BAŞVURU SAHİBİ:

Samsun Makina Sanayi A.Ş.,

 

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü,

 

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2026/444282 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Çaplı Düktil Font Boru Bağlantı Parçaları Temini (5)” İhalesi

 

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü tarafından 04.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Çaplı Düktil Font Boru Bağlantı Parçaları Temini (5)” ihalesine ilişkin olarak Samsun Makina Sanayi A.Ş.nin 20.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.05.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.05.2026 tarih ve 216551 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

 

Başvuruya ilişkin olarak 2026/1376 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

 

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

 

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

 

Alıma konu "Düktil Font Boru Bağlantı Parçaları"nın ilgili mevzuat gereğince "Kamu Alımlarında 4734 Sayılı Kanun Kapsamında Yapım İşi İhalelerinde Yerli Malı Kullanımı Zorunlu Olan Makine-Ekipman Listesi"nde (842, 443 ve 844 nolu satırlarda) yer aldığı ve bu sebeple ihalede yerli malı teklif edilmesinin zorunlu olduğu, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının yerli malı belgesine sahip olmadığı ve distribütörü oldukları şirketler aracılığıyla yurt dışında üretilen yabancı menşeli ürün teklif ettiği, idarenin söz konusu ihalenin bağımsız bir mal alımı olduğu ve ürünlerin bakım/onarım amacıyla kullanılacağı yönündeki cevabının altyapı bakım ve onarım işlerinin mevzuat gereği yapım işi sayılması kuralına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

 

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde  “İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır:

…

c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.

…

e) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü,

 

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “… (2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.

…

(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü,

 

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “…(6) Yapım işlerinde kullanılacak makine, malzeme ve ekipman ile yazılımın tamamının veya belli bir kısmının yerli malı olması şartı getirilebilir. Ancak, malzemelere ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, makine ve ekipmanlara ilişkin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta düşük, orta yüksek ve yüksek teknolojili makine, malzeme ve ekipman arasından belirlenen, Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan ve ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın yerli malı olması şarttır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yerli Malı Belgesi” başlıklı 6.2.2’nci maddesinin birinci alt maddesinde "İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir." açıklaması bulunmaktadır.

 

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Muhtelif Çaplı Düktil Font Boru Bağlantı Parçaları Temini (5)

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

2 Kısım ve 72 Kalemden Oluşan Muhtelif Çaplı Düktil Font Boru Bağlantı Parçaları Temini

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü Su İnşaat Dairesi Başkanlığı Ambarları” düzenlemesi,

 

Aynı Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:

…

f) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyen istekliler tarafından sunulacak yerli malı belgesi…” düzenlemesi,

 

Söz konusu Şartname’nin “Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 33.3’üncü maddesinde “33.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş ) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin bilgilerin ihaleye katılım belgesine aktarılması zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.  

 

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve iki kısımdan oluştuğu, başvuruya konu iddiaların ihalenin her iki kısmına ilişkin olduğu, ilk kısmında 2 ve ikinci kısmında 71 olmak üzere toplam 73 kalemden oluşan başvuruya konu muhtelif çaplı düktil font boru bağlantı parçaları alımı işinde idarece ihale dokümanında yerli malı sunan istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanacağının düzenlendiği görülmüştür.

 

Bununla birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli İkitürk Dış Ticaret Yatırım ve Taahhüt Anonim Şirketi-Gökçelik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Ata Construction ve Güvenlik Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından ihalenin iki kısmına da teklif sunulduğu, ancak söz konusu 73 kalemin herhangi bir kısmına yönelik yerli malı belgesi sunulmadığı tespit edilmiştir.

 

İdarece şikâyet başvurusuna verilen cevap da dikkate alındığında, alıma konu malzemelerin herhangi bir yapım işi sözleşmesi kapsamında yükleniciye verilmek üzere değil, idarenin mevcut altyapı sistemlerindeki arıza, bakım ve onarım ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla stok ve işletme malzemesi olarak temin edildiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, idarenin ihtiyacını yapım işi veya mal alımı olarak belirleme hususundaki takdir yetkisi ile alımın bağımsız bir mal alımı niteliğinde olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümünde 4734 sayılı Kanun'un yapım işlerine yönelik 63'üncü maddesinin (d) bendindeki "zorunlu yerli malı" hükümlerinin değil, mal alımlarına özgü yerli malı hükümlerinin uygulanması gerektiği ve idarenin bu yöndeki kabulünün mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

 

Öte yandan, ihale dokümanında yer alan İdari Şartname'nin 33.3.1'inci maddesinde, yerli malı teklif eden isteklilere %15 oranında fiyat avantajı sağlanacağının düzenlendiği ve idarece bu kuralın işletildiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının yerli malı lehine fiyat avantajından yararlanmadığı, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında başvuru sahibi isteklinin sunduğu yerli malı belgeleri dikkate alınarak lehine %15 fiyat avantajı uygulandığı, ancak uygulanan bu avantaja rağmen başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif konumunda kaldığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin her iki kısımda da daha avantajlı olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin iddiasının esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

 

Açıklanan nedenlerle, idarece gerçekleştirilen ihalede yerli malı mevzuatının uygulanması ve tekliflerin değerlendirilmesi süreçlerinde 4734 sayılı Kanun ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine aykırı bir durum tespit edilemediğinden, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı ve itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

 

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

 

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

 

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.