SayıştaySayıştay Daire Kararı515
Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
İlam No192
Madde No2
Yılı2021
Elektrik faturası bedellerinin vadesinde ödenmemesi sebebiyle tahakkuk ettirilen gecikme cezalarının İdare bütçesinden ödenmesi
12.01.2023 Karar tarihli ve 79 numaralı İlamın 7 nci maddesinde yer verilen hükmün, Temyiz Kurulunun 24.01.2024 tarihli ve 56843 tutanak numaralı Kararı ile bozulması üzerine, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Dosya incelendiğinde;
12.01.2023 Karar tarihli ve 79 numaralı İlamın 7 nci maddesinde; Belediyenin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin vadesinde ödenmemesi sebebiyle ortaya çıkan gecikme cezalarının Belediye bütçesinden ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla Rapora konu edilen …TL tutarının tazminine karar verilmiştir.
Sorumlu Harcama Yetkilisi (Su İşleri Müdür Vekili) …’ın Sayıştay Temyiz Kuruluna sunduğu temyiz dilekçesi üzerine Kurulca düzenlenen 15.05.2024 tarihli ve 56843 tutanak numaralı Kararda, tazmin hükmünün bozulmasına, yeniden hüküm tesisini teminen, … No.lu dosyanın Dairemize tevdiine karar verilmiştir.
Anılan bozma Kararı uyarınca da İlama esas … tarihli Ek Rapor düzenlenmiştir.
Dairemiz tarafından;
... Belediyesinin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin vadesinde ödenmemesi sebebiyle tahakkuk ettirilen gecikme cezalarının belediye bütçesinden ödenmesi sonucu … TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddialarıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler yeniden değerlendirilmiştir.
13.07.2005 tarihli ve 25874 Resmî Gazete’de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanununun 60 ıncı maddesinde; belediye giderleri sayılmış olup bu giderler arasında gecikme cezası sayılmadığından, bu ad altında bir giderin Belediye bütçesinden ödenmesi mümkün bulunmamakla birlikte,
13.08.1983 tarihli ve 18134 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (a) fıkrasında, “Kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile belirlenmiş görevlerini kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu gerekli dikkat ve itina ile yapmamaları sebebiyle idarenin veya kişilerin uğradığı zararların” memurlarca tazmin edilecek zararlardan olduğu hüküm altına alınmış olup sözü edilen zararlara dair amirlerin sorumlulukları Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde; zararların takibi ve yapılacak diğer işlemler ise Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde düzenlenmiştir.
Diğer yandan, 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmış, mezkûr maddeye dayanılarak çıkarılan ve 19.10.2006 tarihli ve 26324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde ise kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesinin kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kamu idarelerinin iş ve işlemlerini yürütmekle sorumlu olan memurların görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmeleri; kasıt, kusur veya ihmal suretiyle idareyi zarara uğratmamaları icap etmekte olup şayet ihmal veya kusur ile bir zarar meydana gelmiş ise mevzuat ile yüklenen sorumlulukların yerine getirilmesi suretiyle İdare bütçesinden ödenmemesi gereken gecikme zamlarının, elektrik faturası bedellerinin zamanında ödenmesini takip etmekle yükümlü olan görevlilerden genel hükümler uyarınca rücu edilerek tahsil edilmesi gerekmektedir.
Söz konusu sorumluluğun, başka bir deyişle rücu mekanizmasını işletme yükümlülüğünün, yerine getirilmemesi halinde ise idareye ek mali külfet yüklenerek Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan; “Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi” hükmüne istinaden kamu zararına neden olunacaktır.
Yapılan incelemede, Belediyenin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin zamanında ita edilmemesi nedeniyle gecikme zammı ödenmesine neden olunduğu, söz konusu gecikme zamlarının Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasının (g) bendinde belirtilen ek mali külfet niteliğinde olduğu görülmüştür.
Sorumlunun temyiz başvurusuna esas dilekçesinde; faturaların, elektrik teminini sağlayan Firma tarafından son ödeme tarihinden sonra gönderildiği, belgelerin ödenmek üzere hazırlanmasının akabinde Belediye Başkanı onayının beklenildiği ve İdarenin nakit mevcudunun yetersiz olduğu, bu suretle kamu zararına sebebiyet verilmediği iddia edilmiş,
Bahse konu başvuru üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun almış olduğu Kararda yer verilen bozma gerekçesinde ise Daire İlamıyla kamu zararına konu olan gecikme cezası bedelinin, İdare bütçesinden ödenmesi haklı sebeplere dayandığından mevzuata aykırılık oluşmadığı, kamu zararına sebebiyet verilmediği ifade edilmiştir.
Ancak, faturalar, elektrik teminini sağlayan Firma tarafından son ödeme tarihinden sonra gönderilmiş olsa dahi Sorumluların, elektrik faturası bedelleri ile birlikte ödediği bahse konu gecikme cezalarını İdare adına talep etmesi gerektiği; 5018 sayılı Kanun uyarınca giderin gerçekleştirilmesinde üst yönetici onayının alınmasına gerek bulunmadığı; her ne kadar Sorumlular tarafından kanıtlayıcı belge sunulmamışsa da nakit yetersizliğinin mevcut olması halinde, 5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34 üncü maddesine göre gecikme cezası şeklinde ek yük getirebilecek ödemelere öncelik verilmesi gerektiği açıktır.
Bununla birlikte, Temyiz Kurulu Kararında gecikme cezası bedellerinin, İdare bütçesinden ödenmesinin haklı sebeplere dayandığı ifade edilmişse de mevzuatın yapılmasına cevaz vermediği bahse konu ödemelerin, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi tarafından, elektrik faturası bedellerinin zamanında ödenmesini sağlamakla yükümlü olan görevlilere genel hükümler uyarınca rücu edilerek tahsilinin sağlanması gerekmektedir.
Buna karşın, Belediyenin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle “gecikme zammı şeklinde ortaya çıkan ek malî külfetlerin” ilgililerine rücu edilmemesi sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Oluşan kamu zararında rücu mekanizmasını işletmeyen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, önceki Kararımızda ısrar edilerek, Belediyenin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin vadesinde ödenmemesi sebebiyle ortaya çıkan gecikme cezalarının belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan toplam … TL tutarındaki kamu zararının;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Su İşleri Müdür Vekili) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Su İşleri Görevlisi) ….’a, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
6085 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
Karar verildi.
12.01.2023 Karar tarihli ve 79 numaralı İlamın 7 nci maddesinde yer verilen hükmün, Temyiz Kurulunun 24.01.2024 tarihli ve 56843 tutanak numaralı Kararı ile bozulması üzerine, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Dosya incelendiğinde;
12.01.2023 Karar tarihli ve 79 numaralı İlamın 7 nci maddesinde; Belediyenin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin vadesinde ödenmemesi sebebiyle ortaya çıkan gecikme cezalarının Belediye bütçesinden ödenmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla Rapora konu edilen …TL tutarının tazminine karar verilmiştir.
Sorumlu Harcama Yetkilisi (Su İşleri Müdür Vekili) …’ın Sayıştay Temyiz Kuruluna sunduğu temyiz dilekçesi üzerine Kurulca düzenlenen 15.05.2024 tarihli ve 56843 tutanak numaralı Kararda, tazmin hükmünün bozulmasına, yeniden hüküm tesisini teminen, … No.lu dosyanın Dairemize tevdiine karar verilmiştir.
Anılan bozma Kararı uyarınca da İlama esas … tarihli Ek Rapor düzenlenmiştir.
Dairemiz tarafından;
... Belediyesinin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin vadesinde ödenmemesi sebebiyle tahakkuk ettirilen gecikme cezalarının belediye bütçesinden ödenmesi sonucu … TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddialarıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler yeniden değerlendirilmiştir.
13.07.2005 tarihli ve 25874 Resmî Gazete’de yayımlanan 5393 sayılı Belediye Kanununun 60 ıncı maddesinde; belediye giderleri sayılmış olup bu giderler arasında gecikme cezası sayılmadığından, bu ad altında bir giderin Belediye bütçesinden ödenmesi mümkün bulunmamakla birlikte,
13.08.1983 tarihli ve 18134 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerinin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (a) fıkrasında, “Kanun, tüzük ve yönetmelik hükümleri ile belirlenmiş görevlerini kasıt, ihmal veya tedbirsizlik sonucu gerekli dikkat ve itina ile yapmamaları sebebiyle idarenin veya kişilerin uğradığı zararların” memurlarca tazmin edilecek zararlardan olduğu hüküm altına alınmış olup sözü edilen zararlara dair amirlerin sorumlulukları Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde; zararların takibi ve yapılacak diğer işlemler ise Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde düzenlenmiştir.
Diğer yandan, 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde; kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmış, mezkûr maddeye dayanılarak çıkarılan ve 19.10.2006 tarihli ve 26324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinde ise kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesinin kamu zararının belirlenmesinde esas alınacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kamu idarelerinin iş ve işlemlerini yürütmekle sorumlu olan memurların görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmeleri; kasıt, kusur veya ihmal suretiyle idareyi zarara uğratmamaları icap etmekte olup şayet ihmal veya kusur ile bir zarar meydana gelmiş ise mevzuat ile yüklenen sorumlulukların yerine getirilmesi suretiyle İdare bütçesinden ödenmemesi gereken gecikme zamlarının, elektrik faturası bedellerinin zamanında ödenmesini takip etmekle yükümlü olan görevlilerden genel hükümler uyarınca rücu edilerek tahsil edilmesi gerekmektedir.
Söz konusu sorumluluğun, başka bir deyişle rücu mekanizmasını işletme yükümlülüğünün, yerine getirilmemesi halinde ise idareye ek mali külfet yüklenerek Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan; “Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi” hükmüne istinaden kamu zararına neden olunacaktır.
Yapılan incelemede, Belediyenin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin zamanında ita edilmemesi nedeniyle gecikme zammı ödenmesine neden olunduğu, söz konusu gecikme zamlarının Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasının (g) bendinde belirtilen ek mali külfet niteliğinde olduğu görülmüştür.
Sorumlunun temyiz başvurusuna esas dilekçesinde; faturaların, elektrik teminini sağlayan Firma tarafından son ödeme tarihinden sonra gönderildiği, belgelerin ödenmek üzere hazırlanmasının akabinde Belediye Başkanı onayının beklenildiği ve İdarenin nakit mevcudunun yetersiz olduğu, bu suretle kamu zararına sebebiyet verilmediği iddia edilmiş,
Bahse konu başvuru üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunun almış olduğu Kararda yer verilen bozma gerekçesinde ise Daire İlamıyla kamu zararına konu olan gecikme cezası bedelinin, İdare bütçesinden ödenmesi haklı sebeplere dayandığından mevzuata aykırılık oluşmadığı, kamu zararına sebebiyet verilmediği ifade edilmiştir.
Ancak, faturalar, elektrik teminini sağlayan Firma tarafından son ödeme tarihinden sonra gönderilmiş olsa dahi Sorumluların, elektrik faturası bedelleri ile birlikte ödediği bahse konu gecikme cezalarını İdare adına talep etmesi gerektiği; 5018 sayılı Kanun uyarınca giderin gerçekleştirilmesinde üst yönetici onayının alınmasına gerek bulunmadığı; her ne kadar Sorumlular tarafından kanıtlayıcı belge sunulmamışsa da nakit yetersizliğinin mevcut olması halinde, 5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34 üncü maddesine göre gecikme cezası şeklinde ek yük getirebilecek ödemelere öncelik verilmesi gerektiği açıktır.
Bununla birlikte, Temyiz Kurulu Kararında gecikme cezası bedellerinin, İdare bütçesinden ödenmesinin haklı sebeplere dayandığı ifade edilmişse de mevzuatın yapılmasına cevaz vermediği bahse konu ödemelerin, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi tarafından, elektrik faturası bedellerinin zamanında ödenmesini sağlamakla yükümlü olan görevlilere genel hükümler uyarınca rücu edilerek tahsilinin sağlanması gerekmektedir.
Buna karşın, Belediyenin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle “gecikme zammı şeklinde ortaya çıkan ek malî külfetlerin” ilgililerine rücu edilmemesi sonucu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Oluşan kamu zararında rücu mekanizmasını işletmeyen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, önceki Kararımızda ısrar edilerek, Belediyenin çeşitli hizmet birimlerine ait elektrik faturası bedellerinin vadesinde ödenmemesi sebebiyle ortaya çıkan gecikme cezalarının belediye bütçesinden ödenmesi sonucu oluşan toplam … TL tutarındaki kamu zararının;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Su İşleri Müdür Vekili) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Su İşleri Görevlisi) ….’a, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
6085 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
Karar verildi.