SayıştaySayıştay Daire Kararı523
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire3
İlam No81
Madde No3
Yılı2023
Özel Tıp Merkezine Verilecek Sağlık Hizmetlerine Yönelik Hususları Düzenleyen Sözleşmenin Fiyatlandırma Maddesinin Hatalı Düzenlenmesi
... Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ile Özel ... Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi (…) arasında … tarihinde imzalanan ve ... Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından … Tıp Merkezine verilecek sağlık hizmetlerine yönelik hususları düzenleyen sözleşmenin fiyatlandırma maddesinin hatalı düzenlenmesi sonucu 20… yılı içerisinde … Tıp Merkezine sunulan hizmetlerde toplam … TL kamu zararına neden olunduğu; söz konusu kamu zararından, sözleşmeyi İdare adına imzalayarak kamu kaynağında artışa engel olan ...nın sorumlu olduğu iddiasına ilişkin Dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
15.05.1987 tarih 19461 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun,
“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde;
“Bu Kanun, Milli Savunma Bakanlığı hariç, bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişilerini ve gerçek kişileri kapsar.”
“Temel esaslar” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Sağlık hizmetleriyle ilgili temel esaslar şunlardır:
…
c) Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır. Sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenlenir. Bu düzenleme ilgili Bakanlığın görüşü alınarak yapılır. Gerek görüldüğünde özel sağlık kuruluşlarının her türlü ücret tarifeleri sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca onaylanır. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edilir.
…”
Hükümleri yer almaktadır.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesinin (c) bendinde yer alan “kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edileceği” hükmü gereğince Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyat tarifesini senelik şekilde belirlemektedir.
Söz konusu belirleme yetkisi doğrultusunda ortaya konulan Fiyat Tarifesi ile bu Fiyat Tarifelerine Yönelik Usul ve Esasları’n “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde;
“a) Bu tarifenin amacı; Bakanlığımız bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları ile devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet sunucularını (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri), (Değişiklik 30.03.20... tarih ve 212283953 sayılı Makam Olur’u) belediye hastaneleri tarafından sunulan sağlık hizmetlerinin (ön tanı, tanı, tedavi, tıbbi rehabilitasyon, acil sağlık hizmetleri ile sağlık turizmi) fiyat tarifeleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
b) Bu tarife; Bakanlığımız bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları ile devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet sunucularını (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri), (Değişiklik 30.03.20... tarih ve 212283953 sayılı Makam Olur’u) belediye hastaneleri tarafından sunulan sağlık hizmetlerini (ön tanı, tanı, tedavi, tıbbi rehabilitasyon, acil sağlık hizmetleri ile sağlık turizmi) kapsamaktadır.
c) Bu fiyat tarifesi, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finansmanı karşılanıp karşılanmadığına bakılmaksızın, insan sağlığına yönelik Sağlık Bakanlığı tarafından sunulması uygun görülen (birinci basamak sağlık hizmetleri ile aile hekimliği hizmetleri hariç) sağlık hizmetlerini kapsamaktadır.
…” hükmü ile
Mezkûr Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının “Diğer hususlar” başlıklı 16 ncı maddesinin (h) bendinde;
“Özel Sağlık Kuruluşlarının Kamu Sağlık Tesislerinden Hizmet Alımına İlişkin Yönerge” kapsamında verilen hizmetlerin ücretlendirilmesinde Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi uygulanacağı,”
Hükümleri düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatlarının Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca (Sağlık Bakanlığı) tespit ve ilan edileceği, Özel Sağlık Kuruluşlarının Kamu Sağlık Tesislerinden Hizmet Alımına İlişkin Yönerge kapsamında bulunan hizmetlerin kamu kurum ve kuruluşları tarafından özel sağlık kuruluşlarına sunulması halinde bu hizmetlerin fiyatının da, Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının 16 ncı maddesinin (h) bendi gereği, Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi olacağı sonucu çıkmaktadır.
Yapılan incelemede; ... Döner Sermaye İşletmesi ile … Tıp Merkezi arasında, hizmet sunumuna yönelik, … tarihinde iki yıllık sözleşme imzalandığı görülmüş olup söz konusu Sözleşmenin 5 inci maddesinde, sunulacak hizmetlerin fiyatının Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) yer alan fiyatlar üzerinden olacağının hükme bağlandığı ve bu hatalı sözleşme hükmü sebebiyle kamu kaynaklarında artışa engel olunduğu,
Söz konusu hatalı uygulama sonucunda da 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde; “İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması” şeklinde tanımlanan kamu zararının oluşmasına sebebiyet verildiği
Tespit edilmiştir.
Oluşan kamu zararından, … tarihinde, mevzuata aykırı düzenlenmiş sözleşmeyi İdare adına imzalayarak kamu kaynağında artışa engel olan ... sorumludur.
Bu itibarla, hatalı fiyattan hizmet verilmesine sebebiyet veren sözleşme imzalanarak 20… yılı içerisinde … Tıp Merkezine sunulan hizmetlerden eksik tahsilat yapılması sebebiyle oluşan … TL’lik kamu zararının, Sözleşmeyi İdare adına imzalayan Sorumlu (…) …’e ödettirilmesi gerekmekte ise de; Savunmaya ekli belgelerden, söz konusu kamu zararının, … tarih ve … numaralı muhasebe işlem fişi ile, … Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’den, hesap yılı olan 20…’ten sonra, tahsil edildiği anlaşıldığından konuyla ilgili ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
... Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ile Özel ... Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi (…) arasında … tarihinde imzalanan ve ... Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından … Tıp Merkezine verilecek sağlık hizmetlerine yönelik hususları düzenleyen sözleşmenin fiyatlandırma maddesinin hatalı düzenlenmesi sonucu 20… yılı içerisinde … Tıp Merkezine sunulan hizmetlerde toplam … TL kamu zararına neden olunduğu; söz konusu kamu zararından, sözleşmeyi İdare adına imzalayarak kamu kaynağında artışa engel olan ...nın sorumlu olduğu iddiasına ilişkin Dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
15.05.1987 tarih 19461 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun,
“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde;
“Bu Kanun, Milli Savunma Bakanlığı hariç, bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişilerini ve gerçek kişileri kapsar.”
“Temel esaslar” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Sağlık hizmetleriyle ilgili temel esaslar şunlardır:
…
c) Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır. Sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesi bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca düzenlenir. Bu düzenleme ilgili Bakanlığın görüşü alınarak yapılır. Gerek görüldüğünde özel sağlık kuruluşlarının her türlü ücret tarifeleri sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca onaylanır. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edilir.
…”
Hükümleri yer almaktadır.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesinin (c) bendinde yer alan “kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edileceği” hükmü gereğince Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyat tarifesini senelik şekilde belirlemektedir.
Söz konusu belirleme yetkisi doğrultusunda ortaya konulan Fiyat Tarifesi ile bu Fiyat Tarifelerine Yönelik Usul ve Esasları’n “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde;
“a) Bu tarifenin amacı; Bakanlığımız bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları ile devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet sunucularını (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri), (Değişiklik 30.03.20... tarih ve 212283953 sayılı Makam Olur’u) belediye hastaneleri tarafından sunulan sağlık hizmetlerinin (ön tanı, tanı, tedavi, tıbbi rehabilitasyon, acil sağlık hizmetleri ile sağlık turizmi) fiyat tarifeleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
b) Bu tarife; Bakanlığımız bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları ile devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet sunucularını (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri), (Değişiklik 30.03.20... tarih ve 212283953 sayılı Makam Olur’u) belediye hastaneleri tarafından sunulan sağlık hizmetlerini (ön tanı, tanı, tedavi, tıbbi rehabilitasyon, acil sağlık hizmetleri ile sağlık turizmi) kapsamaktadır.
c) Bu fiyat tarifesi, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finansmanı karşılanıp karşılanmadığına bakılmaksızın, insan sağlığına yönelik Sağlık Bakanlığı tarafından sunulması uygun görülen (birinci basamak sağlık hizmetleri ile aile hekimliği hizmetleri hariç) sağlık hizmetlerini kapsamaktadır.
…” hükmü ile
Mezkûr Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının “Diğer hususlar” başlıklı 16 ncı maddesinin (h) bendinde;
“Özel Sağlık Kuruluşlarının Kamu Sağlık Tesislerinden Hizmet Alımına İlişkin Yönerge” kapsamında verilen hizmetlerin ücretlendirilmesinde Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi uygulanacağı,”
Hükümleri düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatlarının Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca (Sağlık Bakanlığı) tespit ve ilan edileceği, Özel Sağlık Kuruluşlarının Kamu Sağlık Tesislerinden Hizmet Alımına İlişkin Yönerge kapsamında bulunan hizmetlerin kamu kurum ve kuruluşları tarafından özel sağlık kuruluşlarına sunulması halinde bu hizmetlerin fiyatının da, Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının 16 ncı maddesinin (h) bendi gereği, Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi olacağı sonucu çıkmaktadır.
Yapılan incelemede; ... Döner Sermaye İşletmesi ile … Tıp Merkezi arasında, hizmet sunumuna yönelik, … tarihinde iki yıllık sözleşme imzalandığı görülmüş olup söz konusu Sözleşmenin 5 inci maddesinde, sunulacak hizmetlerin fiyatının Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) yer alan fiyatlar üzerinden olacağının hükme bağlandığı ve bu hatalı sözleşme hükmü sebebiyle kamu kaynaklarında artışa engel olunduğu,
Söz konusu hatalı uygulama sonucunda da 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde; “İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması” şeklinde tanımlanan kamu zararının oluşmasına sebebiyet verildiği
Tespit edilmiştir.
Oluşan kamu zararından, … tarihinde, mevzuata aykırı düzenlenmiş sözleşmeyi İdare adına imzalayarak kamu kaynağında artışa engel olan ... sorumludur.
Bu itibarla, hatalı fiyattan hizmet verilmesine sebebiyet veren sözleşme imzalanarak 20… yılı içerisinde … Tıp Merkezine sunulan hizmetlerden eksik tahsilat yapılması sebebiyle oluşan … TL’lik kamu zararının, Sözleşmeyi İdare adına imzalayan Sorumlu (…) …’e ödettirilmesi gerekmekte ise de; Savunmaya ekli belgelerden, söz konusu kamu zararının, … tarih ve … numaralı muhasebe işlem fişi ile, … Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’den, hesap yılı olan 20…’ten sonra, tahsil edildiği anlaşıldığından konuyla ilgili ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.