Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Teknik Şartnameye Aykırılık, Denetime Sunulmayan Belge, Harcama Kalemi Uyumsuzluğu

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

... Belediyesi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesine göre temin edilen “... için Otobüs Kiralanması İşi ve ... Ziyareti için Yolcu Transferi Yapılması İşi” kapsamında;

A) Kiralanan otobüsler Teknik Şartname hükümlerine uygun olmadığı halde ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;

İşlere ait Teknik Şartnamelerde, kiralanan araçların en fazla 15 yaşında olması gerektiği düzenlendiği halde, Yüklenici tarafından temin edilen bazı araçların 2005, 2006, 2007 ve 2008 model olması nedeniyle, Teknik Şartnamelere aykırı olan araçlar için ödeme yapıldığı ifade edilerek kamu zararı tespiti yapılmışsa da;

Teknik Şartnamelerin, “Otobüs ve Sürücüsünde Bulunması Gereken Özellikler” başlıklı 3’üncü maddesinde, “asgari 45 kişilik, en fazla 15 yaşında otobüs” denilmekle birlikte, belirtilen özelliklerde olmayan araçların Yüklenici tarafından İdareye sunulması halinde uygulanacak müeyyidelere ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Doğrudan temin yöntemiyle yapılan söz konusu İşlerde, sözleşme düzenlenip düzenlenmemesi hususu İdare takdirinde olup, yargılamaya konu İşler için sözleşme de yapılmamıştır.

Hizmet alımının gerçekleştiği dönemde, İdare tarafından Teknik Şartnamelere aykırılık konusunda bir tespitte bulunulmamış ve 17.09.2023 ve 01.11.2023 tarihli Muayene ve Kabul Komisyonu Tutanaklarında, İşlerin eksiksiz olarak yapıldığı belirtilmek suretiyle ödeme gerçekleştirilmiştir.

Raporda, kiralanan araçların Teknik Şartnamelere aykırılığının, hizmetin yerine getirilmesine engel olduğu veya iş kaybına sebep olduğu yönünde bir değerlendirme yer almamaktadır. Kaldı ki, söz konusu Teknik Şartnamelere aykırılık nedeniyle hizmette bir aksaklık olması halinde dahi, araç kiralama bedellerinin tamamının kamu zararı olduğu yönünde bir kanaate varılması da mümkün değildir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesine göre, kamu zararından bahsedilebilmesi için, kamu zararının söz konusu maddede belirtilen esaslara ugun biçimde ortaya çıkması gerekir. Ancak somut olayda, Yüklenici hakkında cezai müeyyide uygulanmasını gerektiren herhangi bir hükme alıma ilişkin dokümanlarda yer verilmediği ve bahse konu aykırılığın işin yapılmasına engel nitelikte bir kusur oluşturmadığı dikkate alındığında, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde kamu kaynağında azalmaya neden olunduğundan bahsedilemeyecektir.

Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan ...-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

B) Kiralanan otobüslerle yapılan seferlere ait yolcu listeleri talep edilmesine rağmen söz konusu yolcu listelerinin denetime sunulmaması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Hemşehri Hukuku” başlıklı 13’üncü maddesinde, “Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur.

Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.

...” denilmekte olup, anılan Kanun’un;

“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) … kültür ve sanat, turizm ve tanıtım … hizmetlerini yapar veya yaptırır…”,

“Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise, “Belediyenin giderleri şunlardır:

…

n) Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler. …”,

hükümleri bulunmaktadır.

Buna göre, hemşehri hukuku çerçevesinde Belediyelerin kültür, sanat ve turizme yönelik olarak hizmet yapması veya yaptırması mümkün olup ve bu amaçla yapılacak harcamalar belediye giderleri arasındadır.

Yargılamaya konu hususta iddia edilen kamu zararı, denetim sırasında talep edilmesine rağmen kiralanan araçlarla yapılan seferlerden yararlanan yolculara ilişkin listelerin sunulmamasına dayandırılmıştır. Bu minvalde İdare tarafından yapılan işin mahalli müşterek bir ihtiyacın temini için yapıldığının kanıtlanması gerektiği, işin gerçekten yapılıp yapılmadığı ve hizmetten yararlanan kişilerin kimler olduğu gibi hususların anlaşılamadığı ifade edilerek bahse konu hizmet alımına ilişkin ödemenin tamamı kamu zararı tespitine konu edilmiştir. Öte yandan taahhüt dosyasında yolcu listelerinin bulunmaması, hizmetin gerçekleşmediği iddiasının ispatı için yeterli nitelikte bir kanıt olarak kabul edilemez. Ancak Raporda, bunun dışında bir belge sunulmamış ve kamu zararının oluştuğu iddiasını destekleyecek başkaca herhangi bir açıklama, değerlendirme ve tespite de yer verilmemiştir.

Sorumluların savunmalarından, ... Belediyesi hemşehrilerinin İş’e ait dokümanlarda “misafir” olarak adlandırıldığı, bahse konu hizmet alımının “30 Ağustos Zafer Bayramı” kutlamaları için ...’e ziyaret yapılmasına ilişkin olarak, sosyal bir faaliyet kapsamında, Müdürlüğe gelen talepler doğrultusunda ve Başkanlık Makamı talimatıyla ziyaret amacı ile gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Nitekim alıma ilişkin 17.09.2023 ve 01.11.2023 tarihli Muayene ve Kabul Komisyon Tutanakları, aynı tarihli Faturalar ile 21.08.2023 ve 18.10.2023 tarihli Satın Alma Talep Formlarının incelenmesinden, bahse konu alımların ...-... arası gidiş dönüş olmak üzere misafir transferi amacıyla yapıldığı görülmüştür.

Bu çerçevede, yargılamaya konu harcamanın hemşehri hukuku kapsamında Belde sakinlerinin ...’e götürülmesine ilişkin olduğu, her ne kadar yolcu listesine taahhüt dosyasında yer verilmemiş olsa da ödemenin yukarıda anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği ve Raporda bu hususun aksini ispat eden somut bilgi ve belgeye yer verilmediği görüldüğünden, yargılamaya konu hususta kamu zararı oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla, kamu zararı oluşmayan ...-TL hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

C) Onay Belgesinde yer alan gider bilgileri ile ödemenin harcama kalemi bilgilerinin uyumlu olmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Belde sakinlerinin sosyal bir faaliyet kapsamında, Müdürlüğe gelen talepler doğrultusunda, Başkanlık Makamı talimatıyla ve ziyaret amacıyla ...e götürülmesi için yapılan harcama temsil ve ağırlama kapsamında olduğundan, giderin 830.3.6.1.1 Temsil Ağırlama Tören Fuar Organizasyon Giderleri kapsamında kaydedilmesi gerektiği görülmekle birlikte, söz konusu harcamanın “Taşıt Kiralama Giderleri”ne kaydedilmesi noktasında ortaya çıkan usul hatasının kamu zararı olarak nitelendirilemeyeceği açıktır. Nitekim Raporda da, bu hususa ilişkin olarak kamu zararı tespiti yapılmamıştır.

Bu itibarla, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.