SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57523

Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire2
Dosya No53724
Yılı2021
Konu: Başhemşire kadrosuna vekaleten görevlendirilen hemşireye Başhemşire için öngörülen oran üzerinden döner sermaye ek ödemesi yapılması.

2-102 sayılı İlamın 5/C maddesi ile; Başhemşire kadrosuna vekaleten görevlendirilen hemşire ...’a, vekalet görevinin mevzuatta belirtilen usule uygun verilmemesine rağmen Başhemşire için öngörülen oran üzerinden döner sermaye ek ödemesi yapılması neticesinde sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.

Üniversitelerin döner sermayeleri kapsamında elde edilen gelirlerden ilgili personele yapılacak ek ödemeler ile ilgili ne şekilde işlem yapılması gerektiği 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkartılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’te açıklanmıştır.

58’inci maddenin (c) fıkrasında; “Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde” “çalışan” personele ne şekilde ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

Bu fıkra kapsamında yapılacak ödemlerde; kadro, vekalet, gelire katkı ve öğretim elemanı olma vb. şartlar aranmamıştır. Bu yerlerde “çalışıyor” olmak bu ödeme için yeterli şart olarak görülmüştür.

İlama konu ödemeler incelendiğinde yapılan ödemelerin; Üniversitenin ... Tıp Fakültesi Hastanesinde döner sermaye kapsamında elde edilen gelirlerden ilgili personele yapılan ek ödemeler olduğu; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında; “Vekalet Aylığı,” ve/veya vekalet ettiği kadro veya görev için “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı” kapsamında öngörülen zam ve tazminatların farklarına ilişkin olmadığı açıkça görülmektedir.

Diğer yandan; ilgiliye ödenen döner sermaye ek ödemesi kurum payı olarak ayrılan gelirden ödenmemiş olup, ilgilinin Hastane Başmüdürü olarak döner sermaye ek ödeme alması, dağıtılmasına karar verilen gelir tutarını da değiştirmemiştir.

İlamda tazmin hükmü, adı geçenin vekaleten görevlendirilmiş olmasına rağmen görevlendirmenin 657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesine istinaden yapılmadığı ve görevlendirme onayının asili atamaya yetkili amir olan Rektör tarafından değil; harcama yetkilisi Başhekim tarafından imzalandığı iddiasına dayandırılmıştır. İlamda söz konusu iddianın iki temel mevzuat ile ilişkilendirildiği görülmektedir. Bunlardan birincisi 17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’ın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde yer alan;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca; 1. a) l) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet ettirilenlere; 2. aa) Vekâletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, 3. bb) Vekâletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, 4. cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları, kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir…” hükmüdür.

Anılan madde hükmü, üniversitelerin döner sermaye işletmeleri kapsamında elde edilen gelirlerden ilgili personele yapılacak ek ödemeleri kapsamamaktadır. Zira, anılan Karar’ın “Kapsam ve dayanak” başlıklı maddesi, memurlara ödenecek olan; “İş Güçlüğü, İş Riski, Temininde Güçlük ve Mali Sorumluluk Zammı”, “Özel Hizmet Tazminatı”, “Diğer Tazminatlar”, “Teknik ve sağlık hizmetler sınıflarına dahil kadrolarda bulunan personele verilecek ek zam ve tazminatlar” ve “İlave Eğitim-Öğretim Tazminatı” gibi zam ve tazminat ödemelerini kapsamına almış olup, üniversitelerin döner sermaye gelirlerinden ilgili personele yapılacak ek ödemeleri kapsamına almamıştır. Dolayısıyla anılan Kararın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde zam ve tazminatların ödenebilmesi için gerekli şart olarak kurala bağlanan usul ve esasların, İlam konusu döner sermaye ek ödeme için uygulanması mümkün değildir.

İlamda yer alan tazmin hükmünün diğer bir dayanağı da, 11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1’inci maddesiyle 27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9’uncu maddenin beşinci fıkrasında yer alan; “… kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Cumhurbaşkanınca atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.” hükmüdür.

Ancak söz konusu fıkranın tamamı incelendiğinde, bu fıkranın 375 sayılı KHK’nin Ek 9’uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren personel için düzenlendiği; atıf yapılan birinci fıkrada ise;

“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.”

Hükmünün yer aldığı görülmektedir.

Anılan birinci fıkrada, KHK’ye eklenen (I) sayılı Cetvele bir atıf yapıldığı, dolayısıyla vekaleten görevlendirmede ödenecek ek ödemeye ilişkin düzenlemeleri içeren beşinci fıkrada yer alan şartların, üniversitelerin döner sermaye gelirlerden yapılacak ek ödemeleri kapsamadığı, sadece KHK’ye eklenen Ek (1) sayılı Cetvele göre yapılacak ek ödemeler için uygulanabileceği anlaşılmaktadır. Nitekim Ek 9’uncu maddenin üçüncü fıkrasında yer alan; “Birinci fıkra kapsamına giren personelden; … 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları … kapsamında döner sermayeden ek ödeme yapılan personele, …, söz konusu mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılmaya devam olunur ve bunlara bu maddeye göre ayrıca ek ödeme yapılmaz…” hükmünden de anlaşılacağı üzere, üniversitelerin döner sermaye gelirlerinden ilgili personele yapılacak döner sermaye ek ödemelerinin KHK’nin Ek 9’uncu maddesi kapsamında yapılmadığı, dolayısıyla bu ödemelerin bu maddenin beşinci fıkrasında kurala bağlanan vekaleten görevlendirmede ek ödeme yapılması şartları ile ilgili düzenlemeye tabi olmadığı açıktır.

Öte yandan 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi kapsamında döner sermayeden yapılan ödemelerin vekaleten görevlendirilen personele yapılabilmesi için, bunların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) bendindeki şartlara uygun olarak görevlendirilmiş olmaları da gerekmemektedir. Çünkü döner sermaye ek ödemesi yapılmasına ilişkin mevzuatta böyle bir şart yer almamaktadır.

Somut olayda döner sermaye ek ödemesi olarak yapılan ödemeler, üniversitenin sağlık biriminde fiilen yapılan görevin karşılığıdır. Vekaleten görevlendirme ile yürütülen Başhemşirelik görevi için ikinci bir personele ayrıca bir ödeme daha yapıldığına ilişkin tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyarak bu görevi fiilen yerine getiren kişiye, Başhemşire için belirlenen tutarda Döner Sermaye Ek Ödemesi yapılması döner sermaye mevzuatına uygundur. Bu nedenle, söz konusu ödemeden dolayı kamu zararı oluştuğundan bahsedilemez.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklanan gerekçelerle sorumlunun iddia ve itirazlarının KABULÜ ile 102 sayılı İlamın 5/C maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üye ..., Üye ..., Üye ...ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 27.11.2024 tarih 57523 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü

Üye ..., Üye ..., Üye ...ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinde:

“…

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) (2) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250'sini, başhemşireler için yüzde 200'ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150'sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200'ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…”

Denilmekte olup, tıp fakültesinde çalışan başhemşire için ek ödeme matrahının yüzde 200’ünü, diğer personel için yüzde 150’sini geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılacağı belirtilmiştir.

17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’ın “Vekalet” başlıklı 9’uncu maddesinde;

“(1) 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesi uyarınca;

a) l) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet ettirilenlere;

aa) Vekâletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekâletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları, kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir…”

Denilmektedir.

11.10.2011 tarihli ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1’inci maddesiyle 27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9’uncu maddenin beşinci fıkrasında ise;

“… kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Cumhurbaşkanınca atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.”

Hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; kurum içinden bir göreve vekalet edenlerin bu göreve ait ek ödemeyi almaya hak kazanabilmesi için, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması ve vekalet görevinin asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, ... Üniversitesi ... Tıp Fakültesi Hastanesinde hemşire kadrosunda çalışan ...’ın, Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğüne Başhemşire olarak vekaleten görevlendirildiği, ancak görevlendirmenin 657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesine istinaden yapılmadığı ve görevlendirme onayının asili atamaya yetkili amir olan Rektör tarafından değil; harcama yetkilisi Başhekim tarafından imzalandığı görülmüştür.

Dolayısıyla, ilgiliye mevzuata aykırı olarak vekalet ettirildiği Başhemşirelik kadrosu için öngörülen ek ödeme tutarlarının ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir.

Bu itibarla, Başhemşirelik kadrosuna vekaleten görevlendirilen ...’a, vekalet görevinin mevzuatta belirlenen usule uygun verilmemesine rağmen Başhemşire için öngörülen oran üzerinden döner sermaye ek ödemesi yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiğinden, 102 sayılı İlamın 5/C maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİ, gerekir.