SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56968
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
Dosya No53841
Yılı2021
Konu: Mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğü ve zabıta amirliği kadrosuna atanma.
2- 144 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile; Belediye personeli ...’nın mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğü ve zabıta amirliği kadrosuna atanması sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı Kamu İdaresi Adına Av. ... tarafından 53841 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde;
“Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasına ilişkin;
Sayın Daire’nin kararında 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Belediye Ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 5. Maddesi uyarınca zabıta müdürlüğü kadrosuna atama için dört yıllık yükseköğrenim şartının bulunduğu belirtilmiştir. Ancak aynı yönetmeliğin 20. Maddesinde “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” Hükmüne yer verilmiştir. İş bu hüküm uyarınca Zabıta Müdürlüğüne atamada Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre değil Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre işlem yapılması gerektiği açıktır.
Yine Sayın Daire Zabıta Müdürlüğü Yönetmeliği’nin 51.maddesinde “2/7/2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik, hükümleri uygulanır.” Hükmü yer aldığı için Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik uyarınca işlem yapılması gerektiğini belirtmekte ise de;
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin;
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kuramlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler.”,
Hükümlerine yer verilmiştir.
Yani zabıta müdürlüğüne atanma için geçerli olan koşullar 17. Maddenin 2. Fıkrasında açıkça belirtilmiştir. Bu durumda zabıta müdürlüğüne atanma şartlarını içerir açık hüküm Zabıta Yönetmeliğinde mevcut iken, bu hususta hüküm bulunmadığından bahisle 51. Madde uyarınca Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik nazara alınarak inceleme yapılması hukuka aykırıdır.
Temyiz Kurulu’nun 05.04.2017 tarih 2017/42935 sayılı kararında da belirtildiği “Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere belediye zabıta teşkilatına ilişkin görevde yükselme şartları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 ve Geçici 2 nci maddeleri ile özel bir yönetmeliğe bırakılmış, bu kapsamda çıkarılan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ile de zabıta teşkilatı anılan Yönetmelik dışında tutularak, zabıta teşkilatı hakkında Belediye Zabıta Yönetmeliğinin geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesi hükmü ile zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartları belirlenmiş, ancak daire başkanları ve zabıta müdürleri sınav şartını da içeren 17’nci maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında tutulmuşlardır. Diğer bir deyişle zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiş, ancak anılan maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümden daire başkanları ve zabıta müdürleri istisna tutulmamıştır. Söz konusu durum zabıta müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda söz konusu hükümlerden zabıta müdürü ve daire başkanı kadrolarına atanabilme şartlarının tespitinde Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller başlıklı 51 inci maddesine ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmaktadır.”
Temyiz Kurulu Kararı da Zabıta Yönetmeliği’nin 17. Maddenin 2. Fıkrası hükümleri uyarınca atama yapılması gerektiğini, bu fıkra uyarınca koşulları sağlayan ilgililer hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine karar verilmiştir.
Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17. Maddesinin 2. Fıkrasında zabıta müdürü atamasının 657 sayılı Kanunun 68. Maddesinin (B) bendi hükümlerine göre yapılması gerektiği belirtilmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinde; Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1,2,3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir...” hükmü, bulunmaktadır.
Diğer taraftan, 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro ilke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (I) sayılı Memur Kadro Kütüğünde zabıta müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1- 4’üncü derece olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla zabıta müdürü ve zabıta daire başkanı kadrolarına atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerektiği ve personelimiz ...'nın de bu koşulları taşıyor olması sebebi ile Zabıta Müdür kadrosuna ataması yapılmıştır.
Bu hususta Yönetmelik hükümlerini yürütmekle görevli olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nden konu hakkında görüş istememiz üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün emsal teşkil eden 16.05.2022 tarih,E-53773008-622.02-3631719 sayılı görüşünde ilgili Belediye Başkanlığı bünyesinde 1992 yılında zabıta memuru unvanlı kadroda göreve başlayan, 10/9/2020 tarihinde ön lisans programı mezunu olan ve 23/04/2019 tarihinden itibaren zabıta müdürü görevini vekaleten yürüten personelin zabıta müdürü kadrosuna atanması hususunda hangi mevzuatın esas alınması gerektiği konusunda yazısında; ... zabıta müdürü ve zabıta daire başkanı kadrolarına atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4 üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerektiği, zabıta memuru unvanlı kadroda görev yapan ilgilinin hizmet süreleri ve öğrenim durumu dikkate alındığında 657 sayılı Kanunun mezkûr hükmünde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından zabıta müdürü unvanlı kadroya sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mevzuata uygun olduğu, ancak diğer müdürlüklere sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
Yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 03.04.2020 tarihli ve 16500952-900-E.81826 sayılı yazısında;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 15.02.2015 tarihinde 17 yıl 2 ay 15 gün hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan söz konusu personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.”
Şeklinde görüş vermiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 35/2 fıkrasında; “Denetimin yürütülmesi ve kamu zararının tespitinde aşağıdaki hususlara uyulur.” hükmü yer almaktadır.
Aynı fıkranın (a) işaretli alt bendinde de “Düzenlilik denetimi, kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin mali nitelikteki tüm hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespitini kapsayacak şekilde yapılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde söz konusu yönetmeliği yürütmekle görevli kılınan adı geçen Bakanlığın yukarıda belirtilen genel görüşü karşısında sorumlularına kamu zararı da izafe edilmesi hukuken mümkün değildir.
Hizmet cetvelinin incelenmesinde, ...’nın 15.02.1991 tarihinde Bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başladığı, 15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı ve 25.03.2020 tarihinde ise Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı görülmektedir.
29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından mezun olmuştur.
15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru olarak 25.03.2020 tarihinde Zabıta müdürü olarak atanmış olup = 10 gün 02 ay 28 yıl zabıta memuru olarak görev yapmıştır.
Zabıta Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 25.03.2020 tarihinde 28 yıl 2 ay 10 günlük hizmet süresi bulunmakta olup, iki yıllık yükseköğrenim mezunu olması ve yukarıda belirtmiş olduğum yasal mevzuattaki tüm şartları taşımam; Zabıta Müdürü olarak Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamam hem 657 sayılı DMK’nın 68 (B)/b maddesi hem de Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün yukarıda belirtilmiş ve ekte sunulmuş olan 2 görüşüne ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararma istinaden bir hata bulunmadığı ve kendisine yapılan ödemelerin kanuni olduğu, kamu zararı oluşmadığı açıkça ortadadır.
Zabıta Amiri Kadrosuna Atanmasına ilişkin;
...’nın hizmet cetvelinin incelenmesinde, 15.02.1991 tarihinde Bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başlatıldığı, 15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı ve 25.03.2020 tarihinde ise Zabıta Müdürü kadrosuna 28.05.2021 tarihinde de Zabıta Amiri kadrosuna atandığı bu konu ile alakalı;
Zabıta Amiri kadrosuna atanmasında; Belediye Zabıta Yönetmeliği, 02 Temmuz 2020 tarih ve 31173 sayışı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, DMK’ nın 68 (B) maddesi ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu kararının birlikte incelenmesi gerekmektedir.
Zabıta Yönetmeliğinin 17. maddesinde; Zabıta Amirliğine atabilmek için,
-En az lise mezunu olmak;
(Zabıta müdürlüğünden, Zabıta amirliğine atanan ...; 29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından mezunu olup ön lisans mezunudur.)
-4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak.
(Üst kadro olan Müdür kadrosunda görev yapmıştır.)
-Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı
Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru olarak, 25.03.2020 tarihinde Zabıta müdürü olarak, 28.05.2021 tarihinde de zabıta amiri olarak atanmıştır. Atandığı tarihte toplamda 29 yıl 4 ay 13 gün toplam hizmet süresi bulunmaktadır.
- Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak.
(657 sayılı yasanın 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Yasa ile değiştirilmesinde sicil notları kaldırılmıştır.)
- Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
Müdür kadrosunda bulunduğu için bu koşulu sağlamıştır.
- Kadro durumu elverişli olmak,
(Kadrosu müsaittir. 1. Derece Zabıta Amiri olarak bos norm kadromuz bulunmaktadır.)
15.01.1992-15.08.2016 tarihinde Zabıta Memuru olarak Zabıta amirliğinde ve Zabıta Müdürlüğünde teşkilatında çalışmıştır.
Amir hükümlerine istinaden Zabıta Müdürlüğünün alt kadrosu olan Zabıta amirliğine atanması yukarıda belirtilmiş yönetmeliklere uygun açıklamalar doğrultusunda yapılmış olup, yönetmelik hükümlerine uygun yapılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; Zabıta Müdürü kadrosundan Zabıta Amiri kadrosuna atanan ...’nın
1. Belediye Zabıta Yönetmeliği şartlarına göre şartları taşıması,
2. Zaten Müdür kadrosunda olması, dolayısı ile de Mahalli idareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 19 ve 20. Maddelerinin ilgili bentleri uyarınca belirten şartları taşıması,
3. 657 sayılı DMK’nın 68 (B)/b şartını taşıması
4. 2 yıldan fazla süre ile Zabıta Teşkilatında çalışması ve
5. 2006/10344 sayılı BKK ı sayılı cetvel G bölümü 10 numarada bulunan zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlarının aynı yan ödemeyi alması ve II sayılı Cetvelde G Bölümü b1-2 maddelerinde bulunan ÖHT almaları nedeni ve ek ödemelerinin uygun olması nedeni ile;
Yukarıda açıklanan nedenlerle söz konusu tazmin hükmünün kaldırılması, talep edilmiştir.
Başsavcılık Mütalaasında;
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususların sorgu üzerine verilen savunmanın genişletilerek tekrarından ibaret olmakla birlikte, temyiz talebinin kısmen (Zabıta Müdürlüğüne yapılan atama ve ödemeler bakımından) yerinde olduğu,
Tazmin hükmünün;
- Zabıta Müdürlüğüne atanmaya ilişkin olarak dört yıllık yüksek öğrenim şartını taşımadığı yönündeki değerlendirmenin gerek daha önce sorgu üzerine verilen savunma ve ilgili mevzuat ile gerekse temyiz dilekçesinde ortaya konan mevzuat ve ilgili idaresinin (Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün) görüşlerinde de vurgulandığı üzere 25.3.2020 tarihinde yapılan söz konusu atamanın genel hükümler çerçevesinde yerinde olduğu ve kamu zararı hesabının yersiz olduğu,
- 28.5.2021 tarihinde Zabıta Müdürlüğünden Zabıta Amirliğine atanmasında ise, gerek atama tarihindeki Zabıta Yönetmeliğinin 17/b-5 ve gerekse daha sonraki halen yürürlükte olan Yönetmeliğin 17/b-2, 4 maddelerindeki “2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak” ve “görevde yükselme sınavında başarılı olmak” şartlarını sağlamadığından kamu zararının söz konusu olduğu,
Rapordaki hesaplama tablosu üzerinden Zabıta Amirliğine atandığı tarihten itibaren kamu zararı hesaplanması gerektiği değerlendirildiğinden hükmün bozularak Dosyanın Dairesine iadesinin uygun olduğu, ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Belediye personeli ...’nın mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğü ve zabıta amirliği kadrosuna atanması sonucu ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;
- Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasına ilişkin;
Mahalli idarelerde görev yapan devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen ve 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
- “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde; görevde yükselmeye tabi kadroların sayıldığı, “müdür ve şube müdürü” kadrolarının da görevde yükselmeye tabi sayılan kadrolar içerisinde yer aldığı,
- “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde; müdür kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartların sayıldığı, müdür kadrosuna atanabilmek için “fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartının özel şartlar arasında yer aldığı,
- “Hizmet grupları arasında geçişler başlıklı” 20’nci maddesinin (c) fıkrasında; Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanların, aranan şartları taşımaları kaydıyla, aynı Yönetmelik’in 5’inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma-planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabileceği, Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartının aranmayacağı,
- “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği,
- “Yürürlükten kaldırılan mevzuat” başlıklı 23’üncü maddesinde; 2/2/2000 tarihli ve 23952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yürürlükten kaldırıldığı,
Hüküm altına alınmıştır.
11.07.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin;
- “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur." denilerek, belediye zabıta teşkilatında yer alan personel kadro ve unvanlarının sayıldığı,
- “Görevde yükselme” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrosunun, görevde yükselme işlemleri yönünden Yönetmelik dışında bırakıldığı,
Anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; ...’nın 15.02.1991 tarihinde bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başladığı, 15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı, 29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından (iki yıllık) mezun olduğu ve 25.03.2020 tarihinde de Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı görülmüştür.
Adı geçen personelin Zabıta Memuru kadrosunda görev yaparken Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı 25.03.2020 tarihi itibariyle, iki yıllık yüksekokul mezunu olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda da ifade edildiği üzere, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmış, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “görevde yükselme” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrosu, görevde yükselme işlemleri yönünden Yönetmelik kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle, somut olaydaki atamanın hukuki değerlendirmesi 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre yapılmalıdır.
Diğer yandan, 22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (I) sayılı Memur Kadro Kütüğünde zabıta müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1-4’üncü derece olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla zabıta müdürü kadrosuna atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerekmektedir.
657 sayılı Kanun’un “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68’inci maddesinin (B) bendinde de;
“(Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. (2)
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir…” hükümleri yer almaktadır.
İlgilinin görevde yükselme işlemleri yönünden Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamı dışında olduğu kabul edilmekle birlikte, Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümleri uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendindeki yükseköğrenim şartını karşılaması gerekmektedir. Zabıta Memuru kadrosunda görev yapan ...’nın atanma tarihindeki hizmet süresi ve yükseköğrenim mezunu olması dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından, Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Zabıta Amiri kadrosuna atanmasına ilişkin;
Diğer taraftan 15.02.1991 tarihinde Bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başlatılan ilgilinin, 15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı, 25.03.2020 tarihinde Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı ve 28.05.2021 tarihine kadar bu görevi sürdürdüğü, sonrasında İmar ve Şehircilik Müdürlüğü bünyesinde Zabıta Amiri kadrosuna atandığı görülmüştür.
Zabıta Yönetmeliğinin; “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında;
“…
b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
…
şartları aranır”
hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede; adı geçen personelin Zabıta Amirliğine atanabilmek için gereken ve yukarıda yer verilen mevzuat hükmündeki 2 yıllık yüksekokul mezunları için “3 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak” ve “görevde yükselme sınavında başarılı olmak” şartlarını haiz olmadan söz konusu kadroya atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla anılan personelin Zabıta Amirliği kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Söz konusu kadro için 2021 yılında öngörülen özel hizmet tazminatı farkı, ek ödeme farkı ve yan ödeme farkının ödenmesi nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararının oluştuğu değerlendirilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, anılan personelin Zabıta Müdürlüğü kadrosundan Zabıta Amirliği kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırı olduğundan, kamu zararı tutarının Zabıta Amirliği kadrosuna atandığı tarihten itibaren yeniden hesaplanması gerekmektedir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun konunun esasına ilişkin iddia ve itirazlarının KISMEN KABULÜ ile 144 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların göz önünde bulundurulması suretiyle yeniden hüküm tesisini teminen hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.06.2024 tarih ve 56968 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Zabıta Memuru kadrosunda görev yapan ...’nın, atanma tarihindeki hizmet süresi ve yükseköğrenim mezunu olması dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından, “Zabıta Müdürü” kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı hususunda çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte,
“Zabıta Amiri” kadrosuna atanmasına ilişkin olarak;
İlgilinin, 25.03.2020 tarihinde Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının yapıldıktan sonra 28.05.2021 tarihine kadar bu görevi sürdürdüğü, sonrasında İmar ve Şehircilik Müdürlüğü bünyesinde Zabıta Amiri kadrosuna atandığı görülmüştür.
Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesinde Zabıta Amirliği kadrosuna atanabilmek için;
- En az lise mezunu olmak, (Zabıta müdürlüğünden, Zabıta amirliğine atanan ...; 29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından mezunu olup ön lisans mezunudur.)
- 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak, (Üst kadro olan Müdür kadrosunda görev yapmıştır.)
- Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanabilmeleri için 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak, (15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru, 25.03.2020 tarihinde Zabıta Müdürü, 28.05.2021 tarihinde de Zabıta Amiri olarak atanmıştır. Atandığı tarihte toplamda 29 yıl 4 ay 13 gün toplam hizmet süresi bulunmaktadır.)
- Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, (Zabıta Müdürü kadrosuna daha önce atandığı için bu koşulu sağlamıştır.
- Kadro durumu elverişli olmak, (Kadrosu müsaittir. 1. Derece Zabıta Amiri olarak bos norm kadrosu bulunmaktadır.)
Şartlarının sağlanması gerekir.
Üst kadro olan Zabıta Müdürlüğü görevini ifa ettiği için görevde yükselme sınavına girme şartına tabi olmayan ilgilinin, 2 yıllık yüksekokul mezunu olma ve hizmet süresi şartlarını taşıdığı anlaşıldığından, Zabıta Müdürlüğü kadrosunun alt kadrosu olan Zabıta Amirliği kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle söz konusu tazmin hükmünün KALDIRILMASI gerekir.
Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Belediye personeli ...’nın “Zabıta Müdürlüğü” kadrosuna atanmasına ilişkin olarak;
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin;
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(…)
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”,
“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinde;
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;
…
ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,
…
hükümleri uygulanır.”
18.04.1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin “Öğrenim düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde ise;
“…
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
…
görmüş olmaları şarttır.
Ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere, orta öğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenlerin ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartı aranmaz”.
hükümleri yer almaktadır.
Anılan Yönetmeliğin 6 ncı maddesinden; zabıta müdürü kadrosunun belediye zabıta teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayıldığı, bu kadronun, zabıta personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği 17 nci maddesinin birinci fıkrasından muaf olduğu, ancak; mezkûr maddenin ikinci fıkrasında yer verildiği üzere anılan kadroya yapılacak atamalara ilişkin hizmet sürelerinin belirlenmesinde 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerinin esas alınacağı ve bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olmasının gerektiği,
Bununla birlikte, 51 inci maddesinden; anılan Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı, anılan Yönetmelik gereği müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmek için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmanın gerektiği, ancak kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağı, ancak Zabıta Yönetmeliğinde zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken öğrenim düzeyine ilişkin bir düzenleme bulunmadığından anılan Yönetmelik hükmü gereği dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartının taşınması gerektiği
Anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; anılan personelin 15.02.1991 tarihinde bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başladığı, 15.01.1992 tarihinde zabıta memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı, 29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından (iki yıllık) mezun olduğu halde 25.03.2020 tarihinde zabıta müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar gereği anılan personelin zabıta müdürü kadrosuna atanabilmesi için dört yıllık mezuniyeti bulunması gerektiğinden, söz konusu kadroya yapılan ataması mevzuata aykırıdır.
Diğer taraftan adı geçen personelin 28.05.2021 tarihinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğü bünyesinde “Zabıta Amiri” kadrosuna atanmasına ilişkin olarak;
Zabıta Yönetmeliğinin; “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinin birinci fıkrasında;
“…
b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
…
şartları aranır”
hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede; anılan personelin zabıta amirliğine atanabilmek için gereken ve yukarıda yer verilen mevzuat hükmündeki 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak ve görevde yükselme sınavında başarılı olmak şartlarını haiz olmadan söz konusu kadroya atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla anılan personelin zabıta amirliğine yapılan ataması da mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar gereğince söz konusu tazmin hükmünün TASDİKİ gerekir.
2- 144 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile; Belediye personeli ...’nın mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğü ve zabıta amirliği kadrosuna atanması sonucu sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı Kamu İdaresi Adına Av. ... tarafından 53841 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde;
“Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasına ilişkin;
Sayın Daire’nin kararında 02.07.2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Belediye Ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli idare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in 5. Maddesi uyarınca zabıta müdürlüğü kadrosuna atama için dört yıllık yükseköğrenim şartının bulunduğu belirtilmiştir. Ancak aynı yönetmeliğin 20. Maddesinde “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” Hükmüne yer verilmiştir. İş bu hüküm uyarınca Zabıta Müdürlüğüne atamada Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerine göre değil Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre işlem yapılması gerektiği açıktır.
Yine Sayın Daire Zabıta Müdürlüğü Yönetmeliği’nin 51.maddesinde “2/7/2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik, hükümleri uygulanır.” Hükmü yer aldığı için Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik uyarınca işlem yapılması gerektiğini belirtmekte ise de;
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin;
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kuramlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler.”,
Hükümlerine yer verilmiştir.
Yani zabıta müdürlüğüne atanma için geçerli olan koşullar 17. Maddenin 2. Fıkrasında açıkça belirtilmiştir. Bu durumda zabıta müdürlüğüne atanma şartlarını içerir açık hüküm Zabıta Yönetmeliğinde mevcut iken, bu hususta hüküm bulunmadığından bahisle 51. Madde uyarınca Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik nazara alınarak inceleme yapılması hukuka aykırıdır.
Temyiz Kurulu’nun 05.04.2017 tarih 2017/42935 sayılı kararında da belirtildiği “Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere belediye zabıta teşkilatına ilişkin görevde yükselme şartları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 ve Geçici 2 nci maddeleri ile özel bir yönetmeliğe bırakılmış, bu kapsamda çıkarılan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ile de zabıta teşkilatı anılan Yönetmelik dışında tutularak, zabıta teşkilatı hakkında Belediye Zabıta Yönetmeliğinin geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesi hükmü ile zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartları belirlenmiş, ancak daire başkanları ve zabıta müdürleri sınav şartını da içeren 17’nci maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında tutulmuşlardır. Diğer bir deyişle zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiş, ancak anılan maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümden daire başkanları ve zabıta müdürleri istisna tutulmamıştır. Söz konusu durum zabıta müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda söz konusu hükümlerden zabıta müdürü ve daire başkanı kadrolarına atanabilme şartlarının tespitinde Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller başlıklı 51 inci maddesine ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmaktadır.”
Temyiz Kurulu Kararı da Zabıta Yönetmeliği’nin 17. Maddenin 2. Fıkrası hükümleri uyarınca atama yapılması gerektiğini, bu fıkra uyarınca koşulları sağlayan ilgililer hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılması gerektiğine karar verilmiştir.
Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin 17. Maddesinin 2. Fıkrasında zabıta müdürü atamasının 657 sayılı Kanunun 68. Maddesinin (B) bendi hükümlerine göre yapılması gerektiği belirtilmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesinde; Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı hariç, sınıfların 1,2,3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir...” hükmü, bulunmaktadır.
Diğer taraftan, 22/2/2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro ilke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (I) sayılı Memur Kadro Kütüğünde zabıta müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1- 4’üncü derece olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla zabıta müdürü ve zabıta daire başkanı kadrolarına atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerektiği ve personelimiz ...'nın de bu koşulları taşıyor olması sebebi ile Zabıta Müdür kadrosuna ataması yapılmıştır.
Bu hususta Yönetmelik hükümlerini yürütmekle görevli olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nden konu hakkında görüş istememiz üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün emsal teşkil eden 16.05.2022 tarih,E-53773008-622.02-3631719 sayılı görüşünde ilgili Belediye Başkanlığı bünyesinde 1992 yılında zabıta memuru unvanlı kadroda göreve başlayan, 10/9/2020 tarihinde ön lisans programı mezunu olan ve 23/04/2019 tarihinden itibaren zabıta müdürü görevini vekaleten yürüten personelin zabıta müdürü kadrosuna atanması hususunda hangi mevzuatın esas alınması gerektiği konusunda yazısında; ... zabıta müdürü ve zabıta daire başkanı kadrolarına atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B fıkrasında yer alan 1 ve 4 üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerektiği, zabıta memuru unvanlı kadroda görev yapan ilgilinin hizmet süreleri ve öğrenim durumu dikkate alındığında 657 sayılı Kanunun mezkûr hükmünde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından zabıta müdürü unvanlı kadroya sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mevzuata uygun olduğu, ancak diğer müdürlüklere sınavsız genel hükümlere göre atanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
Yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 03.04.2020 tarihli ve 16500952-900-E.81826 sayılı yazısında;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 15.02.2015 tarihinde 17 yıl 2 ay 15 gün hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan söz konusu personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.”
Şeklinde görüş vermiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 35/2 fıkrasında; “Denetimin yürütülmesi ve kamu zararının tespitinde aşağıdaki hususlara uyulur.” hükmü yer almaktadır.
Aynı fıkranın (a) işaretli alt bendinde de “Düzenlilik denetimi, kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin mali nitelikteki tüm hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespitini kapsayacak şekilde yapılır.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümler çerçevesinde söz konusu yönetmeliği yürütmekle görevli kılınan adı geçen Bakanlığın yukarıda belirtilen genel görüşü karşısında sorumlularına kamu zararı da izafe edilmesi hukuken mümkün değildir.
Hizmet cetvelinin incelenmesinde, ...’nın 15.02.1991 tarihinde Bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başladığı, 15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı ve 25.03.2020 tarihinde ise Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı görülmektedir.
29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından mezun olmuştur.
15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru olarak 25.03.2020 tarihinde Zabıta müdürü olarak atanmış olup = 10 gün 02 ay 28 yıl zabıta memuru olarak görev yapmıştır.
Zabıta Müdürlüğüne atamasının yapıldığı 25.03.2020 tarihinde 28 yıl 2 ay 10 günlük hizmet süresi bulunmakta olup, iki yıllık yükseköğrenim mezunu olması ve yukarıda belirtmiş olduğum yasal mevzuattaki tüm şartları taşımam; Zabıta Müdürü olarak Zabıta Müdürlüğüne yapılan atamam hem 657 sayılı DMK’nın 68 (B)/b maddesi hem de Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün yukarıda belirtilmiş ve ekte sunulmuş olan 2 görüşüne ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararma istinaden bir hata bulunmadığı ve kendisine yapılan ödemelerin kanuni olduğu, kamu zararı oluşmadığı açıkça ortadadır.
Zabıta Amiri Kadrosuna Atanmasına ilişkin;
...’nın hizmet cetvelinin incelenmesinde, 15.02.1991 tarihinde Bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başlatıldığı, 15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı ve 25.03.2020 tarihinde ise Zabıta Müdürü kadrosuna 28.05.2021 tarihinde de Zabıta Amiri kadrosuna atandığı bu konu ile alakalı;
Zabıta Amiri kadrosuna atanmasında; Belediye Zabıta Yönetmeliği, 02 Temmuz 2020 tarih ve 31173 sayışı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, DMK’ nın 68 (B) maddesi ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu kararının birlikte incelenmesi gerekmektedir.
Zabıta Yönetmeliğinin 17. maddesinde; Zabıta Amirliğine atabilmek için,
-En az lise mezunu olmak;
(Zabıta müdürlüğünden, Zabıta amirliğine atanan ...; 29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından mezunu olup ön lisans mezunudur.)
-4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak.
(Üst kadro olan Müdür kadrosunda görev yapmıştır.)
-Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı
Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru olarak, 25.03.2020 tarihinde Zabıta müdürü olarak, 28.05.2021 tarihinde de zabıta amiri olarak atanmıştır. Atandığı tarihte toplamda 29 yıl 4 ay 13 gün toplam hizmet süresi bulunmaktadır.
- Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak.
(657 sayılı yasanın 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Yasa ile değiştirilmesinde sicil notları kaldırılmıştır.)
- Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
Müdür kadrosunda bulunduğu için bu koşulu sağlamıştır.
- Kadro durumu elverişli olmak,
(Kadrosu müsaittir. 1. Derece Zabıta Amiri olarak bos norm kadromuz bulunmaktadır.)
15.01.1992-15.08.2016 tarihinde Zabıta Memuru olarak Zabıta amirliğinde ve Zabıta Müdürlüğünde teşkilatında çalışmıştır.
Amir hükümlerine istinaden Zabıta Müdürlüğünün alt kadrosu olan Zabıta amirliğine atanması yukarıda belirtilmiş yönetmeliklere uygun açıklamalar doğrultusunda yapılmış olup, yönetmelik hükümlerine uygun yapılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; Zabıta Müdürü kadrosundan Zabıta Amiri kadrosuna atanan ...’nın
1. Belediye Zabıta Yönetmeliği şartlarına göre şartları taşıması,
2. Zaten Müdür kadrosunda olması, dolayısı ile de Mahalli idareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 19 ve 20. Maddelerinin ilgili bentleri uyarınca belirten şartları taşıması,
3. 657 sayılı DMK’nın 68 (B)/b şartını taşıması
4. 2 yıldan fazla süre ile Zabıta Teşkilatında çalışması ve
5. 2006/10344 sayılı BKK ı sayılı cetvel G bölümü 10 numarada bulunan zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlarının aynı yan ödemeyi alması ve II sayılı Cetvelde G Bölümü b1-2 maddelerinde bulunan ÖHT almaları nedeni ve ek ödemelerinin uygun olması nedeni ile;
Yukarıda açıklanan nedenlerle söz konusu tazmin hükmünün kaldırılması, talep edilmiştir.
Başsavcılık Mütalaasında;
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususların sorgu üzerine verilen savunmanın genişletilerek tekrarından ibaret olmakla birlikte, temyiz talebinin kısmen (Zabıta Müdürlüğüne yapılan atama ve ödemeler bakımından) yerinde olduğu,
Tazmin hükmünün;
- Zabıta Müdürlüğüne atanmaya ilişkin olarak dört yıllık yüksek öğrenim şartını taşımadığı yönündeki değerlendirmenin gerek daha önce sorgu üzerine verilen savunma ve ilgili mevzuat ile gerekse temyiz dilekçesinde ortaya konan mevzuat ve ilgili idaresinin (Çevre ve Şehircilik Bakanlığın Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün) görüşlerinde de vurgulandığı üzere 25.3.2020 tarihinde yapılan söz konusu atamanın genel hükümler çerçevesinde yerinde olduğu ve kamu zararı hesabının yersiz olduğu,
- 28.5.2021 tarihinde Zabıta Müdürlüğünden Zabıta Amirliğine atanmasında ise, gerek atama tarihindeki Zabıta Yönetmeliğinin 17/b-5 ve gerekse daha sonraki halen yürürlükte olan Yönetmeliğin 17/b-2, 4 maddelerindeki “2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak” ve “görevde yükselme sınavında başarılı olmak” şartlarını sağlamadığından kamu zararının söz konusu olduğu,
Rapordaki hesaplama tablosu üzerinden Zabıta Amirliğine atandığı tarihten itibaren kamu zararı hesaplanması gerektiği değerlendirildiğinden hükmün bozularak Dosyanın Dairesine iadesinin uygun olduğu, ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Belediye personeli ...’nın mevzuata aykırı olarak zabıta müdürlüğü ve zabıta amirliği kadrosuna atanması sonucu ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;
- Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasına ilişkin;
Mahalli idarelerde görev yapan devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen ve 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
- “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinde; görevde yükselmeye tabi kadroların sayıldığı, “müdür ve şube müdürü” kadrolarının da görevde yükselmeye tabi sayılan kadrolar içerisinde yer aldığı,
- “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde; müdür kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartların sayıldığı, müdür kadrosuna atanabilmek için “fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak” şartının özel şartlar arasında yer aldığı,
- “Hizmet grupları arasında geçişler başlıklı” 20’nci maddesinin (c) fıkrasında; Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanların, aranan şartları taşımaları kaydıyla, aynı Yönetmelik’in 5’inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma-planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabileceği, Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartının aranmayacağı,
- “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği,
- “Yürürlükten kaldırılan mevzuat” başlıklı 23’üncü maddesinde; 2/2/2000 tarihli ve 23952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in yürürlükten kaldırıldığı,
Hüküm altına alınmıştır.
11.07.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin;
- “Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde; Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur." denilerek, belediye zabıta teşkilatında yer alan personel kadro ve unvanlarının sayıldığı,
- “Görevde yükselme” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrosunun, görevde yükselme işlemleri yönünden Yönetmelik dışında bırakıldığı,
Anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; ...’nın 15.02.1991 tarihinde bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başladığı, 15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı, 29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından (iki yıllık) mezun olduğu ve 25.03.2020 tarihinde de Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı görülmüştür.
Adı geçen personelin Zabıta Memuru kadrosunda görev yaparken Zabıta Müdürü kadrosuna atandığı 25.03.2020 tarihi itibariyle, iki yıllık yüksekokul mezunu olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda da ifade edildiği üzere, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in, “zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde; zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmış, Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin “görevde yükselme” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise; “Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilerek, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü kadrosu, görevde yükselme işlemleri yönünden Yönetmelik kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle, somut olaydaki atamanın hukuki değerlendirmesi 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre yapılmalıdır.
Diğer yandan, 22.02.2007 tarihli ve 26442 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ekinde yer alan (I) sayılı Memur Kadro Kütüğünde zabıta müdürü kadrosunun en alt ve üst derece aralıkları 1-4’üncü derece olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla zabıta müdürü kadrosuna atanacakların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan 1 ve 4’üncü derece aralığındaki kadrolara atanabilme şartlarını taşıması gerekmektedir.
657 sayılı Kanun’un “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68’inci maddesinin (B) bendinde de;
“(Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. (2)
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir…” hükümleri yer almaktadır.
İlgilinin görevde yükselme işlemleri yönünden Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamı dışında olduğu kabul edilmekle birlikte, Belediye Zabıta Yönetmeliği hükümleri uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendindeki yükseköğrenim şartını karşılaması gerekmektedir. Zabıta Memuru kadrosunda görev yapan ...’nın atanma tarihindeki hizmet süresi ve yükseköğrenim mezunu olması dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından, Zabıta Müdürü kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Zabıta Amiri kadrosuna atanmasına ilişkin;
Diğer taraftan 15.02.1991 tarihinde Bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başlatılan ilgilinin, 15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı, 25.03.2020 tarihinde Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı ve 28.05.2021 tarihine kadar bu görevi sürdürdüğü, sonrasında İmar ve Şehircilik Müdürlüğü bünyesinde Zabıta Amiri kadrosuna atandığı görülmüştür.
Zabıta Yönetmeliğinin; “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında;
“…
b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
…
şartları aranır”
hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede; adı geçen personelin Zabıta Amirliğine atanabilmek için gereken ve yukarıda yer verilen mevzuat hükmündeki 2 yıllık yüksekokul mezunları için “3 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak” ve “görevde yükselme sınavında başarılı olmak” şartlarını haiz olmadan söz konusu kadroya atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla anılan personelin Zabıta Amirliği kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Söz konusu kadro için 2021 yılında öngörülen özel hizmet tazminatı farkı, ek ödeme farkı ve yan ödeme farkının ödenmesi nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararının oluştuğu değerlendirilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, anılan personelin Zabıta Müdürlüğü kadrosundan Zabıta Amirliği kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırı olduğundan, kamu zararı tutarının Zabıta Amirliği kadrosuna atandığı tarihten itibaren yeniden hesaplanması gerekmektedir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun konunun esasına ilişkin iddia ve itirazlarının KISMEN KABULÜ ile 144 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların göz önünde bulundurulması suretiyle yeniden hüküm tesisini teminen hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.06.2024 tarih ve 56968 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Zabıta Memuru kadrosunda görev yapan ...’nın, atanma tarihindeki hizmet süresi ve yükseköğrenim mezunu olması dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıdığı anlaşıldığından, “Zabıta Müdürü” kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı hususunda çoğunluk görüşüne katılmakla birlikte,
“Zabıta Amiri” kadrosuna atanmasına ilişkin olarak;
İlgilinin, 25.03.2020 tarihinde Zabıta Müdürü kadrosuna atamasının yapıldıktan sonra 28.05.2021 tarihine kadar bu görevi sürdürdüğü, sonrasında İmar ve Şehircilik Müdürlüğü bünyesinde Zabıta Amiri kadrosuna atandığı görülmüştür.
Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesinde Zabıta Amirliği kadrosuna atanabilmek için;
- En az lise mezunu olmak, (Zabıta müdürlüğünden, Zabıta amirliğine atanan ...; 29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından mezunu olup ön lisans mezunudur.)
- 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak, (Üst kadro olan Müdür kadrosunda görev yapmıştır.)
- Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanabilmeleri için 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak, (15.01.1992 tarihinde Zabıta Memuru, 25.03.2020 tarihinde Zabıta Müdürü, 28.05.2021 tarihinde de Zabıta Amiri olarak atanmıştır. Atandığı tarihte toplamda 29 yıl 4 ay 13 gün toplam hizmet süresi bulunmaktadır.)
- Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, (Zabıta Müdürü kadrosuna daha önce atandığı için bu koşulu sağlamıştır.
- Kadro durumu elverişli olmak, (Kadrosu müsaittir. 1. Derece Zabıta Amiri olarak bos norm kadrosu bulunmaktadır.)
Şartlarının sağlanması gerekir.
Üst kadro olan Zabıta Müdürlüğü görevini ifa ettiği için görevde yükselme sınavına girme şartına tabi olmayan ilgilinin, 2 yıllık yüksekokul mezunu olma ve hizmet süresi şartlarını taşıdığı anlaşıldığından, Zabıta Müdürlüğü kadrosunun alt kadrosu olan Zabıta Amirliği kadrosuna atanmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle söz konusu tazmin hükmünün KALDIRILMASI gerekir.
Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Belediye personeli ...’nın “Zabıta Müdürlüğü” kadrosuna atanmasına ilişkin olarak;
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin;
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(…)
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”,
“Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinde;
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde;
…
ı) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik,
…
hükümleri uygulanır.”
18.04.1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin “Öğrenim düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde ise;
“…
Devlet memurlarının;
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…) (1), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yüksek öğrenim,
…
görmüş olmaları şarttır.
Ancak, kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere, orta öğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenlerin ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartı aranmaz”.
hükümleri yer almaktadır.
Anılan Yönetmeliğin 6 ncı maddesinden; zabıta müdürü kadrosunun belediye zabıta teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayıldığı, bu kadronun, zabıta personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği 17 nci maddesinin birinci fıkrasından muaf olduğu, ancak; mezkûr maddenin ikinci fıkrasında yer verildiği üzere anılan kadroya yapılacak atamalara ilişkin hizmet sürelerinin belirlenmesinde 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerinin esas alınacağı ve bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olmasının gerektiği,
Bununla birlikte, 51 inci maddesinden; anılan Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı, anılan Yönetmelik gereği müdür ve şube müdürü görevlerine atanabilmek için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmanın gerektiği, ancak kurumların kendi yönetmeliklerinde düzenlemeleri kaydıyla, sadece hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenlerin müdür ve daha alt görevlere atanabilmeleri için bu maddede öngörülen öğrenim şartının aranmayacağı, ancak Zabıta Yönetmeliğinde zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin bitirmesi gereken öğrenim düzeyine ilişkin bir düzenleme bulunmadığından anılan Yönetmelik hükmü gereği dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartının taşınması gerektiği
Anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; anılan personelin 15.02.1991 tarihinde bekçi kadrosuna açıktan atanarak göreve başladığı, 15.01.1992 tarihinde zabıta memuru kadrosuna kadro ve unvan değişikliği yapıldığı, 29.07.2019 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Toptan ve Perakende Satış Bölümü, Emlak ve Emlak Yönetimi Programından (iki yıllık) mezun olduğu halde 25.03.2020 tarihinde zabıta müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar gereği anılan personelin zabıta müdürü kadrosuna atanabilmesi için dört yıllık mezuniyeti bulunması gerektiğinden, söz konusu kadroya yapılan ataması mevzuata aykırıdır.
Diğer taraftan adı geçen personelin 28.05.2021 tarihinde İmar ve Şehircilik Müdürlüğü bünyesinde “Zabıta Amiri” kadrosuna atanmasına ilişkin olarak;
Zabıta Yönetmeliğinin; “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinin birinci fıkrasında;
“…
b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
…
şartları aranır”
hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede; anılan personelin zabıta amirliğine atanabilmek için gereken ve yukarıda yer verilen mevzuat hükmündeki 2 yıllık yüksekokul mezunları için 3 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak ve görevde yükselme sınavında başarılı olmak şartlarını haiz olmadan söz konusu kadroya atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla anılan personelin zabıta amirliğine yapılan ataması da mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar gereğince söz konusu tazmin hükmünün TASDİKİ gerekir.