SayıştaySayıştay Daire Kararı10955
İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareGenel Bütçe Kapsamındaki İdareler
Daire1
İlam No74
Madde No18
Yılı2023
Araç Kiralama
… İl Müdürlüğü tarafından … tarihinde … Anonim Şirketine ihale edilen … ihale kayıt numaralı ve … TL sözleşme bedelli … İl Müdürlüğü … Yılı Araç Kiralama Hizmet Alım İşi’nde (… Adet Araç Şoförlü/Yakıtsız-… Adet Araç Şoförsüz/Yakıtsız) teknik şartnamede belirtilen model yılı kriterine uygun olmayan araçlar çalıştırılmıştır.
Söz konusu araç kiralama hizmet alım işi kapsamında İl Müdürlüğünün hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam … adet araç kiralanması öngörülmüş olup işe ait teknik şartnamenin kiralanacak araçların özelliklerine ilişkin 5’inci maddesinde bu araçlar 3 tipe ayrılmıştır. Buna göre; (Tip 1) … adet yakıtsız binek aracın 2020 model ve üzeri olması, (Tip 2) … adet yakıtsız binek aracın 2016 model ve üzeri olması, (Tip 3) … adet yakıtsız binek aracın 2019 model ve üzeri olması gerektiği düzenlenmiştir.
İşe ait teknik şartnamenin “Aykırılık Halleri” başlıklı 10’uncu maddesinde;
“…
10.14.Yüklenici, İdareden habersiz olarak teknik şartnamede özellikleri belirtilen araç yerine daha düşük özellikli araç göndermesi halinde ise düşük özellikli aracın günlük kira bedeli İdarece; Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri tarafından yayımlanan kasko değeri üzerinden hesaplanır. Teknik şartnamede ve teklifinde belirtilen aracın günlük kira bedeli ile düşük özellikli aracın günlük kira bedeli arasındaki fark her gün için ayrı ayrı hesaplanarak Yüklenicinin hakedişinden kesilir. Ayrıca Yüklenici, Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen araç yerine daha düşük özellikli araç göndermesi halinde her araç için günlük ayrı ayrı olmak üzere,
…
Yukarıda belirtilen aykırılık hallerinin oluşması durumunda işin Sözleşmenin “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16.Maddesinde belirtilen ceza oranları uygulanır.”
Denilmektedir.
İşe ait sözleşmenin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde ise;
“…
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 50 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Özel Aykırılık Halleri
Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli
Üzerinden Kesilecek
Ceza Oranı Aykırılık
Sayısı
1 Teknik Şartnamenin 10.1, 10.4 , 10.7, 10.15, 10.16 Maddeleri
Her araç için günlük ayrı ayrı olmak Üzere On Binde 2 15
2
Teknik Şartnamenin 10.2, 10.3 , 10.5, 10.6, 10.8, 10.9, 10.11, 10.12, 10.13, 10.14 Maddeleri
Her araç için günlük ayrı ayrı olmak Üzere On Binde 3 15
…
16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
…
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
…”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükümlere göre teknik şartnamede belirtilen özellikleri taşımayan araçların çalıştırılması durumunda idare tarafından aracın günlük kira bedelinin, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri tarafından yayımlanan kasko değeri üzerinden hesaplanıp, teknik şartnamede ve teklifinde belirtilen aracın günlük kira bedeli ile şartnamede belirtilen niteliklere haiz olmayan aracın günlük kira bedeli arasındaki farkın her gün için ayrı ayrı hesaplanmak suretiyle yüklenicinin hakedişinden kesilmesi gerekmektedir. Ayrıca yüklenicinin, teknik şartnamede özellikleri belirtilen araç yerine daha düşük özellikli araç göndermesi durumunda her araç için günlük ayrı ayrı olmak üzere, on binde 3 oranında ceza kesilmeli ve kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçmemelidir.
İhale işlem dosyası, hakediş belgeleri ve yüklenici tarafından ihale dokümanı uyarınca idareye sunulmuş olan bilgi ve belgelerin incelemesi sonucunda kiralanan araçlardan model yılı en az 2020 ve üzeri olması gereken (Tip 1) … adet yakıtsız binek aracın … adetinin teknik şartnamede belirtilen model yılı kriterini sağlamadığı ve bu kriter sağlanmadığı halde sözleşmede öngörülen cezai müeyyidenin uygulanmadığı görülmüştür. Teknik şartnamede belirtilen aykırılık hallerinden biri oluşmasına rağmen kesilmesi gereken cezanın kesilmemesi sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri ile kontrol teşkilatı üyeleri birlikte sorumludurlar. Ancak, kontrol teşkilatı üyelerinden Diğer Sorumlu (Memur) …’ın hakedişlerin imzalandığı tarihlerde hizmetli kadrosunda aday memur olması ve savunmasında belirttiği hususlar nedeniyle sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla,
oluşan kamu zararında Diğer Sorumlu (Memur) …’ın sorumluluğunun bulunmadığına (Başkan …’ın karşı oyu ile), oy çokluğuyla
… TL kamu zararının;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Ulaştırma Şefi), … (VHKİ) ve Şube Müdürü …’e,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Ulaştırma Şefi), … (Destek Hizmet Görevlisi) ve Şube Müdürü …’e,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Destek Hizmet Görevlisi), … (Destek Hizmet Görevlisi) ve Şube Müdürü …’e,
… TL’sinin, Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Ulaştırma Şefi), … (Destek Hizmet Görevlisi) ve Şube Müdürü …’e,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Ulaştırma Şefi), … (Destek Hizmet Görevlisi), … (Destek Hizmet Görevlisi) ve Şube Müdürü …’e,
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Başkan …’ın sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:
Personel kanunlarında, kamu ihale mevzuatı ve ikincil mevzuatta aday memurların ihale ve sözleşme sürecinde oluşturulan komisyonlarda görev alamayacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu husus İdarenin takdir yetkisinde olup kontrol teşkilatında görevlendirilen personel işin sözleşme ve ihale dokümanına uygun şekilde yürütülüp yürütülmediğinin kontrolünden sorumludur. Bu nedenle, kontrol teşkilatında görevlendirilen ...’ın da oluşan kamu zararından sorumlu tutulması gerekir.
… İl Müdürlüğü tarafından … tarihinde … Anonim Şirketine ihale edilen … ihale kayıt numaralı ve … TL sözleşme bedelli … İl Müdürlüğü … Yılı Araç Kiralama Hizmet Alım İşi’nde (… Adet Araç Şoförlü/Yakıtsız-… Adet Araç Şoförsüz/Yakıtsız) teknik şartnamede belirtilen model yılı kriterine uygun olmayan araçlar çalıştırılmıştır.
Söz konusu araç kiralama hizmet alım işi kapsamında İl Müdürlüğünün hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam … adet araç kiralanması öngörülmüş olup işe ait teknik şartnamenin kiralanacak araçların özelliklerine ilişkin 5’inci maddesinde bu araçlar 3 tipe ayrılmıştır. Buna göre; (Tip 1) … adet yakıtsız binek aracın 2020 model ve üzeri olması, (Tip 2) … adet yakıtsız binek aracın 2016 model ve üzeri olması, (Tip 3) … adet yakıtsız binek aracın 2019 model ve üzeri olması gerektiği düzenlenmiştir.
İşe ait teknik şartnamenin “Aykırılık Halleri” başlıklı 10’uncu maddesinde;
“…
10.14.Yüklenici, İdareden habersiz olarak teknik şartnamede özellikleri belirtilen araç yerine daha düşük özellikli araç göndermesi halinde ise düşük özellikli aracın günlük kira bedeli İdarece; Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri tarafından yayımlanan kasko değeri üzerinden hesaplanır. Teknik şartnamede ve teklifinde belirtilen aracın günlük kira bedeli ile düşük özellikli aracın günlük kira bedeli arasındaki fark her gün için ayrı ayrı hesaplanarak Yüklenicinin hakedişinden kesilir. Ayrıca Yüklenici, Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen araç yerine daha düşük özellikli araç göndermesi halinde her araç için günlük ayrı ayrı olmak üzere,
…
Yukarıda belirtilen aykırılık hallerinin oluşması durumunda işin Sözleşmenin “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16.Maddesinde belirtilen ceza oranları uygulanır.”
Denilmektedir.
İşe ait sözleşmenin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde ise;
“…
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 50 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Özel Aykırılık Halleri
Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli
Üzerinden Kesilecek
Ceza Oranı Aykırılık
Sayısı
1 Teknik Şartnamenin 10.1, 10.4 , 10.7, 10.15, 10.16 Maddeleri
Her araç için günlük ayrı ayrı olmak Üzere On Binde 2 15
2
Teknik Şartnamenin 10.2, 10.3 , 10.5, 10.6, 10.8, 10.9, 10.11, 10.12, 10.13, 10.14 Maddeleri
Her araç için günlük ayrı ayrı olmak Üzere On Binde 3 15
…
16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
…
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
…”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükümlere göre teknik şartnamede belirtilen özellikleri taşımayan araçların çalıştırılması durumunda idare tarafından aracın günlük kira bedelinin, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri tarafından yayımlanan kasko değeri üzerinden hesaplanıp, teknik şartnamede ve teklifinde belirtilen aracın günlük kira bedeli ile şartnamede belirtilen niteliklere haiz olmayan aracın günlük kira bedeli arasındaki farkın her gün için ayrı ayrı hesaplanmak suretiyle yüklenicinin hakedişinden kesilmesi gerekmektedir. Ayrıca yüklenicinin, teknik şartnamede özellikleri belirtilen araç yerine daha düşük özellikli araç göndermesi durumunda her araç için günlük ayrı ayrı olmak üzere, on binde 3 oranında ceza kesilmeli ve kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçmemelidir.
İhale işlem dosyası, hakediş belgeleri ve yüklenici tarafından ihale dokümanı uyarınca idareye sunulmuş olan bilgi ve belgelerin incelemesi sonucunda kiralanan araçlardan model yılı en az 2020 ve üzeri olması gereken (Tip 1) … adet yakıtsız binek aracın … adetinin teknik şartnamede belirtilen model yılı kriterini sağlamadığı ve bu kriter sağlanmadığı halde sözleşmede öngörülen cezai müeyyidenin uygulanmadığı görülmüştür. Teknik şartnamede belirtilen aykırılık hallerinden biri oluşmasına rağmen kesilmesi gereken cezanın kesilmemesi sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri ile kontrol teşkilatı üyeleri birlikte sorumludurlar. Ancak, kontrol teşkilatı üyelerinden Diğer Sorumlu (Memur) …’ın hakedişlerin imzalandığı tarihlerde hizmetli kadrosunda aday memur olması ve savunmasında belirttiği hususlar nedeniyle sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla,
oluşan kamu zararında Diğer Sorumlu (Memur) …’ın sorumluluğunun bulunmadığına (Başkan …’ın karşı oyu ile), oy çokluğuyla
… TL kamu zararının;
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Ulaştırma Şefi), … (VHKİ) ve Şube Müdürü …’e,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Ulaştırma Şefi), … (Destek Hizmet Görevlisi) ve Şube Müdürü …’e,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Destek Hizmet Görevlisi), … (Destek Hizmet Görevlisi) ve Şube Müdürü …’e,
… TL’sinin, Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Ulaştırma Şefi), … (Destek Hizmet Görevlisi) ve Şube Müdürü …’e,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (İl Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (İl Müdür Yardımcısı) …, Diğer Sorumlular … (Ulaştırma Şefi), … (Destek Hizmet Görevlisi), … (Destek Hizmet Görevlisi) ve Şube Müdürü …’e,
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Başkan …’ın sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:
Personel kanunlarında, kamu ihale mevzuatı ve ikincil mevzuatta aday memurların ihale ve sözleşme sürecinde oluşturulan komisyonlarda görev alamayacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu husus İdarenin takdir yetkisinde olup kontrol teşkilatında görevlendirilen personel işin sözleşme ve ihale dokümanına uygun şekilde yürütülüp yürütülmediğinin kontrolünden sorumludur. Bu nedenle, kontrol teşkilatında görevlendirilen ...’ın da oluşan kamu zararından sorumlu tutulması gerekir.