SayıştaySayıştay Temyiz Kararı58127
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareGenel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Daire1
Dosya No53418
Yılı2019
Yapım işinde, devir sözleşmesinden damga vergisi alınmaması;
189 sayılı İlamın 13’üncü maddesinin (B) bendiyle; … Bakanlığı … İl Müdürlüğünce … tarihinde … Limited Şirketine ihale edilen … TL sözleşme bedelli … Yapım İşinde; devir sözleşmesinden damga vergisi alınmadığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Yukarıda adı geçen sorumlular, yine ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; tahsilat yönünden yukarıda ilam maddesinin (A) bendi için belirttikleri hususları aynen tekrar etmişlerdir.
Başsavcılık mütalaası, yukarıda (A) bendi için verilen mütalaa ile aynıdır.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu işbu ilam maddesi bendinde tazmin hükmü, adı geçen yapım işinde işin sözleşmesi devredildiği halde devir sözleşmesinden damga vergisi alınmamasının kamu zararına sebep olduğu gerekçesiyle verilmiştir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde:
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabidir…”,
“Şümul” başlıklı 2’nci maddesinde:
“Vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kâğıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhler de damga vergisine tabidir.”,
“Nispet” başlıklı 14’üncü maddesinde:
“Kağıtların Damga Vergisi bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır. (Ek hüküm: 22/7/1998-4369/77 md.) Şu kadar ki her bir kağıt için hesaplanacak vergi tutarı (1) sayılı tabloda yer alan sınırlamalar saklı kalmak üzere 800 bin Yeni Türk Lirasını aşamaz. Bir önceki yılda uygulanan bu azami tutar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır. (Ek ibare: 9/4/2003-4842/28 md.) Cumhurbaşkanı yeniden değerleme oranının % 50 fazlasını geçmemek ve % 20'sinden az olmamak üzere yeni oranlar tespit etmeye yetkilidir.
Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. (Ek cümle: 15/7/2016-6728/25 md.) Birinci fıkraya göre azami tutardan vergi alınan mukavelenamelerin, diğer hükümlerinde değişiklik olmaksızın sadece bedelinin artması durumunda, artan bedele ilişkin bu hüküm uygulanmaz. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.
…”
Resmi dairelerin mecburiyeti başlıklı 26’ncı maddesinde ise:
“Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tesbit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.”
Hükümleri yer almakta olup, bu hükümlere göre; belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin devri halinde aslından alınan verginin dörtte birinin alınması gerekmekle birlikte noterde yapılan devir sözleşmesinin ibraz edildiği kamu görevlisinin, damga vergisini arama yükümlülüğü bulunmaktadır.
Söz konusu yapım işi, … tarihinde alınan Olur ile … Anonim Şirketine devredilmiştir. Sözleşme devredilmesine rağmen sözleşmenin aslından alınan verginin dörtte biri oranındaki damga vergisinin alınmaması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Son olarak, temyiz dilekçesi ve eki belgelerden; sözleşmenin devri sırasında kesilmeyen damga vergisi nedeniyle kamu zararına konu edilen … TL’nin … TL yasal faizi ile birlikte toplamda … TL olarak yüklenicinin 16 no.lu kesin hakedişinden kesilmek suretiyle Sayıştayca hükmün verildiği 10.11.2022 tarihinden sonra tahsil edilmiş olduğu ve kesin hakedişteki bu tahsilatın da 18.05.2025 düzenleme ve onay tarihli ve MYS-2023-1925266 belge numaralı ödeme emri belgesi ile muhasebeleştirildiği anlaşılmaktadır.
Sonuç itibarıyla,
Konunun esası yönünden;
İşin devrine ilişkin sözleşmeden damga vergisi alınmaması sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verildiğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının reddedilerek 189 sayılı İlamın 13’üncü maddesinin (B) bendiyle … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün TASDİKİNE, oy birliğiyle,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
İlamdaki konuyla ilgili olduğu temyiz dilekçesi ekinde gönderilen belgelerden açıkça görülen tahsilat yönünden ise;
Hükümden sonra yapılan söz konusu tahsilat, ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA, oy birliğiyle,
Karar verildiği 18.06.2025 tarih 58127 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
189 sayılı İlamın 13’üncü maddesinin (B) bendiyle; … Bakanlığı … İl Müdürlüğünce … tarihinde … Limited Şirketine ihale edilen … TL sözleşme bedelli … Yapım İşinde; devir sözleşmesinden damga vergisi alınmadığı gerekçesiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Yukarıda adı geçen sorumlular, yine ortaklaşa gönderdikleri temyiz dilekçesinde özetle; tahsilat yönünden yukarıda ilam maddesinin (A) bendi için belirttikleri hususları aynen tekrar etmişlerdir.
Başsavcılık mütalaası, yukarıda (A) bendi için verilen mütalaa ile aynıdır.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Temyize konu işbu ilam maddesi bendinde tazmin hükmü, adı geçen yapım işinde işin sözleşmesi devredildiği halde devir sözleşmesinden damga vergisi alınmamasının kamu zararına sebep olduğu gerekçesiyle verilmiştir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde:
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabidir…”,
“Şümul” başlıklı 2’nci maddesinde:
“Vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kâğıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhler de damga vergisine tabidir.”,
“Nispet” başlıklı 14’üncü maddesinde:
“Kağıtların Damga Vergisi bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır. (Ek hüküm: 22/7/1998-4369/77 md.) Şu kadar ki her bir kağıt için hesaplanacak vergi tutarı (1) sayılı tabloda yer alan sınırlamalar saklı kalmak üzere 800 bin Yeni Türk Lirasını aşamaz. Bir önceki yılda uygulanan bu azami tutar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır. (Ek ibare: 9/4/2003-4842/28 md.) Cumhurbaşkanı yeniden değerleme oranının % 50 fazlasını geçmemek ve % 20'sinden az olmamak üzere yeni oranlar tespit etmeye yetkilidir.
Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. (Ek cümle: 15/7/2016-6728/25 md.) Birinci fıkraya göre azami tutardan vergi alınan mukavelenamelerin, diğer hükümlerinde değişiklik olmaksızın sadece bedelinin artması durumunda, artan bedele ilişkin bu hüküm uygulanmaz. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.
…”
Resmi dairelerin mecburiyeti başlıklı 26’ncı maddesinde ise:
“Resmi dairelerin ilgili memurları kendilerine ibraz edilen kağıtların Damga Vergisini aramaya ve vergisi hiç ödenmemiş veya noksan ödenmiş olanları bir tutanakla tesbit etmeye veya bunları tutanağı düzenlemek üzere, vergi dairesine göndermeye mecburdurlar.”
Hükümleri yer almakta olup, bu hükümlere göre; belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin devri halinde aslından alınan verginin dörtte birinin alınması gerekmekle birlikte noterde yapılan devir sözleşmesinin ibraz edildiği kamu görevlisinin, damga vergisini arama yükümlülüğü bulunmaktadır.
Söz konusu yapım işi, … tarihinde alınan Olur ile … Anonim Şirketine devredilmiştir. Sözleşme devredilmesine rağmen sözleşmenin aslından alınan verginin dörtte biri oranındaki damga vergisinin alınmaması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Son olarak, temyiz dilekçesi ve eki belgelerden; sözleşmenin devri sırasında kesilmeyen damga vergisi nedeniyle kamu zararına konu edilen … TL’nin … TL yasal faizi ile birlikte toplamda … TL olarak yüklenicinin 16 no.lu kesin hakedişinden kesilmek suretiyle Sayıştayca hükmün verildiği 10.11.2022 tarihinden sonra tahsil edilmiş olduğu ve kesin hakedişteki bu tahsilatın da 18.05.2025 düzenleme ve onay tarihli ve MYS-2023-1925266 belge numaralı ödeme emri belgesi ile muhasebeleştirildiği anlaşılmaktadır.
Sonuç itibarıyla,
Konunun esası yönünden;
İşin devrine ilişkin sözleşmeden damga vergisi alınmaması sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet verildiğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların iddia ve itirazlarının reddedilerek 189 sayılı İlamın 13’üncü maddesinin (B) bendiyle … TL’nin tazminine ilişkin verilen hükmün TASDİKİNE, oy birliğiyle,
6085 sayılı Kanun’un 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştayda karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
İlamdaki konuyla ilgili olduğu temyiz dilekçesi ekinde gönderilen belgelerden açıkça görülen tahsilat yönünden ise;
Hükümden sonra yapılan söz konusu tahsilat, ilam hükmünün infazı mahiyetinde olduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA, oy birliğiyle,
Karar verildiği 18.06.2025 tarih 58127 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.