SayıştaySayıştay Daire Kararı638
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire5
İlam No50
Madde No3
Yılı2022
Ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme
Peyzaj mimarı unvanı ile mezun olup mühendis kadrosunda çalışanlara ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin hatalı ödenmesi suretiyle ……………………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinde bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları belirtilmiş olup;
“II - TEKNİK HİZMETLER SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.”
şeklinde düzenlenmiştir.
3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinin (a) fıkrasında da; Türkiye Cumhuriyeti hudutları dahilinde mühendislik ve mimarlık unvan ve salahiyeti ile sanat icra etmek isteyenlerin mühendislik veya mimarlık tahsilini gösteren Türk yüksek mekteplerinden verilen diplomaya sahip olması gerektiği, 3 üncü maddesinde; birinci maddede yazılı vesikaları haiz bulunanlara mühendis veya mimar unvanı verileceği, 7 nci maddesinde; 1 inci maddede belirtilen diploma veya ruhsatnamelerden birine haiz olmayanların Türkiye’de mühendis veya mimar unvanı ile istihdam olunamayacağı belirtilmiştir.
Bu kapsamda, mühendis kadrosunda istihdam edilen bir personelin; 657 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesine ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "II-Teknik Hizmetler Sınıfı" bölümünün (a) bendi hükmü gereği alması gereken “Ek gösterge”si, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli I sayılı cetvelde belirtilen oranlarda ödenmesi gereken “Ek ödeme”si ile 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerine göre ödenmesi gereken “Özel Hizmet Tazminatı”nın ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.
EK GÖSTERGE:
657 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesinde; “B) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.”
denilmektedir.
Anılan Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "II-Teknik Hizmetler Sınıfı" bölümünün (a) bendinde; "Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar,", (b) bendinde; "Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı),Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunları,", (c) bendinde; "Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışındaki yüksek öğrenim mezunları ile Yüksek Tekniker ve Tekniker unvanını almış olanlar,"
hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre ek göstergenin memurun yer aldığı sınıf ve görevlerde bulunduğu sürece ödeneceği ifade edilmiş olup, ek göstergenin kadroya bağlı olduğu belirtilmiştir. Zira 657 sayılı Kanun kapsamında kadro memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmektedir.
Ek göstergeye ilişkin (I) sayılı cetvelin (II) Teknik Hizmetler sınıfı (a) kısmında da; “Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar” denilmiştir.
EK ÖDEME:
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; "Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.
Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz." hükmüne yer verilerek, Devlet memurlarına kadro ve görev unvanları esas alınarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli I sayılı cetvelde belirtilen oranlarda ek ödeme yapılacağı ifade edilmiştir.
Anılan Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Ek Ödeme Oranları cetvelinin "Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personelden" grubunun (a) ve (b) bentlerinde kadro unvanları sayılan personelin yararlanacağı ek ödeme oranlarına yer verilmiş olup, anılan grubun (c) bendinde ise ek ödeme oranları 1 no.lu grupta düzenlenenler hariç, teknik hizmetler sınıfında yer alan ve kadro unvanları (a) ve (b) bentlerinde sayılmayan personelin yararlanabileceği ek ödeme oranlarına yer verilmiştir.
ÖZEL HİZMET TAZMİNATI:
10.04.2021 gün ve 31450 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3048 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 04.09.2020 gün ve 31274 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2931 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve 22.03.2019 gün ve 30722 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerin uygulanmasına ilgili yıllarda devam olunacağı belirtilmiş, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 1’inci maddesinde; "(1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre …;
b) Ödenecek "Özel Hizmet Tazminatı", bu Karara ekli II sayılı Cetvelde, … gösterilmiştir." hükmüne yer verilerek memurlara 657 sayılı Kanun’un 152 nci maddesi uyarınca ödenecek tazminatların (II) sayılı cetvelde yer aldığı belirtilmiştir.
Mezkur Karara ekli (II) sayılı "Özel Hizmet Tazminatı" cetvelinin "E-Teknik Hizmetler" bölümünün 1/b sırasında 1-4 dereceli yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı unvanlı kadrolarda görev yapanların %160 oranında özel hizmet tazminatından, 1/c sırasında 1-4 dereceden aylık alan jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi ile 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanını alanların %130 oranında özel hizmet tazminatı oranından, 1/d sırasında unvanları (a), (b) ve (c) sıralarında sayılmayan ve diğer mesleki teknik yükseköğrenim görenlerden 1-4 dereceden aylık alanların ise %100 oranında özel hizmet tazminatı oranından faydalanabileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan düzenlemeler; ek göstergelerin birtakım görevlerin önem ve niteliklerinden ötürü kabul edildiğini, memura yapılacak aylık ödemenin gösterge tablosundaki rakama ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle bulunacak gösterge rakamı üzerinden hesaplanacağını, bunların göreve bağlı, hizmetin ve yapılan görevin karşılığı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Ek gösterge, kadro görevini yürüten personele verilen önemin göstergesi, yetki ve sorumluluğunun karşılığıdır. Yetki ve sorumluluk ise, sadece eğitim sonucu elde edilen unvana göre değil, kadrosuna bağlı olarak da kullanılacaktır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 33 üncü maddesi; kadrosuz memur çalıştırılamayacağı hükme bağlanmış ve ek göstergeden yararlanabilmek için cetvellerde karşılığı gösterilen kadroların birine atanmış ve bu görevi fiilen ifa ediyor olma şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, yine 147 nci maddesi de aylığın hizmetlerin karşılığında kadroya dayanılarak ay itibarıyla ödenen parayı ifade ettiğini belirtmiştir. Diğer bir ifadeyle, Devlet memurlarının fiilen görev yapmakta oldukları kadro unvanları için ek gösterge öngörülmesi halinde bundan yararlanmaları, kadro unvanında herhangi bir değişiklik olmadığı sürece ek gösterge uygulamasından yararlanmaları gerekmektedir.
Yine, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkraları gereği; aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre almakta olan personele, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılacaktır. Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanacak ve memurların kadro ve görev unvanları esas alınarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli I sayılı cetvelde belirtilen oranlarda ek ödeme yapılacaktır.
Söz konusu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Ek Ödeme Oranları cetvelinin "2-Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personelden" grubunun (a) bendinde kadro unvanları sayılan personelin yararlanacağı ek ödeme oranlarına yer verilerek mühendis kadrosunda istihdam edilenlere verilecek ek ödeme oranları belirlenmiştir.
Diğer taraftan, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 1 inci maddesinde; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre ödenecek Özel Hizmet Tazminatının, Karara ekli II sayılı Cetvelde gösterildiği, memurlara 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesi uyarınca ödenecek tazminatların (II) sayılı cetvelde yer aldığı, mezkur Karara ekli (II) sayılı "Özel Hizmet Tazminatı" cetvelinin "E-Teknik Hizmetler" bölümünün 1/b sırasında 1-4 dereceli yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı unvanlı kadrolarda görev yapanların %160 oranında özel hizmet tazminatından faydalanabileceği düzenlenerek mühendis kadrosunda istihdam edilen personelin alabileceği özel hizmet tazminatı oranı belirlenmiştir.
Dosya kapsamında bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu;
Rapor konusu personellerin belediyede ilk olarak 2007, 2008, 2011 ve 2012 yıllarında sözleşmeli olarak çalışmaya başladıkları (………………………. tarihinde açıktan mühendis olarak atanmıştır.) bu tarihten 2013 yılında yürürlüğe giren 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9 uncu maddesine istinaden memur kadrosuna atandığı tarihe kadar sözleşmeli olarak çalıştığı, anılan kanun gereği de 2013 yılında memur kadrosuna atandıkları ve halen belediyenin mühendis kadrosunda istihdam edildikleri görülmektedir.
02.08.2013 tarih ve 28726 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6495 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi ile 657 sayılı Kanuna geçici 41 inci madde eklenmiş ve mezkur maddenin birinci fıkrasının “b” bendinde de; “ İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 25/6/2013 tarihi itibarıyla çalışmakta olan ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına,” denilerek, ilgili personellerin sözleşmeli olarak çalıştıkları kadrolara kurumlarınca atanacakları belirtilmiştir. Uyuşmazlık konusu somut olayda da ilgili personeller ile 2007, 2008, 2011 ve 2012 yıllarında mühendis kadrosu karşılığı sözleşme imzalandığı ve söz konusu tarihten kadroya atandığı 2013 yılına kadar da mühendis kadrosunda istihdam edildiği nihayetinde 2013 yılında yürürlüğe giren 6495 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi gereğince de mühendis kadrosuna atanarak belediyede halen mühendis kadrosunda görev ifa ettiği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, Peyzaj Mimarlarına yapılan maaş ödemesinin unsurları hakkında yukarıda anılan hükümlerle belirlenen Özel Hizmet Tazminatı, Ek Ödeme oranları ile Ek Gösterge, her ne kadar Mimarlar ve Mühendisler için belirlenerek burada ayrıca Peyzaj Mimarı zikredilmemişse de; yapılan ödemeler Peyzaj Mimarı görevini yürüten personele verilen önemin göstergesi, yetki ve sorumluluğunun karşılığıdır. Yetki ve sorumluluk ise, sadece kadroya bağlı olarak değil eğitim sonucu elde edilen unvana göre de kullanılacaktır. Bu sebeple memurlara yaptıkları görevlerin karşılığı olarak ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin öngörülmesi halinde ilgili personellerin bu ödemelerden yararlanmaları gerektiğinden sorumlu savunmalarına da itibar edilmiştir.
Diğer taraftan, 05.04.2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7446 sayılı Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1 inci maddesinde; “14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “II- Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünün (a) bendinde yer alan “ve Mimar” ibaresi “, Mimar, Peyzaj Mimarı ve İç Mimar” şeklinde değiştirilmiştir.” 10 uncu maddesinde de; “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Cetvelin “A- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre Alanlar” kısmının “2- Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personel” bölümünün (a) sırasında yer alan “mimar,” ibaresinden sonra gelmek üzere “peyzaj mimarı, iç mimar,” ibaresi eklenmiştir.” şeklinde düzenlenerek,
Yine, 12.05.2023 tarih ve 32188 sayılı Resmi Gazete’de Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 11.05.2023 tarihli 7268 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile;
“MADDE 1- 17/04/2016 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın eki (I) sayılı “İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde Güçlük ve Mali sorumluluk Zammı” Cetvelinin “(B) Teknik Hizmetler Bölümü’nün 2 nci sırasında yer alan “mimar” ibaresinden sonra gelmek üzere “,peyzaj mimarı, iç mimar” ibaresi,
MADDE 2- Aynı Kararın eki (II) sayılı “Özel Hizmet Tazminatı” Cetvelinin “ (E) Teknik Hizmetler” bölümünün;
a)1 inci sırasının (b) bendinde yer alan “mimar” ibaresinden sonra gelmek üzere “,peyzaj mimarı, iç mimar,” ibaresi,
b) 6 ncı sırasının birinci cümlesinde yer alan “fabrika” ibaresinden sonra gelmek üzere “, tersane” ibaresi eklenerek, yıllar itibariyle süre gelen belirsizliğin de giderildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Peyzaj mimarı unvanı ile mezun olup mühendis kadrosunda çalışanlara ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin hatalı ödenmesi hususunun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararı oluşturmadığı anlaşıldığından ……………………………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla,
karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ………………..’un karşı oy gerekçesi;
“05.04.2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 30.03.2023 tarihli ve 7446 sayılı Kanunun l inci maddesiyle; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinde ve aynı Kanunun 10 uncu maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Cetvelde “peyzaj mimarı ve iç mimarlara” yönelik düzenlemeler yapılmış olup, bu düzenlemeler uyarınca peyzaj mimarı kadro unvanında istihdam edilenlerin mimar ve mühendisler gibi ek gösterge ve ek ödemeden yararlanmaları, 12.05.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan ve 15.05.2023 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmesi öngörülen “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar” ile peyzaj mimarı kadro unvanında istihdam edilenlerin mimar ve mühendisler gibi zam ve tazminatlardan yararlanmaları öngörülmüş ise de; mimar ve mühendis kadrosuna atanması mümkün olmayan peyzaj mimarlarına, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli ek gösterge cetvelinde, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesinde, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda, mimar ve mühendisler için öngörülen ek gösterge, ek ödeme ve zam ve tazminatının düzenleme yapıldığı tarihlerden önce Raporda belirtilen gerekçeler çerçevesinde peyzaj mimarlarına ödenmesine imkan bulunmadığından kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi gerekir.
Peyzaj mimarı unvanı ile mezun olup mühendis kadrosunda çalışanlara ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin hatalı ödenmesi suretiyle ……………………… TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinde bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan memurların sınıfları belirtilmiş olup;
“II - TEKNİK HİZMETLER SINIFI:
Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yöneylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatcı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı, 3437 ve 9/5/1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder.”
şeklinde düzenlenmiştir.
3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinin (a) fıkrasında da; Türkiye Cumhuriyeti hudutları dahilinde mühendislik ve mimarlık unvan ve salahiyeti ile sanat icra etmek isteyenlerin mühendislik veya mimarlık tahsilini gösteren Türk yüksek mekteplerinden verilen diplomaya sahip olması gerektiği, 3 üncü maddesinde; birinci maddede yazılı vesikaları haiz bulunanlara mühendis veya mimar unvanı verileceği, 7 nci maddesinde; 1 inci maddede belirtilen diploma veya ruhsatnamelerden birine haiz olmayanların Türkiye’de mühendis veya mimar unvanı ile istihdam olunamayacağı belirtilmiştir.
Bu kapsamda, mühendis kadrosunda istihdam edilen bir personelin; 657 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesine ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "II-Teknik Hizmetler Sınıfı" bölümünün (a) bendi hükmü gereği alması gereken “Ek gösterge”si, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli I sayılı cetvelde belirtilen oranlarda ödenmesi gereken “Ek ödeme”si ile 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerine göre ödenmesi gereken “Özel Hizmet Tazminatı”nın ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.
EK GÖSTERGE:
657 sayılı Kanun’un 43 üncü maddesinde; “B) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.”
denilmektedir.
Anılan Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "II-Teknik Hizmetler Sınıfı" bölümünün (a) bendinde; "Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar,", (b) bendinde; "Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatistikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı),Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunları,", (c) bendinde; "Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışındaki yüksek öğrenim mezunları ile Yüksek Tekniker ve Tekniker unvanını almış olanlar,"
hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemeye göre ek göstergenin memurun yer aldığı sınıf ve görevlerde bulunduğu sürece ödeneceği ifade edilmiş olup, ek göstergenin kadroya bağlı olduğu belirtilmiştir. Zira 657 sayılı Kanun kapsamında kadro memurun çalıştığı belli bir görev yerini ifade etmektedir.
Ek göstergeye ilişkin (I) sayılı cetvelin (II) Teknik Hizmetler sınıfı (a) kısmında da; “Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar ve Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar” denilmiştir.
EK ÖDEME:
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; "Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.
Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz." hükmüne yer verilerek, Devlet memurlarına kadro ve görev unvanları esas alınarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli I sayılı cetvelde belirtilen oranlarda ek ödeme yapılacağı ifade edilmiştir.
Anılan Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Ek Ödeme Oranları cetvelinin "Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personelden" grubunun (a) ve (b) bentlerinde kadro unvanları sayılan personelin yararlanacağı ek ödeme oranlarına yer verilmiş olup, anılan grubun (c) bendinde ise ek ödeme oranları 1 no.lu grupta düzenlenenler hariç, teknik hizmetler sınıfında yer alan ve kadro unvanları (a) ve (b) bentlerinde sayılmayan personelin yararlanabileceği ek ödeme oranlarına yer verilmiştir.
ÖZEL HİZMET TAZMİNATI:
10.04.2021 gün ve 31450 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3048 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 04.09.2020 gün ve 31274 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2931 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve 22.03.2019 gün ve 30722 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 848 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerin uygulanmasına ilgili yıllarda devam olunacağı belirtilmiş, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 1’inci maddesinde; "(1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre …;
b) Ödenecek "Özel Hizmet Tazminatı", bu Karara ekli II sayılı Cetvelde, … gösterilmiştir." hükmüne yer verilerek memurlara 657 sayılı Kanun’un 152 nci maddesi uyarınca ödenecek tazminatların (II) sayılı cetvelde yer aldığı belirtilmiştir.
Mezkur Karara ekli (II) sayılı "Özel Hizmet Tazminatı" cetvelinin "E-Teknik Hizmetler" bölümünün 1/b sırasında 1-4 dereceli yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı unvanlı kadrolarda görev yapanların %160 oranında özel hizmet tazminatından, 1/c sırasında 1-4 dereceden aylık alan jeolog, hidrolog, hidrojeolog, jeofizikçi, kimyager, fizikçi, jeomorfolog, arkeolog, matematikçi, istatistikçi, astronom, tütün eksperi ile 3795 sayılı Kanuna göre teknik öğretmen unvanını alanların %130 oranında özel hizmet tazminatı oranından, 1/d sırasında unvanları (a), (b) ve (c) sıralarında sayılmayan ve diğer mesleki teknik yükseköğrenim görenlerden 1-4 dereceden aylık alanların ise %100 oranında özel hizmet tazminatı oranından faydalanabileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda yer alan düzenlemeler; ek göstergelerin birtakım görevlerin önem ve niteliklerinden ötürü kabul edildiğini, memura yapılacak aylık ödemenin gösterge tablosundaki rakama ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle bulunacak gösterge rakamı üzerinden hesaplanacağını, bunların göreve bağlı, hizmetin ve yapılan görevin karşılığı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Ek gösterge, kadro görevini yürüten personele verilen önemin göstergesi, yetki ve sorumluluğunun karşılığıdır. Yetki ve sorumluluk ise, sadece eğitim sonucu elde edilen unvana göre değil, kadrosuna bağlı olarak da kullanılacaktır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 33 üncü maddesi; kadrosuz memur çalıştırılamayacağı hükme bağlanmış ve ek göstergeden yararlanabilmek için cetvellerde karşılığı gösterilen kadroların birine atanmış ve bu görevi fiilen ifa ediyor olma şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, yine 147 nci maddesi de aylığın hizmetlerin karşılığında kadroya dayanılarak ay itibarıyla ödenen parayı ifade ettiğini belirtmiştir. Diğer bir ifadeyle, Devlet memurlarının fiilen görev yapmakta oldukları kadro unvanları için ek gösterge öngörülmesi halinde bundan yararlanmaları, kadro unvanında herhangi bir değişiklik olmadığı sürece ek gösterge uygulamasından yararlanmaları gerekmektedir.
Yine, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkraları gereği; aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre almakta olan personele, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılacaktır. Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanacak ve memurların kadro ve görev unvanları esas alınarak 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli I sayılı cetvelde belirtilen oranlarda ek ödeme yapılacaktır.
Söz konusu Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Ek Ödeme Oranları cetvelinin "2-Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personelden" grubunun (a) bendinde kadro unvanları sayılan personelin yararlanacağı ek ödeme oranlarına yer verilerek mühendis kadrosunda istihdam edilenlere verilecek ek ödeme oranları belirlenmiştir.
Diğer taraftan, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 1 inci maddesinde; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre ödenecek Özel Hizmet Tazminatının, Karara ekli II sayılı Cetvelde gösterildiği, memurlara 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesi uyarınca ödenecek tazminatların (II) sayılı cetvelde yer aldığı, mezkur Karara ekli (II) sayılı "Özel Hizmet Tazminatı" cetvelinin "E-Teknik Hizmetler" bölümünün 1/b sırasında 1-4 dereceli yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, bölge plancısı ve şehir plancısı unvanlı kadrolarda görev yapanların %160 oranında özel hizmet tazminatından faydalanabileceği düzenlenerek mühendis kadrosunda istihdam edilen personelin alabileceği özel hizmet tazminatı oranı belirlenmiştir.
Dosya kapsamında bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu;
Rapor konusu personellerin belediyede ilk olarak 2007, 2008, 2011 ve 2012 yıllarında sözleşmeli olarak çalışmaya başladıkları (………………………. tarihinde açıktan mühendis olarak atanmıştır.) bu tarihten 2013 yılında yürürlüğe giren 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9 uncu maddesine istinaden memur kadrosuna atandığı tarihe kadar sözleşmeli olarak çalıştığı, anılan kanun gereği de 2013 yılında memur kadrosuna atandıkları ve halen belediyenin mühendis kadrosunda istihdam edildikleri görülmektedir.
02.08.2013 tarih ve 28726 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6495 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi ile 657 sayılı Kanuna geçici 41 inci madde eklenmiş ve mezkur maddenin birinci fıkrasının “b” bendinde de; “ İl özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 25/6/2013 tarihi itibarıyla çalışmakta olan ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına,” denilerek, ilgili personellerin sözleşmeli olarak çalıştıkları kadrolara kurumlarınca atanacakları belirtilmiştir. Uyuşmazlık konusu somut olayda da ilgili personeller ile 2007, 2008, 2011 ve 2012 yıllarında mühendis kadrosu karşılığı sözleşme imzalandığı ve söz konusu tarihten kadroya atandığı 2013 yılına kadar da mühendis kadrosunda istihdam edildiği nihayetinde 2013 yılında yürürlüğe giren 6495 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesi gereğince de mühendis kadrosuna atanarak belediyede halen mühendis kadrosunda görev ifa ettiği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda, Peyzaj Mimarlarına yapılan maaş ödemesinin unsurları hakkında yukarıda anılan hükümlerle belirlenen Özel Hizmet Tazminatı, Ek Ödeme oranları ile Ek Gösterge, her ne kadar Mimarlar ve Mühendisler için belirlenerek burada ayrıca Peyzaj Mimarı zikredilmemişse de; yapılan ödemeler Peyzaj Mimarı görevini yürüten personele verilen önemin göstergesi, yetki ve sorumluluğunun karşılığıdır. Yetki ve sorumluluk ise, sadece kadroya bağlı olarak değil eğitim sonucu elde edilen unvana göre de kullanılacaktır. Bu sebeple memurlara yaptıkları görevlerin karşılığı olarak ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin öngörülmesi halinde ilgili personellerin bu ödemelerden yararlanmaları gerektiğinden sorumlu savunmalarına da itibar edilmiştir.
Diğer taraftan, 05.04.2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7446 sayılı Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1 inci maddesinde; “14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “II- Teknik Hizmetler Sınıfı” bölümünün (a) bendinde yer alan “ve Mimar” ibaresi “, Mimar, Peyzaj Mimarı ve İç Mimar” şeklinde değiştirilmiştir.” 10 uncu maddesinde de; “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Cetvelin “A- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre Alanlar” kısmının “2- Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personel” bölümünün (a) sırasında yer alan “mimar,” ibaresinden sonra gelmek üzere “peyzaj mimarı, iç mimar,” ibaresi eklenmiştir.” şeklinde düzenlenerek,
Yine, 12.05.2023 tarih ve 32188 sayılı Resmi Gazete’de Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 11.05.2023 tarihli 7268 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile;
“MADDE 1- 17/04/2016 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın eki (I) sayılı “İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde Güçlük ve Mali sorumluluk Zammı” Cetvelinin “(B) Teknik Hizmetler Bölümü’nün 2 nci sırasında yer alan “mimar” ibaresinden sonra gelmek üzere “,peyzaj mimarı, iç mimar” ibaresi,
MADDE 2- Aynı Kararın eki (II) sayılı “Özel Hizmet Tazminatı” Cetvelinin “ (E) Teknik Hizmetler” bölümünün;
a)1 inci sırasının (b) bendinde yer alan “mimar” ibaresinden sonra gelmek üzere “,peyzaj mimarı, iç mimar,” ibaresi,
b) 6 ncı sırasının birinci cümlesinde yer alan “fabrika” ibaresinden sonra gelmek üzere “, tersane” ibaresi eklenerek, yıllar itibariyle süre gelen belirsizliğin de giderildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Peyzaj mimarı unvanı ile mezun olup mühendis kadrosunda çalışanlara ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin hatalı ödenmesi hususunun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu’nun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararı oluşturmadığı anlaşıldığından ……………………………. TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla,
karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ………………..’un karşı oy gerekçesi;
“05.04.2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 30.03.2023 tarihli ve 7446 sayılı Kanunun l inci maddesiyle; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinde ve aynı Kanunun 10 uncu maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı Cetvelde “peyzaj mimarı ve iç mimarlara” yönelik düzenlemeler yapılmış olup, bu düzenlemeler uyarınca peyzaj mimarı kadro unvanında istihdam edilenlerin mimar ve mühendisler gibi ek gösterge ve ek ödemeden yararlanmaları, 12.05.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan ve 15.05.2023 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmesi öngörülen “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar” ile peyzaj mimarı kadro unvanında istihdam edilenlerin mimar ve mühendisler gibi zam ve tazminatlardan yararlanmaları öngörülmüş ise de; mimar ve mühendis kadrosuna atanması mümkün olmayan peyzaj mimarlarına, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli ek gösterge cetvelinde, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesinde, 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararda, mimar ve mühendisler için öngörülen ek gösterge, ek ödeme ve zam ve tazminatının düzenleme yapıldığı tarihlerden önce Raporda belirtilen gerekçeler çerçevesinde peyzaj mimarlarına ödenmesine imkan bulunmadığından kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi gerekir.