SayıştaySayıştay Daire Kararı941
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire6
İlam No320
Madde No4
Yılı2018
Personel Ataması
… tarih ve … sayılı asıl İlamın …’üncü maddesi ile verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hükmün Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararı ile bozulması üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Anılan İlamın …’üncü maddesiyle, … … …’ın mevzuata aykırı olarak şube müdürlüğü kadrosuna atanması sonucu … TL kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı Kararında;
“…
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21’inci maddesinde zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin kendi yönetmeliğine göre yapılacağı belirtilmiştir. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasında gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabi olduğu, mahalli idarelerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği belirtilmiştir. Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla. bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırına, planlama ve savunma hizmetleri” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabileceği bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmayacaktır. Yönetmeliğin Ek 2’nci maddesinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabileceği, ancak müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranacağı belirtilmiştir.
Görüleceği üzere Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte naklen veya yönetmelik kapsamında bulunmayan üst görevlere atananların hangi kadrolara hangi şartlarla atanabileceğini düzenlemiştir.
Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği şube müdürlüğünü ihtisas gerektiren bir görev olarak kabul etmiştir. Böylece bu kadrolara atanacak kişilerin de Yönetmelikteki şartları sağlaması istenmiştir. Belediye başkan yardımcılığı, daire başkanlığı, zabıta müdürlüğü ve itfaiye müdürlüğü gibi herhangi bir şarta bağlı olmadan yapılan atamanın sonucunda naklen itfaiye ve zabıta şube müdürlüğüne atama yapılması mevzuata aykırılık teşkil edecektir.
Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliğinde görevde yükselmeye tabi kadrolardan olan şube müdürlüğü için üst kadrolarda görev yapanlardan atama yapılabileceğine dair düzenleme bulunmamaktadır. Böyle bir düzenleme olmadığına göre Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği’nde yer alan şube müdürlüğüne atanma şartlarının sağlanması gerekir. Çünkü bu kadroların görev özelliği bulunmaktadır.
Zabıta Yönetmeliği’nin “Başka memurluklardan naklen geçiş” başlıklı 16’ncı maddesinde. "(1) Diğer kamu kurum ve kuruluşları veya belediye hizmet birimlerinde asıl memur kadrosunda çalışanlardan, belediye zabıta memurluğuna geçmek isteyenler; 35 yaşını aşmamaları, bu Yönetmeliğin 13 A maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan şartları taşımaları, 13 E maddesinde öngörülen sınavda başarılı olmaları kaydıyla 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine uyularak zabıta memurluğuna atanabilir.”; “Geçici görevlendirme” başlıklı 41’inci maddesinde. “(1) Zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personel zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebilir.
(2) Geçici görev süresi bir yıl içinde altı ayı geçemez.”; “Belediye zabıta görevlilerine başka hizmet verilmesi” başlıklı 42'nci maddesinde. “(1) Belediye zabıta görevlilerine zabıta hizmetleri dışında bir görev verilemez. Ancak, olağanüstü hallerde mülki amir veya belediye başkanınım emri ile geçici olarak hizmetin gerektirdiği başka görevler de verilebilir.”; “Başka bir belediyede görev alma” başlıklı 43’üncü maddesinde. "(1) Bir belediyede görevli zabıta amir ve memuru, atamaya yetkili amirin muvafakati ve memurun kabul etmesi ile 15/1/1974 tarihli 7/7753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan. Devlet Memurları Geçici Süreli Görevlendirme Yönetmeliğinde belirtilen ilkelere uyulması şartıyla başka bir belediyede geçici olarak görevlendirilebilir.”,
düzenlemeleri yer almaktadır. Ancak görevde yükselmeye tabi kadrolara şartları sağlamadan yapılacak atamalarla ilgili düzenleme yapılmamıştır. Bu hüküm, görevde yükselmeye tabi görevlere şartları sağlamayan ve sınava girmeyenlerin atamalarının yapılmaması gerektiğini göstermektedir.
Yine İtfaiye Yönetmeliği’nin “Başka memurluklardan naklen geçiş” başlıklı 18’inci maddesinde, “(1) Diğer kamu kurum ve kuruluşları veya belediye hizmet birimlerinde asıl memur kadrosunda çalışanlardan, itfaiye erliğine geçmek isteyenler; 30 yaşını aşmamaları, 15/A maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (e), (f) bentlerindeki şartları taşımaları ve 15/E maddesinde öngörülen sınavda başarılı olmaları kaydıyla, 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine uyularak itfaiye eri kadrosuna atanabilir.” düzenlemesi yapılmıştır. Ancak görevde yükselmeye tabı kadrolara şartları sağlamadan yapılacak atamalarla ilgili düzenleme yapılmamıştır. Bu hüküm de görevde yükselmeye tabı görevlere şartları sağlamayan ve sınava girmeyenlerin atamalarının yapılmaması gerektiğini göstermektedir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21’inci maddesinde zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği belirtildiği için Zabıta Yönetmeliğine bakılması gerekir. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesine göre, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmesi için kişinin meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olması, en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması ve hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.
… … …’ın hizmet cetvelinde … tarihinde … Üniversitesi İktisat Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkiler bölümünü bitirdiği, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesine koruma ve güvenlik görevlisi olarak atandığı, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesine zabıta memuru olarak atandığı, … tarihinde … Belediye Başkanlığı Başkan Yardımcılığına atandığı, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığı Zabıta Şube Müdürü olarak atandığı görülmektedir. Zabıta Şube Müdürü olarak çalışmakta iken … tarihinde İtfaiye Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna naklen atanmıştır. Atandığı Şube müdürü kadrosu norm kadroda itfaiyeye tahsis edilen şube müdürü kadrosu olmayıp görevde yükselmeye tabi olan şube müdürü kadrosudur. 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7'nci maddesine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için. 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezrum olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. Kişi istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay belediye başkan yardımcılığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabilir. Başkan yardımcılığından müdürlüğe atanmada 20/c ile 7'nci madde hükmü birlikte dikkate alınmalıdır. … … … atanma şartlarından iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef. ayniyat savmanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımamaktadır.
Dolayısıyla mevzuata aykırı olarak zabıta şube müdürü kadrosuna atanan bu kişinin zabıta şube müdürlüğüne atandığı kabul edilerek naklen şube müdürlüğüne atanabilmesi mümkün değildir. Başkan yardımcılığına yapılan atamanın sınavsız şube müdürlüğüne atanmak amacıyla yapıldığı anlaşılmaktadır.
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin "Hizmet grupları arasında geçişler" başlıklı 20'nci maddenin (c) fıkrasında, "Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz,” düzenlemesinin bu atamada uygulanması avın Yönetmeliğin 21’inci maddesinde, zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği belirtildiği için mümkün değildir. Zabıta yönetmeliğinde üst görevde bulunanların görevde yükselme sınavına tabi kadrolara şartları taşıyanların atanacağına dair bir düzenleme bulunmamaktadır.
Söz konusu kişi zabıta şube müdürlüğüne atanmak için gerekli en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma ve görevde yükselme sınavında başarılı olma şartlarını sağlamadığı için zabıta şube müdürlüğüne atanması mevzuata aykırıdır. Başkan yardımcılığından zabıta şube müdürlüğüne geçilmesi sınavsız geçilmesi mevzuata aykırıdır. Başkan yardımcısı olmak için en az dört yıllık yüksek öğrenim şartı haricinde başka bir şartın olmadığı, yanı 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesine göre yapılan atama sonucu bu atamanın kazanılmış hak kabul edilerek naklen zabıta şube müdürlüğüne atanabileceğini kabul etmek mümkün değildir. Başkan yardımcılığı görevde yükselmeye tabi değil iken zabıta şube müdürlüğü görevde yükselmeye tabidir.
Başkan yardımcılığına atanmış olma herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi zabıta şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir. Zabıta şube müdürlüğüne atanmak için gerekli şartları taşımayan … … … 'ın zabıta memuru kadrosuna atanması gerekir. Ancak bu kişinin Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe göre şefliğe atanması idarenin takdirindedir.
Adı geçen kişi Mahalli İdareler Görevde Yükselme Yönetmeliğine göre şefliğe atanabilir. Yönetmeliğe şef kadrosuna atanabilmek için:
1) En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olmak (Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmem, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, konuna ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.),
şartları arandığı için bu kişinin şartları sağlayıp sağlamadığı irdelenmelidir. Yönetmeliğe göre şeflik için gerekli gerekli olan en az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak ile 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde savılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olma (Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.) şartlarını sağladığı değerlendirilerek şef kadrosuna atama idarenin takdirindedir.
Zabıta Yönetmeliğinde düzenlenmemiş olsa bile başkan yardımcılığının üst görev olduğu kabul edilerek atama yapılacağı söylenebilir. Bu durumda sınav hariç diğer şartların sağlanması gerekir. Söz konusu kişi zabıta şube müdürlüğüne atanmak için gerekli en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma şartını sağlamadığı için zabıta şube müdürlüğüne atanamaz. …
Buna göre … Büyükşehir Belediyesinde görev yapan … … …’ın mevzuata aykırı olarak zabıta şube müdürlüğü kadrosuna atanması sonucunda, hesaplanması Daire Kararında yer alan kamu zararı tablosunda gösterildiği üzere, adı geçene yapılan maaş ödemesinde 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren … Karar-… İlam sayılı Daire Kararının …’üncü maddesinin bozularak, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …”,
karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
… Büyükşehir Belediyesinde görev yapan … … …’ın mevzuata aykırı olarak Zabıta Şube Müdürlüğü kadrosuna ve Zabıta Şube Müdürü olarak çalışmakta iken ise naklen İtfaiye Daire Başkanlığı altında Şube Müdürü kadrosuna atandığı görülmüştür.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddenin (c) fıkrasında, “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en a: altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan "yönetim", "araştırma, planlama ve savunma hizmetleri" hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz”,
“Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.”,
Ek 2’nci maddesinde ise, “Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır.”,
hükümleri yer almaktadır.
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin;
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak.
2) En az iki yıl zabıta amiri kadrosunda veya altı yıl zabıta komiseri kadrosunda çalışmış olmak.
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak.
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.”,
“Başka memurluklardan naklen geçiş” başlıklı 16’ncı maddesinde, “(1) Diğer kamu kurum ve kuruluşları veya belediye hizmet birimlerinde asıl memur kadrosunda çalışanlardan, belediye zabıta memurluğuna geçmek isteyenler; 35 yaşını aşmamaları, bu Yönetmeliğin 13 A maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan şartları taşımaları, 13 E maddesinde öngörülen sınavda başarılı olmaları kaydıyla 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine uyularak zabıta memurluğuna atanabilir.”,
“Geçici görevlendirme” başlıklı 41’inci maddesinde,“(1) Zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personel zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebilir.
(2) Geçici görev süresi bir yıl içinde altı ayı geçemez.”,
“Belediye zabıta görevlilerine başka hizmet verilmesi” başlıklı 42’nci maddesinde, “1) Belediye zabıta görevlilerine zabıta hizmetleri dışında bir görev verilemez. Ancak, olağanüstü hallerde mülki amir veya belediye başkanınım emri ile geçici olarak hizmetin gerektirdiği başka görevler de verilebilir.”,
“Başka bir belediyede görev alma” başlıklı 43’üncü maddesinde, “(1) Bir belediyede görevli zabıta amir ve memuru, atamaya yetkili amirin muvafakati ve memurun kabul etmesi ile 15/1/1974 tarihli 7/7753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Geçici Süreli Görevlendirme Yönetmeliğinde belirtilen ilkelere uyulması şartıyla başka bir belediyede geçici olarak görevlendirilebilir.”,
hükümlerine yer verilmiştir.
21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Başka memurluklardan naklen geçiş” başlıklı 18’inci maddesinde ise, “(1) Diğer kamu kurum ve kuruluşları veya belediye hizmet birimlerinde asıl memur kadrosunda çalışanlardan, itfaiye erliğine geçmek isteyenler; 30 yaşını aşmamaları, 15/A maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (e), (f) bentlerindeki şartları taşımaları ve 15/E maddesinde öngörülen sınavda başarılı olmaları kaydıyla, 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine uyularak itfaiye eri kadrosuna atanabilir.” düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre, zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri kendi Yönetmeliklerine göre yapılacaktır. Bir kişinin, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmesi için meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olması, en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, son üç yıllık sicil notu ortalamasının en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması ve hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olmasının gerekmektedir.
Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği’nde görevde yükselmeye tabi kadrolardan olan şube müdürlüğü için üst kadrolarda görev yapanlardan atama yapılabileceğine dair düzenleme bulunmamaktadır. Böyle bir düzenleme olmadığına göre Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği’nde yer alan şube müdürlüğüne atanma şartlarının sağlanması gerekir. Çünkü bu kadroların görev özelliği bulunmaktadır.
Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği, şube müdürlüğünü ihtisas gerektiren bir görev olarak kabul etmiştir. Böylece bu kadrolara atanacak kişilerin Yönetmelik’teki şartları sağlaması istenmiştir. Belediye başkan yardımcılığı, daire başkanlığı, zabıta müdürlüğü ve itfaiye müdürlüğü gibi herhangi bir şarta bağlı olmadan yapılan atamanın sonucunda naklen itfaiye ve zabıta şube müdürlüğüne atama yapılması mevzuata aykırılık teşkil edecektir. Zira, görevde yükselmeye tabi kadrolara şartları sağlamadan yapılacak atamalarla ilgili düzenleme yapılmamıştır. Bu hüküm, görevde yükselmeye tabi görevlere şartları sağlamayan ve sınava girmeyenlerin atamalarının yapılmaması gerektiğini göstermektedir.
… … …’ın hizmet cetveline göre, … tarihinde … Üniversitesi İktisat Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkiler bölümünü bitirmiş, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesine koruma ve güvenlik görevlisi olarak, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesine zabıta memuru olarak atanmış, … tarihinde … Belediye Başkanlığı Başkan Yardımcılığına ve … tarihinde … Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığı Zabıta Şube Müdürü olarak atanmıştır. Zabıta Şube Müdürü olarak çalışmakta iken ise … tarihinde İtfaiye Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna naklen atanmıştır. Atandığı Şube müdürü kadrosu norm kadroda itfaiyeye tahsis edilen şube müdürü kadrosu olmayıp, görevde yükselmeye tabi olan şube müdürü kadrosudur.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesine göre, bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için, 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. Kişi istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay belediye başkan yardımcılığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabilir. Başkan yardımcılığından müdürlüğe atanmada anılan Yönetmeliğin 20/c ile 7’nci madde hükümleri birlikte dikkate alınmalıdır. … … … atanma şartlarından iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımamaktadır.
Dolayısıyla mevzuata aykırı olarak zabıta şube müdürü kadrosuna atanan bu kişinin zabıta şube müdürlüğüne atandığı kabul edilerek naklen şube müdürlüğüne atanabilmesi de mümkün değildir.
Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, söz konusu kişi zabıta şube müdürlüğüne atanmak için gerekli en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma ve görevde yükselme sınavında başarılı olma şartlarını sağlamadığı için zabıta şube müdürlüğüne atanması mevzuata aykırıdır. Başkan yardımcısı olmak için en az dört yıllık yüksek öğrenim şartı haricinde başka bir şart bulunmamaktadır. Başkan yardımcılığı görevde yükselmeye tabi değil iken zabıta şube müdürlüğü görevde yükselmeye tabidir.
Diğer taraftan savunmalarda, ilgilinin fiilen şube müdürü olarak istihdam edildiği ve kendisine de bu hizmetinin karşılığı olarak şube müdürü kadrosuna tekabül eden ödemelerin yapıldığı, bu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilmişse de; kadronun şartlarını taşımayan kişinin ataması yapılarak kamudan maaş ödenmesi, hak etmeyen kişiye ödeme yapılması anlamına gelmektedir. İdare/kamu hukukunda atama belli şart ve niteliklere bağlanmıştır. Belirtilen kadrolara atanma ancak şartların sağlanmasıyla mümkündür. Şayet şartları sağlamayan kişilerin belirtilen kadrolara atanabilmesi kamu zararı olmadığı iddia ediliyor ise, bu durumda kadro için gerekli şartların belirlenmesine gerek bulunmadığı açıktır. Dolayısıyla, şartları tutmayan kişiye yapılan ödemeler kamu zararı olup, bu atama açık hata kapsamında bulunmaktadır. Bu nedenle de, istikrar bulan Danıştay kararlarında belirtildiği üzere süre aranmaksızın kamu zararı tutarı dahil bütün işlemlerin geri alınabileceği kuşkusuzdur.
Açıklanan gerekçelerle, … Büyükşehir Belediyesinde görev yapan … … … ’ın mevzuata aykırı olarak Zabıta Şube Müdürlüğü kadrosuna ve Zabıta Şube Müdürü olarak çalışmakta iken ise İtfaiye Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna naklen atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Yönetmeliğe aykırı olarak … … …’ın Zabıta Şube Müdürlüğüne atamasını olura arz eden … Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları Şube Müdürü … …, uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı … … ve Genel Sekreter Yardımcısı … … ile olur veren Genel Sekreter … … hatalı atamadan dolayı sorumludur.
Ayrıca, söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatlarıyla (İtfaiye Daire Başkanı) … … ve (Zabıta Daire Başkanı) … … ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla (Şube Müdürü) … …, (Zabıta Memuru) … … ve (Zabıta Memuru) … … sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin, Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … … ile (Genel Sekreter) … …’ya müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
… tarih ve … sayılı asıl İlamın …’üncü maddesi ile verilen ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki hükmün Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı Kararı ile bozulması üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
Anılan İlamın …’üncü maddesiyle, … … …’ın mevzuata aykırı olarak şube müdürlüğü kadrosuna atanması sonucu … TL kamu zararına neden olunduğu iddiası ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu İlam hükmüne karşı Sayıştay Başsavcılığı adına itiraz eden Başsavcı tarafından Sayıştay Temyiz Kuruluna yapılan temyiz başvurusu üzerine anılan Kurulca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı Kararında;
“…
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21’inci maddesinde zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin kendi yönetmeliğine göre yapılacağı belirtilmiştir. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 20’nci maddesinin birinci fıkrasında gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabi olduğu, mahalli idarelerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği belirtilmiştir. Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla. bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırına, planlama ve savunma hizmetleri” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabileceği bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmayacaktır. Yönetmeliğin Ek 2’nci maddesinde, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabileceği, ancak müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranacağı belirtilmiştir.
Görüleceği üzere Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte naklen veya yönetmelik kapsamında bulunmayan üst görevlere atananların hangi kadrolara hangi şartlarla atanabileceğini düzenlemiştir.
Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği şube müdürlüğünü ihtisas gerektiren bir görev olarak kabul etmiştir. Böylece bu kadrolara atanacak kişilerin de Yönetmelikteki şartları sağlaması istenmiştir. Belediye başkan yardımcılığı, daire başkanlığı, zabıta müdürlüğü ve itfaiye müdürlüğü gibi herhangi bir şarta bağlı olmadan yapılan atamanın sonucunda naklen itfaiye ve zabıta şube müdürlüğüne atama yapılması mevzuata aykırılık teşkil edecektir.
Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliğinde görevde yükselmeye tabi kadrolardan olan şube müdürlüğü için üst kadrolarda görev yapanlardan atama yapılabileceğine dair düzenleme bulunmamaktadır. Böyle bir düzenleme olmadığına göre Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği’nde yer alan şube müdürlüğüne atanma şartlarının sağlanması gerekir. Çünkü bu kadroların görev özelliği bulunmaktadır.
Zabıta Yönetmeliği’nin “Başka memurluklardan naklen geçiş” başlıklı 16’ncı maddesinde. "(1) Diğer kamu kurum ve kuruluşları veya belediye hizmet birimlerinde asıl memur kadrosunda çalışanlardan, belediye zabıta memurluğuna geçmek isteyenler; 35 yaşını aşmamaları, bu Yönetmeliğin 13 A maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan şartları taşımaları, 13 E maddesinde öngörülen sınavda başarılı olmaları kaydıyla 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine uyularak zabıta memurluğuna atanabilir.”; “Geçici görevlendirme” başlıklı 41’inci maddesinde. “(1) Zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personel zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebilir.
(2) Geçici görev süresi bir yıl içinde altı ayı geçemez.”; “Belediye zabıta görevlilerine başka hizmet verilmesi” başlıklı 42'nci maddesinde. “(1) Belediye zabıta görevlilerine zabıta hizmetleri dışında bir görev verilemez. Ancak, olağanüstü hallerde mülki amir veya belediye başkanınım emri ile geçici olarak hizmetin gerektirdiği başka görevler de verilebilir.”; “Başka bir belediyede görev alma” başlıklı 43’üncü maddesinde. "(1) Bir belediyede görevli zabıta amir ve memuru, atamaya yetkili amirin muvafakati ve memurun kabul etmesi ile 15/1/1974 tarihli 7/7753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan. Devlet Memurları Geçici Süreli Görevlendirme Yönetmeliğinde belirtilen ilkelere uyulması şartıyla başka bir belediyede geçici olarak görevlendirilebilir.”,
düzenlemeleri yer almaktadır. Ancak görevde yükselmeye tabi kadrolara şartları sağlamadan yapılacak atamalarla ilgili düzenleme yapılmamıştır. Bu hüküm, görevde yükselmeye tabi görevlere şartları sağlamayan ve sınava girmeyenlerin atamalarının yapılmaması gerektiğini göstermektedir.
Yine İtfaiye Yönetmeliği’nin “Başka memurluklardan naklen geçiş” başlıklı 18’inci maddesinde, “(1) Diğer kamu kurum ve kuruluşları veya belediye hizmet birimlerinde asıl memur kadrosunda çalışanlardan, itfaiye erliğine geçmek isteyenler; 30 yaşını aşmamaları, 15/A maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (e), (f) bentlerindeki şartları taşımaları ve 15/E maddesinde öngörülen sınavda başarılı olmaları kaydıyla, 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine uyularak itfaiye eri kadrosuna atanabilir.” düzenlemesi yapılmıştır. Ancak görevde yükselmeye tabı kadrolara şartları sağlamadan yapılacak atamalarla ilgili düzenleme yapılmamıştır. Bu hüküm de görevde yükselmeye tabı görevlere şartları sağlamayan ve sınava girmeyenlerin atamalarının yapılmaması gerektiğini göstermektedir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21’inci maddesinde zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği belirtildiği için Zabıta Yönetmeliğine bakılması gerekir. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesine göre, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmesi için kişinin meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olması, en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması ve hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması gerekir.
… … …’ın hizmet cetvelinde … tarihinde … Üniversitesi İktisat Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkiler bölümünü bitirdiği, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesine koruma ve güvenlik görevlisi olarak atandığı, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesine zabıta memuru olarak atandığı, … tarihinde … Belediye Başkanlığı Başkan Yardımcılığına atandığı, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığı Zabıta Şube Müdürü olarak atandığı görülmektedir. Zabıta Şube Müdürü olarak çalışmakta iken … tarihinde İtfaiye Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna naklen atanmıştır. Atandığı Şube müdürü kadrosu norm kadroda itfaiyeye tahsis edilen şube müdürü kadrosu olmayıp görevde yükselmeye tabi olan şube müdürü kadrosudur. 04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7'nci maddesine göre bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için. 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezrum olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. Kişi istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay belediye başkan yardımcılığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabilir. Başkan yardımcılığından müdürlüğe atanmada 20/c ile 7'nci madde hükmü birlikte dikkate alınmalıdır. … … … atanma şartlarından iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef. ayniyat savmanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımamaktadır.
Dolayısıyla mevzuata aykırı olarak zabıta şube müdürü kadrosuna atanan bu kişinin zabıta şube müdürlüğüne atandığı kabul edilerek naklen şube müdürlüğüne atanabilmesi mümkün değildir. Başkan yardımcılığına yapılan atamanın sınavsız şube müdürlüğüne atanmak amacıyla yapıldığı anlaşılmaktadır.
04.07.2009 gün ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin "Hizmet grupları arasında geçişler" başlıklı 20'nci maddenin (c) fıkrasında, "Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz,” düzenlemesinin bu atamada uygulanması avın Yönetmeliğin 21’inci maddesinde, zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği belirtildiği için mümkün değildir. Zabıta yönetmeliğinde üst görevde bulunanların görevde yükselme sınavına tabi kadrolara şartları taşıyanların atanacağına dair bir düzenleme bulunmamaktadır.
Söz konusu kişi zabıta şube müdürlüğüne atanmak için gerekli en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma ve görevde yükselme sınavında başarılı olma şartlarını sağlamadığı için zabıta şube müdürlüğüne atanması mevzuata aykırıdır. Başkan yardımcılığından zabıta şube müdürlüğüne geçilmesi sınavsız geçilmesi mevzuata aykırıdır. Başkan yardımcısı olmak için en az dört yıllık yüksek öğrenim şartı haricinde başka bir şartın olmadığı, yanı 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesine göre yapılan atama sonucu bu atamanın kazanılmış hak kabul edilerek naklen zabıta şube müdürlüğüne atanabileceğini kabul etmek mümkün değildir. Başkan yardımcılığı görevde yükselmeye tabi değil iken zabıta şube müdürlüğü görevde yükselmeye tabidir.
Başkan yardımcılığına atanmış olma herhangi bir kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gibi zabıta şube müdürlüğüne atanmanın basamağı da değildir. Zabıta şube müdürlüğüne atanmak için gerekli şartları taşımayan … … … 'ın zabıta memuru kadrosuna atanması gerekir. Ancak bu kişinin Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe göre şefliğe atanması idarenin takdirindedir.
Adı geçen kişi Mahalli İdareler Görevde Yükselme Yönetmeliğine göre şefliğe atanabilir. Yönetmeliğe şef kadrosuna atanabilmek için:
1) En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olmak (Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmem, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, konuna ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.),
şartları arandığı için bu kişinin şartları sağlayıp sağlamadığı irdelenmelidir. Yönetmeliğe göre şeflik için gerekli gerekli olan en az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak ile 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde savılan görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olma (Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru, belediye trafik memuru, bilet satış memuru, evlendirme memuru, gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, sayaç memuru, tahsildar, şoför.) şartlarını sağladığı değerlendirilerek şef kadrosuna atama idarenin takdirindedir.
Zabıta Yönetmeliğinde düzenlenmemiş olsa bile başkan yardımcılığının üst görev olduğu kabul edilerek atama yapılacağı söylenebilir. Bu durumda sınav hariç diğer şartların sağlanması gerekir. Söz konusu kişi zabıta şube müdürlüğüne atanmak için gerekli en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma şartını sağlamadığı için zabıta şube müdürlüğüne atanamaz. …
Buna göre … Büyükşehir Belediyesinde görev yapan … … …’ın mevzuata aykırı olarak zabıta şube müdürlüğü kadrosuna atanması sonucunda, hesaplanması Daire Kararında yer alan kamu zararı tablosunda gösterildiği üzere, adı geçene yapılan maaş ödemesinde 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi kapsamında mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle Başsavcılık talebinin kabul edilmesine, ilişilecek husus bulunmadığı hükmünü içeren … Karar-… İlam sayılı Daire Kararının …’üncü maddesinin bozularak, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine …”,
karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun anılan bozma kararına istinaden Dairemize havale edilen dosya ve konuya ilişkin Denetçi tarafından düzenlenen … tarihli Ek Rapor ve eklerinin incelenmesi ve duruşmada hazır bulunanların dinlenmesi sonucunda gereği düşünüldü:
… Büyükşehir Belediyesinde görev yapan … … …’ın mevzuata aykırı olarak Zabıta Şube Müdürlüğü kadrosuna ve Zabıta Şube Müdürü olarak çalışmakta iken ise naklen İtfaiye Daire Başkanlığı altında Şube Müdürü kadrosuna atandığı görülmüştür.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddenin (c) fıkrasında, “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en a: altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan "yönetim", "araştırma, planlama ve savunma hizmetleri" hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz”,
“Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.”,
Ek 2’nci maddesinde ise, “Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlardan, bu Yönetmelikte belirtilen aynı unvana, bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara genel hükümlere göre naklen atama yapılabilir. Ancak; müdür, şube müdürü ve aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklarda ilgili unvan için belirtilen öğrenim şartı aranır.”,
hükümleri yer almaktadır.
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin;
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:
a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için;
1) 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak.
2) En az iki yıl zabıta amiri kadrosunda veya altı yıl zabıta komiseri kadrosunda çalışmış olmak.
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak.
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.”,
“Başka memurluklardan naklen geçiş” başlıklı 16’ncı maddesinde, “(1) Diğer kamu kurum ve kuruluşları veya belediye hizmet birimlerinde asıl memur kadrosunda çalışanlardan, belediye zabıta memurluğuna geçmek isteyenler; 35 yaşını aşmamaları, bu Yönetmeliğin 13 A maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yer alan şartları taşımaları, 13 E maddesinde öngörülen sınavda başarılı olmaları kaydıyla 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine uyularak zabıta memurluğuna atanabilir.”,
“Geçici görevlendirme” başlıklı 41’inci maddesinde,“(1) Zorunlu hallerde, belediye memurlarından ihtiyacı karşılayacak sayıda personel zabıta biriminin sadece büro hizmetlerinde geçici olarak görevlendirilebilir.
(2) Geçici görev süresi bir yıl içinde altı ayı geçemez.”,
“Belediye zabıta görevlilerine başka hizmet verilmesi” başlıklı 42’nci maddesinde, “1) Belediye zabıta görevlilerine zabıta hizmetleri dışında bir görev verilemez. Ancak, olağanüstü hallerde mülki amir veya belediye başkanınım emri ile geçici olarak hizmetin gerektirdiği başka görevler de verilebilir.”,
“Başka bir belediyede görev alma” başlıklı 43’üncü maddesinde, “(1) Bir belediyede görevli zabıta amir ve memuru, atamaya yetkili amirin muvafakati ve memurun kabul etmesi ile 15/1/1974 tarihli 7/7753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Geçici Süreli Görevlendirme Yönetmeliğinde belirtilen ilkelere uyulması şartıyla başka bir belediyede geçici olarak görevlendirilebilir.”,
hükümlerine yer verilmiştir.
21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Başka memurluklardan naklen geçiş” başlıklı 18’inci maddesinde ise, “(1) Diğer kamu kurum ve kuruluşları veya belediye hizmet birimlerinde asıl memur kadrosunda çalışanlardan, itfaiye erliğine geçmek isteyenler; 30 yaşını aşmamaları, 15/A maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (e), (f) bentlerindeki şartları taşımaları ve 15/E maddesinde öngörülen sınavda başarılı olmaları kaydıyla, 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuat hükümlerine uyularak itfaiye eri kadrosuna atanabilir.” düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre, zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri kendi Yönetmeliklerine göre yapılacaktır. Bir kişinin, zabıta şube müdürlüğüne atanabilmesi için meslekle ilgili yükseköğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olması, en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olması, 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmetinin bulunması, son üç yıllık sicil notu ortalamasının en az iyi derecede olması, görevde yükselme sınavında başarılı olması, kadro durumunun elverişli olması ve hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olmasının gerekmektedir.
Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği’nde görevde yükselmeye tabi kadrolardan olan şube müdürlüğü için üst kadrolarda görev yapanlardan atama yapılabileceğine dair düzenleme bulunmamaktadır. Böyle bir düzenleme olmadığına göre Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği’nde yer alan şube müdürlüğüne atanma şartlarının sağlanması gerekir. Çünkü bu kadroların görev özelliği bulunmaktadır.
Zabıta ve İtfaiye Yönetmeliği, şube müdürlüğünü ihtisas gerektiren bir görev olarak kabul etmiştir. Böylece bu kadrolara atanacak kişilerin Yönetmelik’teki şartları sağlaması istenmiştir. Belediye başkan yardımcılığı, daire başkanlığı, zabıta müdürlüğü ve itfaiye müdürlüğü gibi herhangi bir şarta bağlı olmadan yapılan atamanın sonucunda naklen itfaiye ve zabıta şube müdürlüğüne atama yapılması mevzuata aykırılık teşkil edecektir. Zira, görevde yükselmeye tabi kadrolara şartları sağlamadan yapılacak atamalarla ilgili düzenleme yapılmamıştır. Bu hüküm, görevde yükselmeye tabi görevlere şartları sağlamayan ve sınava girmeyenlerin atamalarının yapılmaması gerektiğini göstermektedir.
… … …’ın hizmet cetveline göre, … tarihinde … Üniversitesi İktisat Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkiler bölümünü bitirmiş, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesine koruma ve güvenlik görevlisi olarak, … tarihinde … Büyükşehir Belediyesine zabıta memuru olarak atanmış, … tarihinde … Belediye Başkanlığı Başkan Yardımcılığına ve … tarihinde … Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığı Zabıta Şube Müdürü olarak atanmıştır. Zabıta Şube Müdürü olarak çalışmakta iken ise … tarihinde İtfaiye Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna naklen atanmıştır. Atandığı Şube müdürü kadrosu norm kadroda itfaiyeye tahsis edilen şube müdürü kadrosu olmayıp, görevde yükselmeye tabi olan şube müdürü kadrosudur.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesine göre, bir kişinin şube müdürü olarak atanabilmesi için, 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşıması, fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olması ve iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olması ve sınavda başarılı olması gerekir. Kişi istenen üç şartı taşıyıp en az 6 ay belediye başkan yardımcılığı görevini yaptığı takdirde müdürlüğe sınavsız atanabilir. Başkan yardımcılığından müdürlüğe atanmada anılan Yönetmeliğin 20/c ile 7’nci madde hükümleri birlikte dikkate alınmalıdır. … … … atanma şartlarından iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olma şartını taşımamaktadır.
Dolayısıyla mevzuata aykırı olarak zabıta şube müdürü kadrosuna atanan bu kişinin zabıta şube müdürlüğüne atandığı kabul edilerek naklen şube müdürlüğüne atanabilmesi de mümkün değildir.
Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere, söz konusu kişi zabıta şube müdürlüğüne atanmak için gerekli en az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olma ve görevde yükselme sınavında başarılı olma şartlarını sağlamadığı için zabıta şube müdürlüğüne atanması mevzuata aykırıdır. Başkan yardımcısı olmak için en az dört yıllık yüksek öğrenim şartı haricinde başka bir şart bulunmamaktadır. Başkan yardımcılığı görevde yükselmeye tabi değil iken zabıta şube müdürlüğü görevde yükselmeye tabidir.
Diğer taraftan savunmalarda, ilgilinin fiilen şube müdürü olarak istihdam edildiği ve kendisine de bu hizmetinin karşılığı olarak şube müdürü kadrosuna tekabül eden ödemelerin yapıldığı, bu ödemelerin kamu zararı olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilmişse de; kadronun şartlarını taşımayan kişinin ataması yapılarak kamudan maaş ödenmesi, hak etmeyen kişiye ödeme yapılması anlamına gelmektedir. İdare/kamu hukukunda atama belli şart ve niteliklere bağlanmıştır. Belirtilen kadrolara atanma ancak şartların sağlanmasıyla mümkündür. Şayet şartları sağlamayan kişilerin belirtilen kadrolara atanabilmesi kamu zararı olmadığı iddia ediliyor ise, bu durumda kadro için gerekli şartların belirlenmesine gerek bulunmadığı açıktır. Dolayısıyla, şartları tutmayan kişiye yapılan ödemeler kamu zararı olup, bu atama açık hata kapsamında bulunmaktadır. Bu nedenle de, istikrar bulan Danıştay kararlarında belirtildiği üzere süre aranmaksızın kamu zararı tutarı dahil bütün işlemlerin geri alınabileceği kuşkusuzdur.
Açıklanan gerekçelerle, … Büyükşehir Belediyesinde görev yapan … … … ’ın mevzuata aykırı olarak Zabıta Şube Müdürlüğü kadrosuna ve Zabıta Şube Müdürü olarak çalışmakta iken ise İtfaiye Daire Başkanlığı altında şube müdürü kadrosuna naklen atanması sonucunda … TL tutarında kamu zararına neden olunmuştur.
Yönetmeliğe aykırı olarak … … …’ın Zabıta Şube Müdürlüğüne atamasını olura arz eden … Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları Şube Müdürü … …, uygun görüşle arz eden İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı … … ve Genel Sekreter Yardımcısı … … ile olur veren Genel Sekreter … … hatalı atamadan dolayı sorumludur.
Ayrıca, söz konusu kamu zararından Harcama Yetkilisi sıfatlarıyla (İtfaiye Daire Başkanı) … … ve (Zabıta Daire Başkanı) … … ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatlarıyla (Şube Müdürü) … …, (Zabıta Memuru) … … ve (Zabıta Memuru) … … sorumlu tutulmuşsa da; söz konusu kamu görevlileri hukuki uyuşmazlık konusuna esas atama işleminin hiçbir aşamasında yer almadıkları için bahse konu atama işlemindeki mevzuata aykırılığı ödeme sırasında bilip tespit etmeleri kendilerinden beklenemeyeceğinden, atama aşamasında herhangi bir yetki ve sorumluluğu bulunmayan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira ilgili kamu görevlilerince icra edilen fiiller ile kamu zararına sebebiyet veren atama işlemindeki mevzuat hükümlerine aykırılık arasında uygun illiyet bağı bulunmamaktadır.
Bu itibarla, kamu zararı tutarı … TL’nin, Diğer Sorumlular (İnsan Kaynakları Şube Müdürü) … …, (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) … …, (Genel Sekreter Yardımcısı) … … ile (Genel Sekreter) … …’ya müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödettirilmesine, 6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca Ek İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.