanını teşkil eder. …
2. Genel Giderler (Geri Ödenecek Masraflar): Kalem-2
Bu kalemde belirtilmiş olan yüzdeler sabittir. Geri ödenecek masraf olarak ödenecek toplam miktar, teknik personel için ödenecek toplama bağlı olarak değişecektir.
Her hakedişe geri ödenecek masraf, genel gider yüzdesi ile teknik personele ödenen tutarların çarpımı ile belirlenecektir.
3. Faturalı Giderler: Kalem-3 (Bu giderler için sabit 2.000.000 TL ayrılmıştır.)
İşin kapsamında bulunmayan Danışmanın uzmanlık alanı dışında kalan ve Danışman tarafından doğrudan mal veya hizmet alımı şeklinde 3. kişilerden fatura karşılığı temin edilecek ve İdare’nin talebi ve onayı ile yapılacak ek iş ve hizmetleri kapsar. Danışman tarafından temin edilecek mal veya hizmetin alımı sırasında idare onayına sunacağı faturalı imalatlara alternatif olarak İdare ayrıca teklif toplayabilir.
4. Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylandığında Ödenecek Tutar: Kalem-4
İdarece ihalesi yapılmakta olan … Yapım İşi ihalesi öncesi İdare gerek gördüğü takdirde statik, betonarme, mimari, mekanik tesisat, elektrik tesisatı ve elektromekanik sistem projelerinin ve ihale dokümanlarının incelenmesi ve onaylanması işi için ödenecek bedeldir. İdare bu kalemi işbu sözleşme kapsamına dahil edip etmemekte serbesttir. Yüklenici bu durumdan dolayı hak talep edemez.
A-TEKNİK PERSONEL GİDERLERİ (Kalem-1) 11.234.400,00
B – GENEL GİDERLER (Geri Ödenecek Masraflar) (Kalem-2) (Toplamı A’nın yüzde ne kadarı olduğu istekli tarafından belirlenecektir. Bu oran birini sütununda bulunan yüzde sembolünün yanına yazılacak ve bu orana karşılık gelen tutar teklif edilen birim fiyat sütununa yazılacaktır.) yüzde
(%) 51,2 1 … …
C – FATURALI GİDERLER (Kalem - 3) (Bu giderler için sabit … TL ayrılmış olup, teklif edilen birini fiyat sütununa .. TL yazılacaktır) adet 1 … …
D - UYGULAMA PROJELERİ VE İHALE
DOSVALARININ İNCELENİP
ONAYI ANDIĞINDA ÖDENECEK
TUTAR (Kalem -4) adet
1 … …
Toplam Tutar (K. D. V. Hariç) …
…”
İşe ait sözleşme eki özel teknik şartnamenin “Danışmanlık ve Kontrollük Hizmetleri Ödeme Esasları” başlıklı 12’nci maddesinde de; sözleşme kapsamında verilecek hizmetlerle ilgili ödemelerin Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan üç kalemin [Teknik Personel Ücretleri, Genel Giderler (Geri Ödenecek Masraflar) ve Faturalı Giderler] esas alınarak yapılacağı belirtilmiştir.
Öncelikle, “B- Genel Giderler” iş kalemi kapsamında yapılması gereken “çeviri hizmetleri”; “a) İdari Personel Giderleri: İdari personelle ilgili tüm masraflar (Danışmanın ortakları, yöneticileri, şantiye dışındaki olağan sekreterya, muhasebe ve çeviri hizmetleri dahil).” şeklinde ifade edilmiştir.
Yine özel teknik şartnamenin 12.2’nci maddesinde de ele alınmış olan “Genel Giderler” düzenlemesine göre; Genel Giderler adı altında ödeme yapılabilmesi için yüklenicinin fiilen işe başlaması ve teknik personel çalıştırması gerekecektir. Ayrıca maddede “Geri Ödenecek Masraflar”ın neleri kapsadığı tek tek sayılmış ve çeviri hizmetlerinin de bu kapsamda olduğu açık ve net bir şekilde belirtilmiştir.
Sorumlular tarafından, 2019 yılında müşavirlik hizmetleri işin kısımlarında gösterilen “D- Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylanması” iş kaleminin başlatıldığı ve (D) kapsamında çeviri hizmetleri olmadığından ve işin kısımlarından (A) ve (B) kalemlerine de başlanmadığından; (C) kalemi kapsamında başka bir müşavir firmadan faturalı hizmetler karşılığı olarak çeviri hizmeti alındığı, bahsi geçen çeviri hizmetinin verilebilmesi için müşavirlik hizmetleri kapsamında “A- Teknik Personel Giderleri” kalemi kapsamında teknik personelin çalıştırılmaya başlanması ve hakedilecek iş için “B- Genel Giderlerin” oluşmasının çok açık olarak görüldüğü, burada amacın tüm müşavirlik sözleşmelerinde olduğu gibi yapım aşaması boyunca verilecek müşavirlik hizmetleri esnasında gerekmesi durumunda çeviri hizmetlerinin de bu kalem kapsamında karşılanması olduğu, oysa ki burada söz konusu olan çeviri hizmetinin yapım ihalesi aşamasında tüm dokümanların İngilizceye çevrilmesi işi olduğu, Müşavirin (D) kalemi kapsamında böyle bir görev veya sorumluluğunun bulunmadığı, (A) ve (B) kalemleri henüz başlamadığından bu kapsamda müşavirlik hizmeti verilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca (A) ve (B) kalemleri başlasaydı dahi bahsedilen çeviri hizmetlerinin yapım ihalesi devam eden işin proje, hesap raporları ve tüm dokümanların çevirisini kapsamadığı, yapım aşamasında devam eden müşavirlik hizmetleri kapsamında gereken çeviri hizmetlerinin verilmesi olduğu iddia edilmekte ise de; danışman (müşavir) firma sözleşme ve eki şartnamelerinin hangi hükümleri içerdiğini bilerek bu sözleşmeyi imzalamış olduğu göz önüne alındığında, tercüme edilen ihale dokümanlarının çok ağır olmasından ötürü çeviri için yüksek düzeyde teknik İngilizce bilinmesi şartı, danışman firmanın sorumluluğunda olan bir husustur.
Kaldı ki, yine “Danışmanın Genel Sorumlulukları” balıklı 8’inci maddenin 5’inci alt maddesinde; “Danışman Sözleşme ve Şartnamelerde yer alan hususlarda yabancı dilden Türkçeye veya Türkçeden yabancı dillere tercüme edilmesine ihtiyaç duyulanları tercüme edecektir.” ifadesi yer almaktadır.
Bu maddede; çeviri hizmetinin danışmanın sorumluluğunda olduğu çok açık bir şekilde gözükmekle beraber, bu hizmetin proje ve hesap raporları, jeolojik ve geoteknik raporları kapsamadığına ilişkin herhangi bir ibare yer almamaktadır. Ayrıca “C- Faturalı Giderler” kapsamında alınan çeviri hizmetinin, “B- Genel Giderler” kapsamında bulunmadığı iddia edilen söz konusu dokümanların tercümesine ilişkin olduğuna dair toplantıdan hemen önce Kurulumuza ibraz edilen belgelerin de sözleşmenin ayrılmaz ekleri olduğu da bariz bir şekilde görülmektedir.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, danışman firmanın yaptırdığı çeviri için dışardan bir firmaya yaptığı ödemenin İdareye faturalı giderler adı altında (mükerrer olarak) yansıtılması, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verdiğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının reddedilerek 105 sayılı İlamın 11’inci maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Üye …, Üye … ve Üye …’nin aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 06.11.2024 tarih ve 57450 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye …, Üye …, Üye …:
2019 yılında müşavirlik hizmetleri işin kısımlarında gösterilen “D- Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylanması” iş kaleminin başlatıldığı ve (D) kapsamında çeviri hizmetleri olmadığından ve işin kısımlarından (A) ve (B) kalemlerine de başlanmadığından; (C) kalemi kapsamında başka bir müşavir firmadan faturalı hizmetler karşılığı olarak çeviri hizmeti alındığı, bahsi geçen çeviri hizmetinin verilebilmesi için müşavirlik hizmetleri kapsamında “A- Teknik Personel Giderleri” kalemi kapsamında teknik personelin çalıştırılmaya başlanması ve hak edilecek iş için “B- Genel Giderlerin” oluşmasının çok açık olarak görüldüğü, burada amacın tüm müşavirlik sözleşmelerinde olduğu gibi yapım aşaması boyunca verilecek müşavirlik hizmetleri esnasında gerekmesi durumunda çeviri hizmetlerinin de bu kalem kapsamında karşılanması olduğu, oysa ki burada söz konusu olan çeviri hizmetinin yapım ihalesi aşamasında tüm dokümanların İngilizceye çevrilmesi işi olduğu, Müşavirin (D) kalemi kapsamında böyle bir görev veya sorumluluğunun bulunmadığı, (A) ve (B) kalemleri henüz başlamadığından bu kapsamda müşavirlik hizmeti verilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca (A) ve (B) kalemleri başlasaydı dahi bahsedilen çeviri hizmetlerinin yapım ihalesi devam eden işin proje, hesap raporları ve jeolojik ve geoteknik raporları kapsamadığı, tam da “Danışmanın Genel Sorumlulukları” balıklı 8. maddenin 5. alt maddesindeki; “Danışman Sözleşme ve Şartnamelerde yer alan hususlarda yabancı dilden Türkçeye veya Türkçeden yabancı dillere tercüme edilmesine ihtiyaç duyulanları tercüme edecektir.” hükmünü karşılayacak şekilde sadece sözleşme ve şartnamelerde yer alan kısımlardan gereken kısımlar olduğu, diğer bir deyişle yapım aşamasında devam eden müşavirlik hizmetleri kapsamında gereken çeviri hizmetlerinin verilmesi olduğu anlaşıldığından; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.
2- 105 sayılı İlamın 11’inci maddesiyle; …-TL sözleşme bedelli “… Hizmeti Alımı İşi”’ne ait bir no.lu hakediş raporunun incelenmesi sonucunda “Genel Masraflar” içerisinde yer alan çeviri hizmet bedelinin “Faturalı Giderler” adı altında ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Yukarıda adı geçen sorumlu (…) (aynı ilam maddesi ile ilgili olarak temyiz talep eden diğer sorumluların kendi gündem sıralarında görüşülen dosyalarındaki temyiz dilekçelerinde de tamamen aynı olmak üzere), temyiz dilekçesinde özetle; konu ile ilgili karara aşağıdaki gerekçeler ile itirazının tekrar yapılması gerektiğini, müşavir sözleşmesinin aşağıda belirtilen bölümlerden oluştuğunu;
1. Teknik Personel Ücretleri: Kalem-1
Birim Fiyat Teklif Cetvelinde gösterilen pozisyonlarda bu sözleşmenin ifası için Danışman tarafından çalıştırılan teknik personelin aylık brüt tavan ücretlerinin, bu kalem kapsamında ödeneceğini, birim fiyat teklif cetvelinde her pozisyon için Danışman tarafından teklif edilmiş olan ücretlerin, o pozisyonda çalıştırılacak olan teknik personelin aylık ücretlerinin tavanını teşkil edeceğini,
2. Genel giderler (Geri Ödenecek Masraflar): Kalem-2
Bu kalemde belirtilmiş olan yüzdelerin sabit olduğunu, geri ödenecek masraf olarak ödenecek toplam miktarın, teknik personel için ödenecek toplama bağlı olarak değişeceğini, her hakedişe geri ödenecek masrafın, genel gider yüzdesi ile teknik personele ödenen miktarların çarpımı ile belirleneceğini,
3. Faturalı Giderler: Kalem-3 (Bu giderler için sabit … TL ayrılmış olmakla birlikte)
İşin kapsamında bulunmayan Danışmanın uzmanlık alanı dışında kalan ve Danışman tarafından doğrudan mal veya hizmet alımı şeklinde 3. kişilerden fatura karşılığı temin edilecek ve İdare’nin talebi ve onayı ile yapılacak ek ve iş hizmetleri kapsadığını, Danışman tarafından temin edilecek mal veya hizmetin alımı sırasında İdare onayına sunacağı faturalı imalatlara alternatif olarak İdarenin ayrıca teklif toplayabileceğini,
4. Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylandığında Ödenecek Tutar: Kalem-4
İdarece ihalesi yapılmakta olan … Yapım İşi ihalesi öncesi İdarenin gerek gördüğü taktirde statik, betonarme, mimari, mekanik, tesisat, elektrik tesisatı ve elektromekanik sistem projelerinin ve ihale dokümanlarının incelenmesi ve onaylanması işi için ödenek bedel olduğunu, İdarenin bu kalemi iş bu sözleşme kapsamına dahil edip ekmemekte serbest olduğunu, yüklenicinin bu durumdan dolayı hak talep edemeyeceğini,
A-TEKNİK PERSONEL GİDERLERİ (Kalem-1) …
B – GENEL GİDERLER (Geri Ödenecek Masraflar) (Kalem-2) (Toplamı A’nın yüzde ne kadarı olduğu istekli tarafından belirlenecektir. Bu oran birini sütununda bulunan yüzde sembolünün yanına yazılacak ve bu orana karşılık gelen tutar teklif edilen birim fiyat sütununa yazılacaktır.) yüzde
(%)51,2 1 … …
C – FATURALI GİDERLER (Kalem - 3) (Bu giderler için sabit …TL ayrılmış olup, teklif edilen birini fiyat sütununa 2 000.000.00 TL yazılacaktır) adet 1 … …
D - UYGULAMA PROJELERİ VE İHALE
DOSVALARININ İNCELENİP
ONAYI ANDIĞINDA ÖDENECEK
TUTAR (Kalem -4) adet
1 … …
Toplam Tutar (K. D. V. Hariç) …
2019 yılında müşavirlik hizmetleri işin kısımlarında gösterilen D-Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylanması işinin yapılması için işe başlatılmış ve D kapsamında çeviri hizmetleri olmadığından; işin kısımlarından A ve B kalemlerine de başlanmadığından C kalemi kapsamında Müşavirden faturalı hizmetler karşılığı olarak çeviri hizmeti alındığını,
B- Genel Giderler iş kalemi kapsamında yapılması gereken çeviri hizmetlerinin Genel Giderler kapsamı tanımın içinde aşağıdaki gibi ifade edildiğini;
a) İdari Personel Giderleri: İdari personelle ilgili tüm masraflar (Danışmanın ortakları, yöneticileri, şantiye dışındaki olağan sekreterya, muhasebe ve çeviri hizmetler dahil)
Burada bahsi geçen çeviri hizmetinin verilebilmesi için müşavirlik hizmetleri kapsamında A- Teknik personel kalemi kapsamında teknik personelin çalıştırılmaya başlanması ve hak edilecek iş için B- Genel Giderlerin oluşmasının çok açık olarak görüldüğünü, tüm müşavirlik sözleşmelerinde olduğu gibi burada amaç yapım aşaması boyunca verilecek müşavirlik hizmetleri esnasında gerekmesi durumunda çeviri hizmetlerini de bu kalem kapsamında karşılamak olduğunu, oysa ki burada söz konusu olan çeviri hizmetinin yapım ihalesi aşamasında tüm dokümanların İngilizceye çevrilmesi işi olduğunu, Müşavirin D- kalemi kapsamında böyle bir görev veya sorumluluğu bulunmadığını, A- ve B- kalemleri henüz başlamadığından bu kapsamda müşavirlik hizmeti verilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca A- ve B- kalemleri başlasaydı dahi bahsedilen çeviri hizmetlerinin yapım ihalesi devam eden işin proje, hesap raporları ve tüm dokümanların çevirisini kapsamadığını, yapım aşamasında devam eden müşavirlik hizmetleri kapsamında gereken çeviri hizmetlerinin verilmesi olduğunun anlaşılmakta olduğunu, Danışmanın Genel Sorumlulukları başlıklı 8. maddede; “5. Danışman Sözleşme ve Şartnamelerde yer alan hususlarda yabancı dilden Türkçeye veya Türkçeden yabancı dillere tercüme edilmesine ihtiyaç duyulanları tercüme edecektir.” denildiğini, Danışmanın Genel Sorumlulukları maddesi 5. alt maddesinde bahsedilen ihtiyaç duyulan tercümelerin proje ve hesap raporları, jeolojik ve geoteknik raporları kapsamadığını, sadece sözleşme ve şartnamelerde yer alan kısımlardan gereken kısımlar olduğunu, bu kısmın ödenecek kalemi de B- Genel Giderler kısmı olduğundan; B- Genel giderlerin oluşması için A- Teknik personel iş kaleminin başlaması zorunluluğunun anlaşılmakta olduğunu, dolayısıyla bahse konu alman hizmetin B- Genel Giderler iş kalemi kapsamında değerlendirilmesi için A- Teknik personel iş kalemine başlanması gerektiğinin açık olduğunu, İdare tarafından bu tarihte bu iş kalemi henüz başlatılmadığını, sonuç olarak İdarenin müşavirlik hizmetleri kapsamında başlattığı D- iş kalemi kapsamı belli olup, bu kapsamda çeviri hizmeti mevcut olmadığından; C- Faturalı giderler üzerinden kar eklenmeksizin sadece hizmet karşılığının maliyeti ödenmek sureti ile müşavirden hizmet alındığını, yazılı açıklamaları kapsamında temyiz konusuna ilişkin savunmasının kabulü ile tazmin hükmünün kaldırılmasını Kurulumuza arz etmiştir.
(Temyiz talep eden tüm sorumluların dilekçeleri için geçerli) Başsavcılık mütalaasında özetle; temyiz dilekçesinde, sorumlunun ileri sürdüğü ve açıkladığı hususların ilam maddesinde karşılandığı görülmüş olmakla birlikte, sözleşme eki özel teknik şartnamenin “Danışmanlık ve Kontrollük Hizmetleri Ödeme Esasları” başlıklı 12. maddesinde bu sözleşme kapsamında verilecek hizmetlerle ilgili ödemelerin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan üç kalemin esas alınarak yapılacağının ifade edildiği, bu kalemlerin Teknik Personel Ücretleri, Genel Giderler (Geri Ödenecek Masraflar) ve Faturalı Giderler olarak belirlendiği, Genel Giderlerin düzenlendiği 12. maddenin 2. alt maddesinde; “Bu kalemde belirtilmiş olan yüzdeler sabittir. Geri ödenecek masraf olarak ödenecek toplam miktar, teknik personel için ödenecek toplama bağlı olarak değişecektir. Her hakedişte geri ödenecek masraf, genel gider yüzdesi ile teknik personele ödenecek miktarların çarpımı ile belirlenecektir.” şeklinde düzenlemenin yer aldığı, buna göre Genel Giderler adı altında ödeme yapılabilmesi için yüklenicinin fiilen işe başlaması ve teknik personel çalıştırmasının gerekeceği, ayrıca maddede geri ödenecek masrafların neleri kapsadığının tek tek sayıldığı ve çeviri hizmetlerinin de bu kapsamda olduğunun açık ve net bir şekilde belirtildiği, dolayısıyla çeviri bedelinin faturalı gider olarak ayrıca ödenmesi mümkün olmadığı değerlendirildiğinden; temyiz talebinin reddedilerek Daire kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa olunmuştur.
İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu … ve aynı ilam maddesi ile ilgili olarak kendi gündem sırasında görüşülen dosyalarla duruşma talebinde bulunan sorumlular …, … ve … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu işbu ilam maddesinde tazmin hükmü, ilgili hizmet alım işinde “genel masraflar” içerisinde yer alan çeviri hizmet bedelinin “faturalı giderler” adı altında yükleniciye (mükerrer olarak) ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle verilmiştir.
İşe ilişkin müşavir sözleşmesi şu bölümlerden oluşmaktadır:
“1. Teknik Personel Ücretleri: Kalem-1
Birim Fiyat Teklif Cetvelinde gösterilen pozisyonlarda bu sözleşmenin ifası için Danışman tarafından çalıştırılan teknik personelin aylık brüt tavan ücretleri, bu kalem kapsamında ödenecektir. Birim Fiyat Teklif Cetvelinde her pozisyon için Danışman tarafından teklif edilmiş olan ücretler, o pozisyonda çalıştırılacak olan teknik personelin aylık ücretlerinin tavanını teşkil eder. …
2. Genel Giderler (Geri Ödenecek Masraflar): Kalem-2
Bu kalemde belirtilmiş olan yüzdeler sabittir. Geri ödenecek masraf olarak ödenecek toplam miktar, teknik personel için ödenecek toplama bağlı olarak değişecektir.
Her hakedişe geri ödenecek masraf, genel gider yüzdesi ile teknik personele ödenen tutarların çarpımı ile belirlenecektir.
3. Faturalı Giderler: Kalem-3 (Bu giderler için sabit 2.000.000 TL ayrılmıştır.)
İşin kapsamında bulunmayan Danışmanın uzmanlık alanı dışında kalan ve Danışman tarafından doğrudan mal veya hizmet alımı şeklinde 3. kişilerden fatura karşılığı temin edilecek ve İdare’nin talebi ve onayı ile yapılacak ek iş ve hizmetleri kapsar. Danışman tarafından temin edilecek mal veya hizmetin alımı sırasında idare onayına sunacağı faturalı imalatlara alternatif olarak İdare ayrıca teklif toplayabilir.
4. Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylandığında Ödenecek Tutar: Kalem-4
İdarece ihalesi yapılmakta olan … Yapım İşi ihalesi öncesi İdare gerek gördüğü takdirde statik, betonarme, mimari, mekanik tesisat, elektrik tesisatı ve elektromekanik sistem projelerinin ve ihale dokümanlarının incelenmesi ve onaylanması işi için ödenecek bedeldir. İdare bu kalemi işbu sözleşme kapsamına dahil edip etmemekte serbesttir. Yüklenici bu durumdan dolayı hak talep edemez.
A-TEKNİK PERSONEL GİDERLERİ (Kalem-1) 11.234.400,00
B – GENEL GİDERLER (Geri Ödenecek Masraflar) (Kalem-2) (Toplamı A’nın yüzde ne kadarı olduğu istekli tarafından belirlenecektir. Bu oran birini sütununda bulunan yüzde sembolünün yanına yazılacak ve bu orana karşılık gelen tutar teklif edilen birim fiyat sütununa yazılacaktır.) yüzde
(%) 51,2 1 … …
C – FATURALI GİDERLER (Kalem - 3) (Bu giderler için sabit … TL ayrılmış olup, teklif edilen birini fiyat sütununa .. TL yazılacaktır) adet 1 … …
D - UYGULAMA PROJELERİ VE İHALE
DOSVALARININ İNCELENİP
ONAYI ANDIĞINDA ÖDENECEK
TUTAR (Kalem -4) adet
1 … …
Toplam Tutar (K. D. V. Hariç) …
…”
İşe ait sözleşme eki özel teknik şartnamenin “Danışmanlık ve Kontrollük Hizmetleri Ödeme Esasları” başlıklı 12’nci maddesinde de; sözleşme kapsamında verilecek hizmetlerle ilgili ödemelerin Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan üç kalemin [Teknik Personel Ücretleri, Genel Giderler (Geri Ödenecek Masraflar) ve Faturalı Giderler] esas alınarak yapılacağı belirtilmiştir.
Öncelikle, “B- Genel Giderler” iş kalemi kapsamında yapılması gereken “çeviri hizmetleri”; “a) İdari Personel Giderleri: İdari personelle ilgili tüm masraflar (Danışmanın ortakları, yöneticileri, şantiye dışındaki olağan sekreterya, muhasebe ve çeviri hizmetleri dahil).” şeklinde ifade edilmiştir.
Yine özel teknik şartnamenin 12.2’nci maddesinde de ele alınmış olan “Genel Giderler” düzenlemesine göre; Genel Giderler adı altında ödeme yapılabilmesi için yüklenicinin fiilen işe başlaması ve teknik personel çalıştırması gerekecektir. Ayrıca maddede “Geri Ödenecek Masraflar”ın neleri kapsadığı tek tek sayılmış ve çeviri hizmetlerinin de bu kapsamda olduğu açık ve net bir şekilde belirtilmiştir.
Sorumlular tarafından, 2019 yılında müşavirlik hizmetleri işin kısımlarında gösterilen “D- Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylanması” iş kaleminin başlatıldığı ve (D) kapsamında çeviri hizmetleri olmadığından ve işin kısımlarından (A) ve (B) kalemlerine de başlanmadığından; (C) kalemi kapsamında başka bir müşavir firmadan faturalı hizmetler karşılığı olarak çeviri hizmeti alındığı, bahsi geçen çeviri hizmetinin verilebilmesi için müşavirlik hizmetleri kapsamında “A- Teknik Personel Giderleri” kalemi kapsamında teknik personelin çalıştırılmaya başlanması ve hakedilecek iş için “B- Genel Giderlerin” oluşmasının çok açık olarak görüldüğü, burada amacın tüm müşavirlik sözleşmelerinde olduğu gibi yapım aşaması boyunca verilecek müşavirlik hizmetleri esnasında gerekmesi durumunda çeviri hizmetlerinin de bu kalem kapsamında karşılanması olduğu, oysa ki burada söz konusu olan çeviri hizmetinin yapım ihalesi aşamasında tüm dokümanların İngilizceye çevrilmesi işi olduğu, Müşavirin (D) kalemi kapsamında böyle bir görev veya sorumluluğunun bulunmadığı, (A) ve (B) kalemleri henüz başlamadığından bu kapsamda müşavirlik hizmeti verilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca (A) ve (B) kalemleri başlasaydı dahi bahsedilen çeviri hizmetlerinin yapım ihalesi devam eden işin proje, hesap raporları ve tüm dokümanların çevirisini kapsamadığı, yapım aşamasında devam eden müşavirlik hizmetleri kapsamında gereken çeviri hizmetlerinin verilmesi olduğu iddia edilmekte ise de; danışman (müşavir) firma sözleşme ve eki şartnamelerinin hangi hükümleri içerdiğini bilerek bu sözleşmeyi imzalamış olduğu göz önüne alındığında, tercüme edilen ihale dokümanlarının çok ağır olmasından ötürü çeviri için yüksek düzeyde teknik İngilizce bilinmesi şartı, danışman firmanın sorumluluğunda olan bir husustur.
Kaldı ki, yine “Danışmanın Genel Sorumlulukları” balıklı 8’inci maddenin 5’inci alt maddesinde; “Danışman Sözleşme ve Şartnamelerde yer alan hususlarda yabancı dilden Türkçeye veya Türkçeden yabancı dillere tercüme edilmesine ihtiyaç duyulanları tercüme edecektir.” ifadesi yer almaktadır.
Bu maddede; çeviri hizmetinin danışmanın sorumluluğunda olduğu çok açık bir şekilde gözükmekle beraber, bu hizmetin proje ve hesap raporları, jeolojik ve geoteknik raporları kapsamadığına ilişkin herhangi bir ibare yer almamaktadır. Ayrıca “C- Faturalı Giderler” kapsamında alınan çeviri hizmetinin, “B- Genel Giderler” kapsamında bulunmadığı iddia edilen söz konusu dokümanların tercümesine ilişkin olduğuna dair toplantıdan hemen önce Kurulumuza ibraz edilen belgelerin de sözleşmenin ayrılmaz ekleri olduğu da bariz bir şekilde görülmektedir.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, danışman firmanın yaptırdığı çeviri için dışardan bir firmaya yaptığı ödemenin İdareye faturalı giderler adı altında (mükerrer olarak) yansıtılması, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verdiğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının reddedilerek 105 sayılı İlamın 11’inci maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Üye …, Üye … ve Üye …’nin aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 06.11.2024 tarih ve 57450 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye …, Üye …, Üye …:
2019 yılında müşavirlik hizmetleri işin kısımlarında gösterilen “D- Uygulama Projeleri ve İhale Dosyalarının İncelenip Onaylanması” iş kaleminin başlatıldığı ve (D) kapsamında çeviri hizmetleri olmadığından ve işin kısımlarından (A) ve (B) kalemlerine de başlanmadığından; (C) kalemi kapsamında başka bir müşavir firmadan faturalı hizmetler karşılığı olarak çeviri hizmeti alındığı, bahsi geçen çeviri hizmetinin verilebilmesi için müşavirlik hizmetleri kapsamında “A- Teknik Personel Giderleri” kalemi kapsamında teknik personelin çalıştırılmaya başlanması ve hak edilecek iş için “B- Genel Giderlerin” oluşmasının çok açık olarak görüldüğü, burada amacın tüm müşavirlik sözleşmelerinde olduğu gibi yapım aşaması boyunca verilecek müşavirlik hizmetleri esnasında gerekmesi durumunda çeviri hizmetlerinin de bu kalem kapsamında karşılanması olduğu, oysa ki burada söz konusu olan çeviri hizmetinin yapım ihalesi aşamasında tüm dokümanların İngilizceye çevrilmesi işi olduğu, Müşavirin (D) kalemi kapsamında böyle bir görev veya sorumluluğunun bulunmadığı, (A) ve (B) kalemleri henüz başlamadığından bu kapsamda müşavirlik hizmeti verilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca (A) ve (B) kalemleri başlasaydı dahi bahsedilen çeviri hizmetlerinin yapım ihalesi devam eden işin proje, hesap raporları ve jeolojik ve geoteknik raporları kapsamadığı, tam da “Danışmanın Genel Sorumlulukları” balıklı 8. maddenin 5. alt maddesindeki; “Danışman Sözleşme ve Şartnamelerde yer alan hususlarda yabancı dilden Türkçeye veya Türkçeden yabancı dillere tercüme edilmesine ihtiyaç duyulanları tercüme edecektir.” hükmünü karşılayacak şekilde sadece sözleşme ve şartnamelerde yer alan kısımlardan gereken kısımlar olduğu, diğer bir deyişle yapım aşamasında devam eden müşavirlik hizmetleri kapsamında gereken çeviri hizmetlerinin verilmesi olduğu anlaşıldığından; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının kabul edilerek tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.