SayıştaySayıştay Temyiz Kararı56992
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareYüksek Öğretim Kurumları
Daire6
Dosya No53856
Yılı2018
Konu: Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesinde döner sermaye biriminde üretilen hizmetler kapsamında yapılan sınavlar ve soru hazırlık işlemleriyle ilgili olarak bazı öğretim üyelerine yapılan ek ödeme hk.
6. Dairece 71 sayılı İlamın 16’ncı maddesi ile; ... Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesinde döner sermaye biriminde üretilen hizmetler kapsamında yapılan 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank sınavları ve soru hazırlık işlemleriyle ilgili olarak bazı öğretim üyelerine mesai dışı en fazla %400 oranında ödeme yapılabileceği halde bu oranın aşıldığı gerekçesiyle ... TL kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmişti.
Söz konusu tazmin hükmüne karşı Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumluluğuna hükmedilen (Fakülte Sekreter Vekili) ... tarafından temyiz talebinde bulunulması üzerine, 01.02.2023 tarih ve 53597 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararı ile; 71 sayılı İlamın 16’ncı maddesiyle verilen tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca Bozulmasına ve yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye Gönderilmesine karar verilmiştir.
Bu defa ilgili Dairenin ilk kararında ısrar ederek düzenlediği 283 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; 2018 yılı için döner sermaye biriminde üretilen hizmetler kapsamında yapılan 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank Sınavları ve soru hazırlık işlemleriyle ilgili ek ödemelerle birlikte, %400’den daha fazla oranda ödeme yapılmak suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla ... (Fakülte Sekreteri) tarafından 53856 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;
Söz konusu ödemenin döner sermaye kapsamında yapılan bir ek ödeme olmadığını, sınavla ilgili görevlendirme ödemesi olduğunu, bu nedenle elde edilen gelirin paylaşımının ve dağıtılmasının söz konusu olmadığını, sınav ödemelerinin 2547 sayılı Kanun'un 58'inci maddesi hükümlerine göre değil, "Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar" kapsamında yapıldığını, sadece sınav görevleri nedeniyle yukarıda belirtilen usul esaslar kapsamında sınav ücreti aldıklarını herhangi bir kamu zararı oluşmadığını ve yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiğini belirterek, tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.
Başsavcılık Mütalaasında;
Konu hakkındaki Ek Raporda, söz konusu faaliyetlerin ... Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi döner sermaye biriminde üretilen mal ve hizmet kapsamında gerçekleştirildiğinin ödeme emri belgeleri ve eklerinden görüldüğünün belirtildiği,
Zira, söz konusu sınavlara ilişkin ödemelerin "Sınav ve Soru Ücretlerine ilişkin Usul ve Esaslar" kapsamında yapılabilmesi için alınacak ücretlerin; 2547 sayılı Kanun'un 55'inci maddesinde sayılan, "alınacak harç ve ücretler" kapsamında Üniversitenin öz gelirleri olarak değerlendirilmesinin gerektiği; bunun aksine alınan ücretlerin döner sermayeye gelir kaydedildiği ve buradan öğretim üyelerine ödemeler yapıldığı, Ödemeler döner sermayeden yapıldığından döner sermaye mevzuatında belirlenen limitlere uyulmasının gerektiği,
2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c ve d) fıkrasına göre sınav ve soru hazırlık işlemleri ile ilgili olarak, bazı öğretim üyelerine mesai dışı en fazla %400 oranında ödeme yapılabilecekken, bu oranın üzerinde bir oranda ödeme yapılmasının kamu zararı oluşturduğunun değerlendirildiği,
Buna göre, savunmada ileri sürülen gerekçelerin İlamda karşılandığı ve tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı anlaşıldığından, temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı, ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
283 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; 2018 yılı için döner sermaye biriminde üretilen hizmetler kapsamında yapılan 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank Sınavları ve soru hazırlık işlemleriyle ilgili ek ödemelerle birlikte, %400’den daha fazla oranda ödeme yapılması sonucu sebep olunan kamu zararının tazminine karar verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (d) fıkrasında:
“d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.”,
Aynı maddenin (c) fıkrasının 1’inci bendinde:
“1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü;
…” ve
2’nci bendinin son paragrafında:
“Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinde ise:
“(3) (Değişik: RG-8/10/2016-29851) (B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluşan puandır. Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. Bu puan aşağıdaki şekilde hesaplanır.
(B) = “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre alınan toplam puan
…
“(7) (Değişik: RG-8/10/2016-29851) Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanır. Bu hesaplama, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinde belirlenen tavan tutarları geçmemek üzere yapılır.
…
(10) …
Nöbet ücretleri hariç olmak üzere mesai dışı gelir getirici faaliyette bulunulması halinde bu faaliyetlerine karşılık olarak hesaplanan oran, yönetim kurullarınca belirlenen ek ödeme oranının %50’sinden fazla olamaz.”
Denilmektedir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre öğretim üyelerine döner sermayeye mesai dışı gelir getirici faaliyette bulunmaları halinde mesai dışı (B2+B3) puanı en fazla (Kanundaki maksimum oran % 800 x % 50 =) % 400 (yönetim kurulunca mesai içi maksimum belirlenebilecek oranın % 50’si) oranında ödeme yapılabileceği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmişse de; sorumlular tarafından gönderilen dilekçenin “Açıklamalar” bölümünün 1’inci maddesinde yapılan ödemenin bir ek ödeme ve gelir paylaşımı olmadığı, sınavla ilgili görevlendirme ödemesi olduğunun açıkça belirtildiği, sınavın gerçekleştirilebilmesi için zorunlu olan giderlerin neler olduğu ve hangi kanunlar kapsamında alımların ve harcamaların yapıldığı konularının açıklandığı; bu doğrultuda sınav ücretlerinin 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesi hükümlerine göre değil, 29.05.2017 tarihli ve 10383 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar” kapsamında ödendiği ki bu Usul ve Esasların, “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesine göre “yükseköğretim kurumlarının açık öğretim sınavları ve kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerinin talepleri üzerine yükseköğretim kurumlarınca yurt içinde ve yurt dışında yapılan sınavlarda; soruların hazırlanmasında görevlendirilenlere, sınav soru havuzunda yer alacak soruların hazırlanmasında katkısı olanlara, sınav koordinatörlüklerinin koordinatörüne ve diğer personeline, bina sınav sorumluları ile bina yöneticilerine, salon başkanlarına, gözetmenlere, sınav güvenliğini sağlayan kolluk kuvvetlerine, kapalı dönem çalışanlara ve sınav sürecinde görev alan diğer personele ödenecek sınav ücretleri”ni düzenlemek için çıkarıldığı ve ayrıca 22.03.2018 tarihli ve 30368 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 1’inci maddesinde yer alan:
“10/3/2000 tarihli ve 23989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinin 2’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma, ölçme değerlendirme ve benzeri hizmetler ile sınavlar yapmak, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak,”
Hükümleri doğrultusunda yukarıda bahsi geçen Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Usul ve Esaslarla uyumlu şekilde dışarıya yapılan sınav hizmetlerinin de Döner Sermaye İşletmesi bünyesine alındığı hususları dikkate alındığında yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun konunun esasına ilişkin iddia ve itirazlarının KABULÜ ile 6. Dairece ilk kararında ısrar ederek 283 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesiyle verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (…. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.06.2024 tarih ve 56992 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
…. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ... ve Üye ...’ün karşı oy gerekçesi
... Üniversitesi (Döner Sermaye) 2018 yılı hesabına ilişkin olarak;
22.03.2018 tarihli ve 30368 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile (29.05.2017 tarihli ve 10383 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar” ile uyumlu şekilde) üniversite öğretim üyeleri tarafından dışarıya yapılan sınav hizmetlerinin Döner Sermaye İşletmesi bünyesine alındığı anlaşılmıştır.
Somut olayda 3 tane sınav söz konusu olup, bunlardan ... ve ...bank sınavları 2018’de, ...bank sınavı ise 2017 yılının Kasım ayında yapılmıştır. ...bank sınavının 2017 yılında yapılmasına karşın, söz konusu sınava ilişkin ödeme 2018’de yapılmıştır. 2017 yılında ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde bu tür faaliyetlerin bu Yönetmelik kapsamında ödeneceğine dair herhangi bir düzenleme bulunmadığından, İlamda hesaplanan 8.480,06 TL ...bank sınavına ilişkin yapılan ödemenin bu sınırlandırmaya tabi olmadığı, diğerleri açısından tasdik kararı verilmesinin doğru olacağı düşüncesiyle DÜZELTEREK TASDİK kararı verilmesi gerekir.
Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Usul yönünden;
Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak Dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular olağan kanun yolu olarak temyiz ve karar düzeltme, olağanüstü kanun yolu olarak ise yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 sayılı Kanun’un, “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek ilgili Daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile Daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay Dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da Dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.
Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanun’da normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.
İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumlular haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol Dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.
Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.
Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (bahse konu olayda 8 oya) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılamaz. Açıklanan nedenlerle müzakerelere devam edilerek İlam hükmüne ilişkin kaldırma kararı dışındaki seçenekler üzerinde görüşme yapılmalı, tasdik veya bozma kararları oylanmalıdır.
Esasa ilişkin olarak;
01.02.2023 tarih ve 53597 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı’nda ve sorumluların savunmalarında, söz konusu sınav ücretlerinin ek ödeme mahiyetinde olmadığı, ödemelerin 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi hükümlerine göre değil, 29.05.2017 tarih ve 10383 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar” kapsamında sınavla ilgili bir görevlendirme ödemesi olduğu ifade edilmişse de;
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in, “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarının belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.” denilmektedir.
Anılan Yönetmeliğin, “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, “döner sermaye geliri”, “ilgili mevzuatı uyarınca mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen gelir” şeklinde tanımlanmış olup, aynı fıkranın (h) bendinde yer alan, “gelir getirici faaliyet” teriminin ise, “yapılan işlem sonucunda döner sermaye işletmesine gelir getiren faaliyetleri” ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.
... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin “Faaliyet Alanı” başlıklı 2’nci maddesinde döner sermaye işletmesinin faaliyet alanına giren iş ve hizmetler sayılmış olup, anılan maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, “Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma, ölçme değerlendirme ve benzeri hizmetler ile sınavlar yapmak …” denilerek kamu kurum ve kuruluşları ile özel kurumlardan gelen sınav taleplerinin karşılanmasına ilişkin iş ve hizmetler, döner sermaye işletmesinin faaliyet alanı kapsamında sayılmıştır.
Somut olayda, 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank sınavlarına ilişkin soru hazırlık işlemlerinin, ilgili kurumların talepleri üzerine İdare ile talepte bulunan kurumlar arasında akdedilen protokollere istinaden yürütüldüğü ve söz konusu iş ve hizmetlerin döner sermaye faaliyeti kapsamında gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Bu hizmetlere karşılık elde edilen gelir ise döner sermaye bütçesine kaydedilerek, öğretim üyelerine yapılan ödemeler de döner sermaye üzerinden gerçekleştirilmiştir. Döner sermayeye gelir olarak kaydedilmiş bulunan bir tutardan öğretim üyelerine yapılan ödemelerin, döner sermaye mevzuatı kapsamında gerçekleştirilmesi gerektiği açıktır. Bu çerçevede, bahse konu sınavlara ilişkin iş ve hizmetlerden elde edilen gelirden yapılan ödemeler hakkında döner sermaye mevzuatı kapsamında belirlenmiş olan limitlere uyulmasının zorunlu olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
Yapılan ödemelerin dayanağını oluşturduğu ifade edilen, 29.05.2017 tarih ve 10383 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar”, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 6’ncı maddesinin on üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmış olup, söz konusu Usul ve Esaslar’ın “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, “Bu Usul ve Esasların amacı, (…) kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerinin talepleri üzerine yükseköğretim kurumlarınca yurtiçinde ve yurtdışında yapılan sınavlarda; sınav soru havuzunda yer alacak soruların hazırlanmasında, denetlenmesinde, (…) ödenecek usul ve esasları belirlemektir.” hükmü yer almaktadır. Her ne kadar anılan hükmün gerçek ve tüzel hukuk kişilerinin talepleri üzerine dışarıya yapılan sınavları kapsama alması nedeniyle yapılan ödemenin döner sermaye mevzuatı kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği anılan Temyiz Kurulu Kararı’nda ve savunmalarda belirtilmekte ise de;
Bahse konu Usul ve Esaslar’ın ilgili hususta öncelikli olarak uygulanabilmesi için, dışarıya yapılan sınavlara yönelik iş ve işlemler kapsamındaki bu gelirlerin, döner sermaye bütçesi ile ilişkilendirilmemiş olması gerekmektedir. Dışarıya yapılan sınav ve soru hazırlıklarına ilişkin iş ve işlemlerin döner sermaye işletmesinin faaliyet alanı kapsamında sayılmadığı bir yükseköğretim kurumu bakımından, bu hizmetlerden elde edilen gelirler, 2547 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde sayılan gelir kaynakları kapsamında değerlendirileceğinden, İdarenin özel bütçe hesabına kaydedilecektir. Bu halde söz konusu gelirlerden öğretim üyelerine yapılacak ödemelerin de döner sermaye ile ilişkilendirilmesine imkân bulunmayacağından, ödemelerin “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar” kapsamında gerçekleştirilmesi ve yapılan ödemeye ilişkin limitlerin de söz konusu bu Usul ve Esaslar kapsamında belirlenmesi isabetli olacaktır.
Ancak temyize esas olayda yürütülen iş ve hizmetler ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nde sayılan faaliyetler arasında yer aldığından, elde edilen gelir de buna uyumlu biçimde döner sermaye bütçesine kaydedilmiştir. Dolayısıyla, döner sermaye ile ilişkilendirilmiş bulunan bu gelirden öğretim üyelerine yapılacak olan ödemelerin, döner sermaye mevzuatında belirlenen limitlere tabi olmadığının düşünülmesi mümkün değildir.
Açıklanan gerekçelerle, 2018 yılı için döner sermaye biriminde üretilen hizmetler kapsamında yapılan 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank Sınavları ve soru hazırlık işlemleriyle ilgili ek ödemelerle birlikte %400’den daha fazla oranda ödeme yapılmak suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiğinden Daire Kararının TASDİKİ gerekir.
Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Üye ...’in karşı oy gerekçesinde esasa ilişkin olarak yer verilen gerekçelerle Daire Kararının TASDİKİ gerekir.
6. Dairece 71 sayılı İlamın 16’ncı maddesi ile; ... Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesinde döner sermaye biriminde üretilen hizmetler kapsamında yapılan 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank sınavları ve soru hazırlık işlemleriyle ilgili olarak bazı öğretim üyelerine mesai dışı en fazla %400 oranında ödeme yapılabileceği halde bu oranın aşıldığı gerekçesiyle ... TL kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmişti.
Söz konusu tazmin hükmüne karşı Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumluluğuna hükmedilen (Fakülte Sekreter Vekili) ... tarafından temyiz talebinde bulunulması üzerine, 01.02.2023 tarih ve 53597 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararı ile; 71 sayılı İlamın 16’ncı maddesiyle verilen tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca Bozulmasına ve yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye Gönderilmesine karar verilmiştir.
Bu defa ilgili Dairenin ilk kararında ısrar ederek düzenlediği 283 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; 2018 yılı için döner sermaye biriminde üretilen hizmetler kapsamında yapılan 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank Sınavları ve soru hazırlık işlemleriyle ilgili ek ödemelerle birlikte, %400’den daha fazla oranda ödeme yapılmak suretiyle sebep olunan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı Sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla ... (Fakülte Sekreteri) tarafından 53856 sayılı dosya kapsamında gönderilen temyiz dilekçesinde özetle;
Söz konusu ödemenin döner sermaye kapsamında yapılan bir ek ödeme olmadığını, sınavla ilgili görevlendirme ödemesi olduğunu, bu nedenle elde edilen gelirin paylaşımının ve dağıtılmasının söz konusu olmadığını, sınav ödemelerinin 2547 sayılı Kanun'un 58'inci maddesi hükümlerine göre değil, "Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar" kapsamında yapıldığını, sadece sınav görevleri nedeniyle yukarıda belirtilen usul esaslar kapsamında sınav ücreti aldıklarını herhangi bir kamu zararı oluşmadığını ve yapılan işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiğini belirterek, tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.
Başsavcılık Mütalaasında;
Konu hakkındaki Ek Raporda, söz konusu faaliyetlerin ... Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi döner sermaye biriminde üretilen mal ve hizmet kapsamında gerçekleştirildiğinin ödeme emri belgeleri ve eklerinden görüldüğünün belirtildiği,
Zira, söz konusu sınavlara ilişkin ödemelerin "Sınav ve Soru Ücretlerine ilişkin Usul ve Esaslar" kapsamında yapılabilmesi için alınacak ücretlerin; 2547 sayılı Kanun'un 55'inci maddesinde sayılan, "alınacak harç ve ücretler" kapsamında Üniversitenin öz gelirleri olarak değerlendirilmesinin gerektiği; bunun aksine alınan ücretlerin döner sermayeye gelir kaydedildiği ve buradan öğretim üyelerine ödemeler yapıldığı, Ödemeler döner sermayeden yapıldığından döner sermaye mevzuatında belirlenen limitlere uyulmasının gerektiği,
2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c ve d) fıkrasına göre sınav ve soru hazırlık işlemleri ile ilgili olarak, bazı öğretim üyelerine mesai dışı en fazla %400 oranında ödeme yapılabilecekken, bu oranın üzerinde bir oranda ödeme yapılmasının kamu zararı oluşturduğunun değerlendirildiği,
Buna göre, savunmada ileri sürülen gerekçelerin İlamda karşılandığı ve tazmin hükmünün kaldırılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı anlaşıldığından, temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı, ifade edilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
283 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesi ile; 2018 yılı için döner sermaye biriminde üretilen hizmetler kapsamında yapılan 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank Sınavları ve soru hazırlık işlemleriyle ilgili ek ödemelerle birlikte, %400’den daha fazla oranda ödeme yapılması sonucu sebep olunan kamu zararının tazminine karar verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (d) fıkrasında:
“d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.”,
Aynı maddenin (c) fıkrasının 1’inci bendinde:
“1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500'ünü;
…” ve
2’nci bendinin son paragrafında:
“Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinde ise:
“(3) (Değişik: RG-8/10/2016-29851) (B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı; Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluşan puandır. Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. Bu puan aşağıdaki şekilde hesaplanır.
(B) = “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre alınan toplam puan
…
“(7) (Değişik: RG-8/10/2016-29851) Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanır. Bu hesaplama, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinde belirlenen tavan tutarları geçmemek üzere yapılır.
…
(10) …
Nöbet ücretleri hariç olmak üzere mesai dışı gelir getirici faaliyette bulunulması halinde bu faaliyetlerine karşılık olarak hesaplanan oran, yönetim kurullarınca belirlenen ek ödeme oranının %50’sinden fazla olamaz.”
Denilmektedir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre öğretim üyelerine döner sermayeye mesai dışı gelir getirici faaliyette bulunmaları halinde mesai dışı (B2+B3) puanı en fazla (Kanundaki maksimum oran % 800 x % 50 =) % 400 (yönetim kurulunca mesai içi maksimum belirlenebilecek oranın % 50’si) oranında ödeme yapılabileceği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmişse de; sorumlular tarafından gönderilen dilekçenin “Açıklamalar” bölümünün 1’inci maddesinde yapılan ödemenin bir ek ödeme ve gelir paylaşımı olmadığı, sınavla ilgili görevlendirme ödemesi olduğunun açıkça belirtildiği, sınavın gerçekleştirilebilmesi için zorunlu olan giderlerin neler olduğu ve hangi kanunlar kapsamında alımların ve harcamaların yapıldığı konularının açıklandığı; bu doğrultuda sınav ücretlerinin 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesi hükümlerine göre değil, 29.05.2017 tarihli ve 10383 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar” kapsamında ödendiği ki bu Usul ve Esasların, “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesine göre “yükseköğretim kurumlarının açık öğretim sınavları ve kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerinin talepleri üzerine yükseköğretim kurumlarınca yurt içinde ve yurt dışında yapılan sınavlarda; soruların hazırlanmasında görevlendirilenlere, sınav soru havuzunda yer alacak soruların hazırlanmasında katkısı olanlara, sınav koordinatörlüklerinin koordinatörüne ve diğer personeline, bina sınav sorumluları ile bina yöneticilerine, salon başkanlarına, gözetmenlere, sınav güvenliğini sağlayan kolluk kuvvetlerine, kapalı dönem çalışanlara ve sınav sürecinde görev alan diğer personele ödenecek sınav ücretleri”ni düzenlemek için çıkarıldığı ve ayrıca 22.03.2018 tarihli ve 30368 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 1’inci maddesinde yer alan:
“10/3/2000 tarihli ve 23989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinin 2’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma, ölçme değerlendirme ve benzeri hizmetler ile sınavlar yapmak, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak,”
Hükümleri doğrultusunda yukarıda bahsi geçen Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Usul ve Esaslarla uyumlu şekilde dışarıya yapılan sınav hizmetlerinin de Döner Sermaye İşletmesi bünyesine alındığı hususları dikkate alındığında yapılan ödemede mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun konunun esasına ilişkin iddia ve itirazlarının KABULÜ ile 6. Dairece ilk kararında ısrar ederek 283 sayılı Ek İlamın 2’nci maddesiyle verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (…. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ..., Üye ..., Üye ..., Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 26.06.2024 tarih ve 56992 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
…. Daire Başkanı ..., …. Daire Başkanı ... ve Üye ...’ün karşı oy gerekçesi
... Üniversitesi (Döner Sermaye) 2018 yılı hesabına ilişkin olarak;
22.03.2018 tarihli ve 30368 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile (29.05.2017 tarihli ve 10383 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar” ile uyumlu şekilde) üniversite öğretim üyeleri tarafından dışarıya yapılan sınav hizmetlerinin Döner Sermaye İşletmesi bünyesine alındığı anlaşılmıştır.
Somut olayda 3 tane sınav söz konusu olup, bunlardan ... ve ...bank sınavları 2018’de, ...bank sınavı ise 2017 yılının Kasım ayında yapılmıştır. ...bank sınavının 2017 yılında yapılmasına karşın, söz konusu sınava ilişkin ödeme 2018’de yapılmıştır. 2017 yılında ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinde bu tür faaliyetlerin bu Yönetmelik kapsamında ödeneceğine dair herhangi bir düzenleme bulunmadığından, İlamda hesaplanan 8.480,06 TL ...bank sınavına ilişkin yapılan ödemenin bu sınırlandırmaya tabi olmadığı, diğerleri açısından tasdik kararı verilmesinin doğru olacağı düşüncesiyle DÜZELTEREK TASDİK kararı verilmesi gerekir.
Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Usul yönünden;
Sayıştay Yargılamasında ilk derece mahkemesi olarak Dairelerce verilen kararlara karşı sorumlular olağan kanun yolu olarak temyiz ve karar düzeltme, olağanüstü kanun yolu olarak ise yargılamanın iadesi yoluna müracaat edebilirler. 6085 sayılı Kanun’un, “Temyiz” başlıklı 55 inci maddesindeki düzenlemeye göre Temyiz Kurulu; temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik etmeye, bozma kararı vererek ilgili Daireye göndermeye ya da Kurul üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile Daire kararını tümüyle ortadan kaldırmaya karar verebilir. Kaldırma kararı (doğası gereği Sayıştay Dairelerince kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi yönündeki kararlar hakkında verilebilecek bir karar olup) kamu zararının oluşmadığı dolayısıyla da Dairece haklarında hüküm tesis edilen sorumlular hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmediği sonucuna ulaşan ve sorumluların beraatı anlamına gelen bir hükümdür.
Bu düzenlemede yer verilen “kurul üye sayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırılması” şeklindeki kısmın klasik anlamdaki temyiz uygulamalarının dışına taşan bir düzenleme olduğu ortadadır. Hukuk sisteminde ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın kaldırılması ve bunun yerine yeni bir karar verilmesi uygulaması istinaf mahkemeleri aşamasında görülebilen bir uygulamadır. İstinaf mahkemelerince verilen kararlar (İlk derece mahkemesinin kararını kaldıran kararlar dâhil) hakkında da belli şartlar altında temyiz yoluna gidilebilmektedir. Oysa Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen kaldırma kararına karşı karar düzeltme dışında müracaat edilebilecek bir kanun yolu ve mercii bulunmamaktadır. Türk Hukuk Sisteminde Temyiz İncelemesi sürecinde verilebilecek kararlardan farklı ve temyizi kabil olmayan bir yöntem olarak belirlenmiş olması nedeniyle de 6085 Sayılı Kanun’da normal karar çoğunluğundan farklı olarak kaldırma kararı için Kurulun üçte ikisinin çoğunluğu aranmıştır.
İlk derecede kamu zararını tazminle yükümlü tutulmuş olan sorumlular haklarında verilmiş olan bu kararın, sorumlular lehine sonuçlanması için en kısa ve kesin olan yol Dairece verilmiş olan tazmin kararının kaldırılması olup sorumluların temyiz başvuruları da çoğunlukla “kararın kaldırılması veya bozulması” şeklinde bir taleple sonlandırılmaktadır. Bu sebeple temyiz başvurusunda taraflarca kaldırma talep edilmişse öncelikle bu talebin görüşülmesi ve sonuçlandırılması gereklidir.
Ancak kaldırma kararının alınabilmesi için bozma veya tasdik kararlarından farklı bir çoğunluk (Kurulun üçte ikisinin oyu) aranmakta olduğundan bunun altında kalan oylama sonuçlarında bozma kararı verildiği kabul edilemeyeceğinden sonuca ulaşmak üzere müzakere ve oylamaya devam edilmesi gerekmektedir.
Kaldırma talebine yönelik müzakereler sonrasında yapılan oylamada Kurulun üçte iki çoğunluğu ile kaldırma kararı çıkmadığı halde kaldırma yönünde kullanılan oyların karar çoğunluğuna (bahse konu olayda 8 oya) ulaştığı gerekçe gösterilerek müzakerelere devam edilmemiş ve kaldırma gerekçelerine dayalı olarak bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle kaldırma kararının oylandığı ancak bu kararın gerektirdiği üçte iki çoğunluğa ulaşılmadığı halde kurulun çoğunluğunun kaldırma yönünde oy kullandığı gerekçesiyle kaldırma gerekçeli bozma kararı verildiği sonucuna ulaşılamaz. Açıklanan nedenlerle müzakerelere devam edilerek İlam hükmüne ilişkin kaldırma kararı dışındaki seçenekler üzerinde görüşme yapılmalı, tasdik veya bozma kararları oylanmalıdır.
Esasa ilişkin olarak;
01.02.2023 tarih ve 53597 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı’nda ve sorumluların savunmalarında, söz konusu sınav ücretlerinin ek ödeme mahiyetinde olmadığı, ödemelerin 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesi hükümlerine göre değil, 29.05.2017 tarih ve 10383 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar” kapsamında sınavla ilgili bir görevlendirme ödemesi olduğu ifade edilmişse de;
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in, “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarının belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.” denilmektedir.
Anılan Yönetmeliğin, “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, “döner sermaye geliri”, “ilgili mevzuatı uyarınca mesai saatleri içinde ve mesai saatleri dışında döner sermaye faaliyetleri sonucunda elde edilen gelir” şeklinde tanımlanmış olup, aynı fıkranın (h) bendinde yer alan, “gelir getirici faaliyet” teriminin ise, “yapılan işlem sonucunda döner sermaye işletmesine gelir getiren faaliyetleri” ifade ettiği hüküm altına alınmıştır.
... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin “Faaliyet Alanı” başlıklı 2’nci maddesinde döner sermaye işletmesinin faaliyet alanına giren iş ve hizmetler sayılmış olup, anılan maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, “Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma, ölçme değerlendirme ve benzeri hizmetler ile sınavlar yapmak …” denilerek kamu kurum ve kuruluşları ile özel kurumlardan gelen sınav taleplerinin karşılanmasına ilişkin iş ve hizmetler, döner sermaye işletmesinin faaliyet alanı kapsamında sayılmıştır.
Somut olayda, 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank sınavlarına ilişkin soru hazırlık işlemlerinin, ilgili kurumların talepleri üzerine İdare ile talepte bulunan kurumlar arasında akdedilen protokollere istinaden yürütüldüğü ve söz konusu iş ve hizmetlerin döner sermaye faaliyeti kapsamında gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Bu hizmetlere karşılık elde edilen gelir ise döner sermaye bütçesine kaydedilerek, öğretim üyelerine yapılan ödemeler de döner sermaye üzerinden gerçekleştirilmiştir. Döner sermayeye gelir olarak kaydedilmiş bulunan bir tutardan öğretim üyelerine yapılan ödemelerin, döner sermaye mevzuatı kapsamında gerçekleştirilmesi gerektiği açıktır. Bu çerçevede, bahse konu sınavlara ilişkin iş ve hizmetlerden elde edilen gelirden yapılan ödemeler hakkında döner sermaye mevzuatı kapsamında belirlenmiş olan limitlere uyulmasının zorunlu olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
Yapılan ödemelerin dayanağını oluşturduğu ifade edilen, 29.05.2017 tarih ve 10383 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar”, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 6’ncı maddesinin on üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmış olup, söz konusu Usul ve Esaslar’ın “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, “Bu Usul ve Esasların amacı, (…) kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerinin talepleri üzerine yükseköğretim kurumlarınca yurtiçinde ve yurtdışında yapılan sınavlarda; sınav soru havuzunda yer alacak soruların hazırlanmasında, denetlenmesinde, (…) ödenecek usul ve esasları belirlemektir.” hükmü yer almaktadır. Her ne kadar anılan hükmün gerçek ve tüzel hukuk kişilerinin talepleri üzerine dışarıya yapılan sınavları kapsama alması nedeniyle yapılan ödemenin döner sermaye mevzuatı kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği anılan Temyiz Kurulu Kararı’nda ve savunmalarda belirtilmekte ise de;
Bahse konu Usul ve Esaslar’ın ilgili hususta öncelikli olarak uygulanabilmesi için, dışarıya yapılan sınavlara yönelik iş ve işlemler kapsamındaki bu gelirlerin, döner sermaye bütçesi ile ilişkilendirilmemiş olması gerekmektedir. Dışarıya yapılan sınav ve soru hazırlıklarına ilişkin iş ve işlemlerin döner sermaye işletmesinin faaliyet alanı kapsamında sayılmadığı bir yükseköğretim kurumu bakımından, bu hizmetlerden elde edilen gelirler, 2547 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde sayılan gelir kaynakları kapsamında değerlendirileceğinden, İdarenin özel bütçe hesabına kaydedilecektir. Bu halde söz konusu gelirlerden öğretim üyelerine yapılacak ödemelerin de döner sermaye ile ilişkilendirilmesine imkân bulunmayacağından, ödemelerin “Sınav ve Soru Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar” kapsamında gerçekleştirilmesi ve yapılan ödemeye ilişkin limitlerin de söz konusu bu Usul ve Esaslar kapsamında belirlenmesi isabetli olacaktır.
Ancak temyize esas olayda yürütülen iş ve hizmetler ... Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nde sayılan faaliyetler arasında yer aldığından, elde edilen gelir de buna uyumlu biçimde döner sermaye bütçesine kaydedilmiştir. Dolayısıyla, döner sermaye ile ilişkilendirilmiş bulunan bu gelirden öğretim üyelerine yapılacak olan ödemelerin, döner sermaye mevzuatında belirlenen limitlere tabi olmadığının düşünülmesi mümkün değildir.
Açıklanan gerekçelerle, 2018 yılı için döner sermaye biriminde üretilen hizmetler kapsamında yapılan 2018 ..., 2017 ...bank ve 2018 ...bank Sınavları ve soru hazırlık işlemleriyle ilgili ek ödemelerle birlikte %400’den daha fazla oranda ödeme yapılmak suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiğinden Daire Kararının TASDİKİ gerekir.
Üye ..., Üye ... ve Üye ...’in karşı oy gerekçesi
Üye ...’in karşı oy gerekçesinde esasa ilişkin olarak yer verilen gerekçelerle Daire Kararının TASDİKİ gerekir.