SayıştaySayıştay Daire Kararı10951
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareDiğer Özel Bütçeli İdareler
Daire1
İlam No63
Madde No12
Yılı2023
Fiyat Farkı ve Özel Tüketim Vergisi
… tarafından ihale edilen;
… İKN’li …,
… İKN’li …,
… İKN’li …nde;
A) Fiyat farkı hesabında kullanılan akaryakıt ürünleri satış ve ortalama satış fiyatları belirlenirken akaryakıt ürünlerine ilişkin KDV oranında yapılan değişiklik dikkate alınmamıştır.
31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 27.06.2013 tarihli ve 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında;
“…
ı) (Değişik bent: 24.02.2022-31760 R.G./1. md.; yürürlük: 26.03.2022) Temel endeks: İhale tarihinin içinde bulunduğu aya, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu aya ait Endeks Tablosundaki sayıyı, akaryakıt ürünlerinden EPDK tarafından fiyatı yayımlananlar için EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan ihale tarihindeki, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihteki satış fiyatını,
…
l) (Ek bent: 24.02.2022-31760 R.G./1. md.; yürürlük: 26.03.2022) Satış fiyatı: Akaryakıt ürünleri için, bir önceki yıl gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre en büyük işlem hacmine sahip olduğu EPDK tarafından belirlenen ilk sekiz akaryakıt dağıtım şirketince, EPDK’ya bildirilen ve EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul İli, Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını, ilk sekiz dağıtım şirketinin tamamının fiyat bildirmemesi halinde bunlardan fiyat bildirenlerin fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını,
ifade eder.” düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde ise;
“(1) (Değişik fıkra: 24.02.2022-31760 R.G./2. md.; yürürlük: 26.03.2022) Fiyat farkı hesabında aşağıdaki formül uygulanır:
F = An x B x ( Pn - 1 )
İn Çn Dn AYn Yn Kn Gn Mn
Pn = a —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + b4 —— + b5 —— + b6—— + c ——
İ0 Ç0 D0 AY0 Y0 K0 G0 M0
(2) Formülde yer alan;
…
g) (Değişik bent: 24.02.2022-31760 R.G./2. md.; yürürlük: 26.03.2022) b3: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,
…
(4) (Değişik fıkra: 24.02.2022-31760 R.G./2. md.; yürürlük: 26.03.2022) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;
…
ç) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,
AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,
…
ifade eder. …” denilmektedir.
07.07.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın eki “Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar”da;
“MADDE 1- 24/12/2007 tarihli ve 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararın 1 inci maddesinin birinci fıkrasının;
a) (a) bendinde yer alan “%18” ibaresi “%20” şeklinde,
b) (c) bendinde yer alan “%8” ibaresi “%10” şeklinde, değiştirilmiştir.
…
MADDE 3- Bu Karar yayımını izleyen üçüncü gün yürürlüğe girer.
MADDE 4- Bu Karar hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yapım işleri için fiyat farkı hesabında, Esaslar’ın 5’inci maddesinde belirtilen formülde yer alan akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını ifade eden AYo ile akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını ifade eden AYn değerleri belirlenirken EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul İli, Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasının alınması gerekmektedir. Akaryakıt ürünlerine uygulanan KDV oranı ise 07.07.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 10 Temmuz 2023 tarihinden itibaren %18’den %20’ye çıkarılmıştır.
… tarafından ihale edilen ve ihale kayıt numaraları ile adları belirtilen söz konusu yapım işlerinde fiyat farkı hesabında kullanılan AYo ile AYn değerleri tespit edilirken EPDK’nın internet sayfasından alınan satış ve ortalama satış fiyatları KDV hariç olarak belirlenmemiştir. 07 Temmuz 2023 tarihinde akaryakıt ürünlerini de kapsayan KDV oranında yapılan değişiklik nedeniyle EPDK’nın internet sayfasında alınan akaryakıt ürünleri satış ve ortalama satış fiyatlarının 9 Temmuz 2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) yüzde 18 KDV hariç olarak, 10 Temmuz 2023 ve sonrasında ise yüzde 20 KDV hariç olarak belirlenmemesi nedeniyle fiyat farkının hatalı hesaplanması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesi gerekmekte ise de bu tutarın;
… TL’si,
…
kesinti yoluyla,
… TL’si, … Yevmiye Nolu Muhasebe İşlem Fişi ile
tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
B) Akaryakıt girdisine uygulanan Özel Tüketim Vergisindeki değişiklik nedeniyle fiyat farkı hesaplanarak ödeme yapılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar, 23 Şubat 2022 tarihli ve 5202 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 24.02.2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 26.03.2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda yapılan değişikliklerle;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 6’ncı maddesinin on ikinci fıkrasında yer alan;
“Akaryakıt girdisinin nev’ine uygulanan Özel Tüketim Vergisinde değişiklik gerçekleşmesi halinde, bu değişikliğin bayi satış fiyatlarında yol açtığı artış veya azalış dikkate alınarak, b3 katsayısının hesaplanmasına esas alınan miktarın uygulama ayına karşılık gelen kısmı için bu vergide birim başına meydana gelen değişiklik miktarı, 5 inci maddeye göre yapılan fiyat farkı hesabından bağımsız olarak ayrıca ödenir veya kesilir.” hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu itibarla, 24.02.2022 tarihli Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda yapılan değişiklik gereği, ilanı veya duyurusu 26.03.2022 tarihi ve sonrasında yapılan ihalelerde sözleşme imzalandıktan sonra akaryakıt girdisine uygulanan Özel Tüketim Vergisinde bir değişiklik yapılması halinde bu değişim nedeniyle ayrıca hesaplama yapılarak yükleniciye fark ödenmesi veya yükleniciden kesinti yapılması uygulaması sona ermiştir.
… tarafından ihale edilen ve … tarihinde değişiklik yapılan esaslara göre fiyat farkı hesaplamasına tabi olan, ihale kayıt numaraları ile adları belirtilen söz konusu yapım işlerinde akaryakıt girdisine uygulanan Özel Tüketim Vergisinde meydana gelen değişiklikler nedeniyle fiyat farkı hesaplanarak yükleniciye ödeme yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de bu tutarın;
… TL’si,
…
kesinti yoluyla,
… TL’si, … Yevmiye No’lu Muhasebe İşlem Fişi ile
tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
… tarafından ihale edilen;
… İKN’li …,
… İKN’li …,
… İKN’li …nde;
A) Fiyat farkı hesabında kullanılan akaryakıt ürünleri satış ve ortalama satış fiyatları belirlenirken akaryakıt ürünlerine ilişkin KDV oranında yapılan değişiklik dikkate alınmamıştır.
31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 27.06.2013 tarihli ve 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında;
“…
ı) (Değişik bent: 24.02.2022-31760 R.G./1. md.; yürürlük: 26.03.2022) Temel endeks: İhale tarihinin içinde bulunduğu aya, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu aya ait Endeks Tablosundaki sayıyı, akaryakıt ürünlerinden EPDK tarafından fiyatı yayımlananlar için EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan ihale tarihindeki, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihteki satış fiyatını,
…
l) (Ek bent: 24.02.2022-31760 R.G./1. md.; yürürlük: 26.03.2022) Satış fiyatı: Akaryakıt ürünleri için, bir önceki yıl gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre en büyük işlem hacmine sahip olduğu EPDK tarafından belirlenen ilk sekiz akaryakıt dağıtım şirketince, EPDK’ya bildirilen ve EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul İli, Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını, ilk sekiz dağıtım şirketinin tamamının fiyat bildirmemesi halinde bunlardan fiyat bildirenlerin fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını,
ifade eder.” düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde ise;
“(1) (Değişik fıkra: 24.02.2022-31760 R.G./2. md.; yürürlük: 26.03.2022) Fiyat farkı hesabında aşağıdaki formül uygulanır:
F = An x B x ( Pn - 1 )
İn Çn Dn AYn Yn Kn Gn Mn
Pn = a —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + b4 —— + b5 —— + b6—— + c ——
İ0 Ç0 D0 AY0 Y0 K0 G0 M0
(2) Formülde yer alan;
…
g) (Değişik bent: 24.02.2022-31760 R.G./2. md.; yürürlük: 26.03.2022) b3: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,
…
(4) (Değişik fıkra: 24.02.2022-31760 R.G./2. md.; yürürlük: 26.03.2022) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;
…
ç) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,
AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,
…
ifade eder. …” denilmektedir.
07.07.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın eki “Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar”da;
“MADDE 1- 24/12/2007 tarihli ve 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararın 1 inci maddesinin birinci fıkrasının;
a) (a) bendinde yer alan “%18” ibaresi “%20” şeklinde,
b) (c) bendinde yer alan “%8” ibaresi “%10” şeklinde, değiştirilmiştir.
…
MADDE 3- Bu Karar yayımını izleyen üçüncü gün yürürlüğe girer.
MADDE 4- Bu Karar hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, yapım işleri için fiyat farkı hesabında, Esaslar’ın 5’inci maddesinde belirtilen formülde yer alan akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını ifade eden AYo ile akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını ifade eden AYn değerleri belirlenirken EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul İli, Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasının alınması gerekmektedir. Akaryakıt ürünlerine uygulanan KDV oranı ise 07.07.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 10 Temmuz 2023 tarihinden itibaren %18’den %20’ye çıkarılmıştır.
… tarafından ihale edilen ve ihale kayıt numaraları ile adları belirtilen söz konusu yapım işlerinde fiyat farkı hesabında kullanılan AYo ile AYn değerleri tespit edilirken EPDK’nın internet sayfasından alınan satış ve ortalama satış fiyatları KDV hariç olarak belirlenmemiştir. 07 Temmuz 2023 tarihinde akaryakıt ürünlerini de kapsayan KDV oranında yapılan değişiklik nedeniyle EPDK’nın internet sayfasında alınan akaryakıt ürünleri satış ve ortalama satış fiyatlarının 9 Temmuz 2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) yüzde 18 KDV hariç olarak, 10 Temmuz 2023 ve sonrasında ise yüzde 20 KDV hariç olarak belirlenmemesi nedeniyle fiyat farkının hatalı hesaplanması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesi gerekmekte ise de bu tutarın;
… TL’si,
…
kesinti yoluyla,
… TL’si, … Yevmiye Nolu Muhasebe İşlem Fişi ile
tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
B) Akaryakıt girdisine uygulanan Özel Tüketim Vergisindeki değişiklik nedeniyle fiyat farkı hesaplanarak ödeme yapılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar, 23 Şubat 2022 tarihli ve 5202 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 24.02.2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 26.03.2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kapsamda yapılan değişikliklerle;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 6’ncı maddesinin on ikinci fıkrasında yer alan;
“Akaryakıt girdisinin nev’ine uygulanan Özel Tüketim Vergisinde değişiklik gerçekleşmesi halinde, bu değişikliğin bayi satış fiyatlarında yol açtığı artış veya azalış dikkate alınarak, b3 katsayısının hesaplanmasına esas alınan miktarın uygulama ayına karşılık gelen kısmı için bu vergide birim başına meydana gelen değişiklik miktarı, 5 inci maddeye göre yapılan fiyat farkı hesabından bağımsız olarak ayrıca ödenir veya kesilir.” hükmü yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu itibarla, 24.02.2022 tarihli Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda yapılan değişiklik gereği, ilanı veya duyurusu 26.03.2022 tarihi ve sonrasında yapılan ihalelerde sözleşme imzalandıktan sonra akaryakıt girdisine uygulanan Özel Tüketim Vergisinde bir değişiklik yapılması halinde bu değişim nedeniyle ayrıca hesaplama yapılarak yükleniciye fark ödenmesi veya yükleniciden kesinti yapılması uygulaması sona ermiştir.
… tarafından ihale edilen ve … tarihinde değişiklik yapılan esaslara göre fiyat farkı hesaplamasına tabi olan, ihale kayıt numaraları ile adları belirtilen söz konusu yapım işlerinde akaryakıt girdisine uygulanan Özel Tüketim Vergisinde meydana gelen değişiklikler nedeniyle fiyat farkı hesaplanarak yükleniciye ödeme yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de bu tutarın;
… TL’si,
…
kesinti yoluyla,
… TL’si, … Yevmiye No’lu Muhasebe İşlem Fişi ile
tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.