2024/1576258 İhale Kayıt Numaralı "Antalya İli İbradı İlçesi Ormana Mahallesi 99 Adet Konut ve 1 Adet 4 Dükkanlı Ticaret Merkezi İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" İhalesi

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan 2024/1576258 ihale kayıt numaralı "Antalya İli İbradı İlçesi Ormana Mahallesi 99 Adet Konut ve 1 Adet 4 Dükkanlı Ticaret Merkezi İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ihalesine ilişkin olarak Fiyak İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. - Star Plus Yapı İnşaat Emlak Otomotiv Canlı Hayvan Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 30.04.2025 tarihli ve 2025/UY.I-1011 sayılı karar ile "4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine" karar verilmiştir.

 

Davacı İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 6. İdare Mahkemesinin 01.07.2025 tarih ve E:2025/793, K:2025/951 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

 

Yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10.09.2025 tarih ve E:2025/1761, K:2025/2581 sayılı kararı ile "... Dosyanın incelenmesinden, iş ortaklığında pilot ortak olan Star Plus Yapı İnşaat Emlak Otomotiv Canlı Hayvan Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin (Star Plus) 2023 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesinde iadesi gereken 16.420.675,59-TL kurumlar vergisinin doğduğu, kanuni süresinden sonra verilen düzeltme beyannameleri neticesinde iadesi gereken vergi tutarının 9.853.816,31-TL olarak değiştiği ve bu tutarın 20/12/2024 tarihli YMM Tam Tasdik Raporu ile de tasdik edildiği, Gökalp Vergi Dairesi Müdürlüğünce iade dosyalarına istinaden düzeltme fişinin 26/12/2024 tarihinde düzenlendiği, 27/12/2024 tarihinde de 9.853.816,31-TL iadesi gereken verginin, 2024/9 vergilendirme dönemine ait damga vergisi borcuna mahsubu işleminin 17/07/2024 tarihi itibarıyla gerçekleştirildiği görülmektedir.

Bu çerçevede, ihale tarihinden (18/12/2024) sonra Gelir İdaresi Başkanlığı Dijital Vergi Dairesi üzerinden temin edilen 19/12/2024 tarihli belgede, "şirketin 19/12/2024 tarihi itibarıyla 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığı", 24/12/2024 tarihli belgede ise, "şirketin 23/12/2024 tarihi itibarıyla 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş 2.472,60-TL trafik cezasının bulunduğu" bilgisine yer verilmesine karşın 28/01/2025 tarihli sözleşmeye davet yazısı üzerine tekrar yapılan borç sorgulamalarında ihale tarihi itibarıyla vadesi geçmiş 4.415.738,97-TL damga vergisi borcunun bulunduğu anlaşılmıştır.

İtirazen şikayete konu hususun açıklığa kavuşturulması amacıyla Kamu İhale Kurumu I. İnceleme Dairesi Başkanlığının 21/03/2025 tarihli yazısına istinaden Gelir İdaresi Başkanlığı nezdinde yapılan yazışmalar neticesinde, Star Plus tarafından verilen ilk iade talep dilekçesinde, belirtilen iade tutarının vergi borcundan yüksek olması nedeniyle şirketin borçlu olarak değerlendirilmediği, bu durumun düzeltme beyannamesi üzerine verilen 16/12/2024 tarihli diğer iade talep dilekçesine istinaden işlem yapılan 24/12/2024 tarihine kadar da aynı şekilde devam ettiği görülmektedir.

İhale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunmasına rağmen ihaleye katılan isteklinin, sonrasında vergi borcu bulunmadığına ilişkin tevsik edici belgeleri sözleşme imzalanmadan önce sunamaması halinde geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi kural olarak ölçülülük ilkesine uygun ve orantılı bir işlem olmakla birlikte, ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş bir vergi borcu olduğunun kayıtlarda gözükmemesi halinde isteklinin kendi kusurundan kaynaklanmayan nedenlerle bu belgenin zamanında temin edilememesi durumlarında, bu eksiklik nedeniyle geçici teminatın gelir kaydedilmesi orantısız bir sonuç doğuracak ve ölçülülük ilkesine aykırılık oluşturacaktır.

İsteklilerin taahhüt ettikleri duruma ilişkin tespitin esas alınması gereken tarihin, teklifin verildiği ihale tarihi olduğu, bu tarih itibarıyla yetkili olan Vergi Dairesi Müdürlüğünün kayıt ve değerlendirmelerinin esas alınması gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, 16/12/2024 tarihinde kanuni süresinden sonra verilen düzeltme beyannamesi ile iade tutarının azaltılması ve 20/12/2024 tarihli YMM Tam Tasdik Raporu ile de 9.853.816,31-TL iadesi gereken verginin doğrulanmasına rağmen 19/12/2024 ve 23/12/2024 tarihlerinde elektronik ortamda yapılan borç sorgulamalarında sistemde vergi borcu gözükmemiş, ancak iade talebine ilişkin işleme ait düzeltme fişinin ihale tarihinden sonra 24/12/2024 tarihinde düzenlenmesi ve mahsup işleminin de geçmişe dönük yapılması sonucu sistemde ihale tarihi itibarıyla 4.415.738,97-TL vadesi geçmiş vergi borcu olduğu görünmüştür.

Bu durum, kesinleşmiş vergi borcu bulunmadığına ilişkin tevsik edici belgenin sunulamamasının davacıdan kaynaklanan bir sebepten değil, aksine vergi dairesindeki kayıt ve işlem sürecindeki gecikmelerden kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Dijital vergi dairesinden alınan (19/12/2024 ve 24/12/2024 tarihli) yazılarla ihale tarihinde (18/12/2024) vergi borcu bulunmadığı sabit iken, ihaleye katılım aşamasında var olmayan, ilgili vergi dairesince şirkete ait iade talebine yönelik işlemlerin ihalenin gerçekleştirilmesinden sonraki bir tarihte başlanılmasından kaynaklı ortaya çıkan farklılığın sonuca etkili olmaması gerekmektedir. Aksi halde, 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında belgeyi sunamayacak bir istekli ile aynı durumda değerlendirilmesi ve benzer yaptırıma tabi tutulması adil olmayan ve orantısız bir yaptırım uygulanması sonucunu doğuracaktır.

Bu itibarla, davacı şirketin ihaleye katılmaya engel nitelikte, ihale tarihinde idari aşamada kesinleşmiş bir vergi borcu bulunduğundan bahsedilemeyeceğinden, ihale mevzuatına aykırı taahhütte bulunulduğuna yönelik sorumluluğun davacıya isnat edilemeyeceği ve ihalenin iptal edilerek geçici teminatının gelir kaydedilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu sonucuna varıldığından, bu işlemlere yönelik yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır." gerekçesiyle "dava konusu işlemin iptaline" kesin olarak karar verilmiştir.

 

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

 

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

 1) Kamu İhale Kurulunun 30.04.2025 tarihli ve 2025/UY.I-1011 sayılı kararının iptaline,

 

2) Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, idarenin ihalenin iptali kararının iptal edilerek Fiyak İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. - Star Plus Yapı İnşaat Emlak Otomotiv Canlı Hayvan Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın teklifinin değerlendirmeye alınması ve geçici teminatının iade edilmesi yönünde 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

 

3) Başvuru bedeli olan 202.718,00 TL'nin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.