SayıştaySayıştay Temyiz Kararı57213
Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar
Kurum / İdareBelediyeler ve Bağlı İdareler
Daire3
Dosya No53982
Yılı2018
Konu: Şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, önce zabıta müdürlüğü kadrosuna daha sonra ise destek hizmetleri müdürlüğü kadrosuna atanan personele, destek hizmetleri müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminatların ödenmesi.
1- 295 sayılı Ek İlamın 1/B maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, önce zabıta müdürlüğü kadrosuna daha sonra ise destek hizmetleri müdürlüğü kadrosuna atanan ...’ya, destek hizmetleri müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.
... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, önce zabıta müdürlüğü kadrosuna daha sonra ise destek hizmetleri müdürlüğü kadrosuna atanan ...’ya, Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin; “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; görevde yükselmeye tabi kadrolar belirlenmiş ve müdür kadrosu da bunlar arasında sayılmıştır. Ayrıca Yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmüne yer verilmiştir.
Zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin düzenlendiği 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Bu Yönetmeliğin amacı, belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.” hükmüne,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.” hükmüne,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde ise; (18.12.2021 tarihli ve 31693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile yapılan değişiklikler öncesi)
“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(…)
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmüne,
Yer verilmiştir.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen 6’ncı maddesinde zabıta müdürü kadrosu; belediye zabıta teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayılmış, bu kadro, zabıta personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği 17’nci maddenin birinci fıkrasından muaf tutulmuş, ancak mezkûr maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Atanılacak görevin niteliği itibariyle 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre aranacak hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması” şartına tabi tutulmuştur.
Zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen Yönetmeliğin 17’nci maddesiyle ilgili olarak, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünün görevde yükselmeye tabi tutulmadığı gerekçesiyle ve maddenin iptali istemiyle Danıştay On ikinci Dairesinde açılan davada Dairece alınan 20.04.2010 tarihli ve E:2007/2180 K:2010/2167 sayılı Karar ile davanın reddine karar verilmiş, bu Kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 12.12.2013 tarihli ve E:2010/2799 K:2013/4540 sayılı Kararında; “Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesinin birinci fıkrasında. "Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır;" hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü, görevde yükselmenin dışında tutulmuştur.
Ancak aynı Kararın son fıkrasında;
"Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet surelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır." ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden, davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.”
İfadelerine yer verilmek suretiyle, Danıştay On ikinci Dairesinin Kararı onanmış ve bu Karara yönelik karar düzeltilmesi istemiyle yapılan başvuru, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2015 tarihli ve E:2014/5104, K:2015/1016 sayılı Kararıyla reddedilerek Danıştay On ikinci Dairesinin Kararı kesinleşmiş, dolayısıyla zabıta müdürlüğü kadrosuna atanacak personelin “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olunması hükmünden muaf olup olmadığı konusundaki” tereddütlere son verilmiştir.
Yapılan incelemede, bahse konu personel ...’nun,
- 15.11.1993 tarihinde Belediye’de geçici işçi olarak işe başladığı,
- 31.12.1997 tarihinde devlet memurluğuna atandığı,
-15.01.2009 tarihinde 4’üncü derece “veri hazırlama ve kontrol işletmenliği” kadrosuna atandığı,
- 09.01.2012 tarihinde düzenlenen görevde yükselme sınavı sonrasında “şeflik” kadrosuna atandığı,
- 08.11.2012 tarihinde “Zabıta Müdürlüğü” kadrosuna asaleten atandığı,
- 21.03.2018 tarihinde de “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosuna asaleten atandığı,
- Ancak, 08.11.2012 tarihinde Zabıta Müdürlüğü kadrosuna ataması yapılan ...’nun, atama öncesinde şef kadrosunda görev yaptığı ve “zabıta teşkilatında iki yıl süre ile görev yapma” şartını taşımadığı,
Anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, söz konusu kişinin Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanabilmesi için, zabıta teşkilatında en az iki yıllık hizmeti bulunması gerektiğinden, Zabıta Müdürlüğü kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırıdır.
İlgilinin Zabıta Müdürlüğü kadrosundan Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosuna atanması hususunda ise;
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 07.05.2014 tarihli ve 28993 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile ilgili maddelerinde değişikliğe gidilen Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.
a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.”
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinde ise;
“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
“a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
…”
Hükümlerine yer verilmiştir.
Yönetmeliğin yukarıda yazılı hükümlerine göre, aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalan “Müdürlük” görevleri arasında, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilecektir. Başka bir ifade ile; usulüne uygun şekilde zabıta müdürlüğüne atanmış bir memur, destek hizmetleri müdürlüğü için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olması kaydıyla destek hizmetleri müdürlüğü kadrosuna sınav yapılmaksızın atanabilecektir. Bu şartları sağlamayan bir memurun destek hizmetleri müdürlüğüne asaleten atanması, ancak görevde yükselme sınavında başarılı olması koşuluyla mümkündür.
Ancak ...’nun zabıta müdürlüğüne atanması mevzuata aykırı olduğundan, bu kişinin Yönetmeliğin 20’nci maddesine istinaden görevde yükselme sınavında başarılı olmaksızın destek hizmetleri müdürlüğüne asaleten atanması da hukuken mümkün değildir.
Yukarıda yazılı gerekçelerle, ...’nun; hem 08.11.2012 tarihinde Zabıta Müdürlüğü kadrosuna yapılan ataması, hem de 21.03.2018 tarihli ve 25729718-900-115 sayılı atama yazısı ile Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırı şekilde gerçekleştirildiğinden, söz konusu atama işlemleri nedeni ile kazanılmış bir haktan bahsedilemez.
Bu itibarla ilgiliye, 13.04.2018-14.12.2018 tarihleri arasında yapılan ve mevzuatta müdürlük için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminat ödemeleri sonucu toplam ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde; atamalara ilişkin ilk aya ait ödemelerde, ödeme belgesine atama onayı ve işe başlama yazısının ekleneceği düzenlenmiş olduğundan, 2018 yılına ilişkin atamayı takip eden ilk Ödeme Emri Belgesi üzerinden hesaplanan kamu zararı hususunda, Üst Yönetici sıfatıyla atama kararını veren Eski Belediye Başkanı ... ile birlikte, ödeme evrakında imzası bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin de sorumluluğu bulunmaktadır.
Atamayı takip eden diğer aylara ilişkin ödemeler hususunda, söz konusu evraklarda imzası bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlilerinin, 08.11.2012 tarihli atamaya esas belgeleri görme ve bu belgelerin mevzuata uygunluğunu kontrol etme imkânı bulunmadığından, bu kişilere sorumluluk yüklenmesi hukuken mümkün değildir. Bu sebeple Üst Yönetici sıfatıyla atama kararını veren Eski Belediye Başkanı ..., söz konusu atamayı takip eden diğer aylara ilişkin ödemeler sonucu oluşan kamu zararından tek başına sorumludur.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun iddia ve itirazlarının REDDİ ile 295 sayılı Ek İlamın 1/B maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve … Daire Başkanı ..., … Daire Başkanı ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 09.10.2024 tarih ve 57213 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve … Daire Başkanı ... ve … Daire Başkanı ...’ün karşı oy gerekçesi
295 sayılı Ek İlamın 1/B maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, önce zabıta müdürlüğü kadrosuna daha sonra ise destek hizmetleri müdürlüğü kadrosuna atanan ...’ya, destek hizmetleri müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 18.12.2021 tarihinde değişikliğe uğrayan 17’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında; "Zabıta Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz" hükmü yer almaktadır.
İki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartı, atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak zabıta müdürü olmak için iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilerek bu konudaki tereddüt giderilmiştir.
Dolayısıyla “iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı zabıta müdürlüğü dışındaki kadrolar için geçerli bir husus olup, ...’nun zabıta müdürlüğü kadrosuna atanabilmesi için zabıta teşkilatında en az iki yıllık hizmeti bulunması zorunluluğu bulunmadığından, ilgiliye 2018 yılında zabıta müdürlüğü kadrosu için öngörülen mali hakların ödenmesi sonucu herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemiştir.
Diğer yandan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde “Zabıta Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmamakla beraber, “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosu 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmıştır.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “... Mahalli idarelerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.”
“Kazanılmış haklar” başlıklı 22’nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların ve bu kadrolara atananların hakları saklıdır”.
Denildiğinden, zabıta müdürlüğüne atanma için gerekli şartları taşıdığı anlaşılan ...’nun; “Zabıta Müdürü” kadrosundan alt düzey bir kadro olan “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosuna göreve görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atanması mevzuata uygun olup, ilgiliye “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosu için öngörülen zam ve tazminat tutarlarının ödenmesi sonucunda herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediğinden, sorumlunun iddialarının kabul edilerek 295 sayılı Ek İlamın 1/B maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASI gerekir.
Üye ...’in karşı oy gerekçesi
...’nun; 14.10.2002 tarihinde Açıköğretim fakültesinin 2 yıllık; 05.09.2005 tarihinde 4 yıllık bölümünü bitirdiği; 15.11.1993 tarihinde belediyede İşçi olarak işe başladığı; 31.12.1997 tarihinde Memur; 15.01.2009 tarihinde Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni; 09.01 .2012 tarihinde görevde yükselme sınavı sonrası Şeflik; 08.11.2012 tarihinde Zabıta Müdürlüğü; 21.03.2018 tarihinde Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosuna atandığı ve halen de bu görevi yürüttüğü dosya münderecatından anlaşılmıştır.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinde “Zabıta Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmamakla beraber, “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosu 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmıştır.
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “... Mahalli idarelerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.”
“Kazanılmış haklar” başlıklı 22’nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların ve bu kadrolara atananların hakları saklıdır”.
Denildiğinden, ...’nun, zabıta müdürlüğüne atanma için gerekli şartları taşıdığı; “Zabıta Müdürü” kadrosundan “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosuna atanması “Zabıta Müdürü” için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesinin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu ödemeler sonucunda; “kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.”
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında “kamu zararının” belirlenmesinde esas alınacak kriterler;
“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,”
Şeklinde belirlenmiştir.
Yukarıda yer verdiğimiz 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi gereğince ilgiliye yaptığı görev nedeniyle yapılan ödemeleri “Kamu Zararı” olarak değerlendirmek mümkün değildir.
Diğer yandan kamu idaresi tarafından bu atamanın sonucunda; ...’nun görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Konu: Şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan personele, zabıta müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminatların ödenmesi.
2- 142 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan ...’e, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunduğu iddia edilen ... TL tutarındaki kamu zararı hususunda; Denetçi tarafından düzenlenen Sorgu’da, ilgilinin yalnızca müdürlük kadrosuna atanabilmek için aranan “yükseköğretim mezunu olma” şartını sağlayıp sağlamadığı hususunun ele alındığı, fakat “zabıta teşkilatında iki yıl görev yapmış olma” koşuluna ilişkin sorgulama yapılmadığı, ayrıca savunmalarda, ilgilinin yükseköğretim mezunu olma şartını sağladığına ilişkin yer alan iddiaların netleştirilmediği belirtilmiş, söz konusu hususların netleştirilerek yeni bir sorgu düzenlenmesine ve savunmaların alınması üzerine düzenlenecek ek raporun yargılanmasına değin konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50’nci maddesi uyarınca hüküm dışı bırakılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, 295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken, mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan ...’e, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı sorumlu tarafından temyize başvurulmuştur.
Denetçi tarafından düzenlenen Sorgu’da, ilgilinin yalnızca müdürlük kadrosuna atanabilmek için aranan “yükseköğretim mezunu olma” şartını sağlayıp sağlamadığı hususunun ele alındığı, fakat “zabıta teşkilatında iki yıl görev yapmış olma” koşuluna ilişkin sorgulama yapılmadığı, ayrıca savunmalarda ilgilinin yükseköğretim mezunu olma şartını sağladığına ilişkin yer alan iddiaların netleştirilerek yeni bir sorgu düzenlenmesine ve savunmaların alınması üzerine düzenlenecek ek raporun yargılanmasına değin konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50’nci maddesi uyarınca hüküm dışı bırakılmasına karar verilmesi üzerine,
295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken, mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan ...’e, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Esas Yönünden İnceleme;
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin; “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; görevde yükselmeye tabi kadrolar belirlenmiş ve müdür kadrosu da bunlar arasında sayılmıştır. Ayrıca Yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmüne yer verilmiştir.
Zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin düzenlendiği 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Bu Yönetmeliğin amacı, belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.” hükmüne,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.” hükmüne,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde ise; (18.12.2021 tarihli ve 31693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile yapılan değişiklikler öncesi)
“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(…)
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmüne,
Yer verilmiştir.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen 6’ncı maddesinde zabıta müdürü kadrosu; belediye zabıta teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayılmış, bu kadro, zabıta personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği 17’nci maddenin birinci fıkrasından muaf tutulmuş, ancak mezkûr maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Atanılacak görevin niteliği itibariyle 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre aranacak hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması” şartına tabi tutulmuştur.
Zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen Yönetmeliğin 17’nci maddesiyle ilgili olarak, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünün görevde yükselmeye tabi tutulmadığı gerekçesiyle ve maddenin iptali istemiyle Danıştay On ikinci Dairesinde açılan davada Dairece alınan 20.04.2010 tarihli ve E:2007/2180 K:2010/2167 sayılı Karar ile davanın reddine karar verilmiş, bu Kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 12.12.2013 tarihli ve E:2010/2799 K:2013/4540 sayılı Kararında ; “Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 maddesinin 1 fıkrasında. "Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır;" hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü, görevde yükselmenin dışında tutulmuştur.
Ancak aynı Kararın son fıkrasında;
"Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet surelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır." ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden, davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.”
İfadelerine yer verilmek suretiyle, Danıştay On ikinci Dairesinin Kararı onanmış ve bu Karara yönelik karar düzeltilmesi istemiyle yapılan başvuru, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2015 tarihli ve E:2014/5104 K:2015/1016 sayılı Kararıyla reddedilerek Danıştay On ikinci Dairesinin Kararı kesinleşmiş, dolayısıyla zabıta müdürlüğü kadrosuna atanacak personelin “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olunması hükmünden muaf olup olmadığı konusundaki” tereddütlere son verilmiştir.
14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin B bendinde atanacak dereceye göre aranacak hizmet süreleri ise;
“…
B) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir…
…” şeklinde düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, İlama konu personel ...’in, 12.12.1997’de memuriyete başladığı, şef kadrosunda çalışmakta iken 24.10.2018 tarihinde Zabıta Müdürü olarak atandığı, atama tarihi itibarıyla 21 yıl 2 ay hizmet süresi bulunduğu ve iki yıllık meslek yüksekokulu mezunu olduğu anlaşılmıştır.
İlgilinin, atamanın yapıldığı tarih itibarıyla yaklaşık 22 yıl hizmetinin bulunduğu ve iki yıllık meslek yüksekokulu mezunu olduğu, 657 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 68’inci maddesinin (B) bendi uyarınca, atamada asıl olanın 4 yıllık yükseköğrenim mezuniyeti olduğu, eğer kişi 2 yıllık yükseköğrenim mezunu ise ataması yapılacak kadronun ek göstergesine göre belirlenen sürelere 2 yıl hizmet ilavesi yapılması gerektiği, bu ekleme yapıldığında dahi aranacak en uzun hizmet süresinin 12 yıl olduğu, ilgilinin atama tarihi itibarıyla toplam hizmeti dikkate alındığında yaklaşık 22 yıllık hizmetle bu şartı sağladığı görülmekle birlikte, bu hizmet süresinin 2 yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şartını sağlamadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, söz konusu kişinin bu kadroya atanabilmesi için, zabıta teşkilatında en az iki yıllık hizmeti bulunması gerektiğinden, Zabıta Müdürü kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırıdır. Bu nedenle, ilgiliye bu müdürlük kadrosu için 2018 yılında öngörülen mali hakların ödenmesi sonucu, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanununun 71’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sorumluluk Yönünden İnceleme;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci madde hükmü gereğince, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında; sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında, 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk hallerinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Kanunun 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise, “sorumluların; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Hesap yargısının konusu olan ‘Kamu zararı’ 5018 sayılı Kanun’un 71’nci maddesinde; “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Söz konusu düzenleme gereği, kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunuyorsa ve ayrıca eylemi ile netice arasında illiyet bağı kurulabiliyorsa hesap yargısı bağlamında kamu zararı ve sorumluluktan bahsedilebilecektir.
Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin yasal sorumluluk ve yükümlülükleri 5018 sayılı Kanun’un 32 ve 33’üncü maddelerinde düzenlenmektedir. Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;
“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, Ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,
“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde ise;
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”
Hükümleri yer almaktadır.
Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189-1 no.lu Kararı’nda da; harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; asli bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği, ifade edilmiştir.
15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde; atamalara ilişkin ilk aya ait ödemelerde, ödeme belgesine atama onayı ve işe başlama yazısının ekleneceği düzenlenmiş olduğundan, 2018 yılına ilişkin atama tarihini takip eden ilk Ödeme Emri Belgesi üzerinden hesaplanan kamu zararından, Üst Yönetici sıfatıyla atama kararını veren Eski Belediye Başkanı ... ile birlikte, ödeme evrakında imzası bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin de sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun iddia ve itirazlarının REDDİ ile 295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve … Daire Başkanı ..., … Daire Başkanı ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 09.10.2024 tarih ve 57213 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve … Daire Başkanı ... ve … Daire Başkanı ...’ün karşı oy gerekçesi
295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken, mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan ...’e, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 18.12.2021 tarihinde değişikliğe uğrayan 17’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında; "Zabıta Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz" hükmü yer almaktadır.
İki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartı, atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak zabıta müdürü olmak için iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilerek bu konudaki tereddüt giderilmiştir. Dolayısıyla “iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı zabıta müdürlüğü dışındaki kadrolar için geçerli bir husustur.
Bu nedenle, yürürlükteki mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, ...’in zabıta müdürlüğü kadrosuna atanabilmesi için zabıta teşkilatında en az iki yıllık hizmeti bulunması zorunluluğu bulunmadığından, ilgiliye 2018 yılında zabıta müdürlüğü kadrosu için öngörülen mali hakların ödenmesi sonucu herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemiş olup, sorumlunun iddialarının kabul edilerek 295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASI gerekir.
Üye ...’in karşı oy gerekçesi
...’nin; 29.06.2015 tarihinde Açıköğretim Fakültesinin 4 yıllık bölümünü bitirdiği, 12.12.1997 tarihinde memur, 24.10.2018 tarihinde Zabıta Müdürü olarak atandığı, halen de bu görevi yürüttüğü dosya münderecatından anlaşılmıştır.
657 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) fıkrasının (c) bendine göre; ...’nin, Zabıta Müdürlüğüne atandığı 24.10.2018 tarih itibariyle gerekli olan hizmet şartını taşıdığı anlaşılmaktadır.
11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin; Görevde Yükselme Şartları başlıklı 17’nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.”
denildiğinden “zabıta müdürü” ve “daire başkanı” kadrosu için Yönetmelikte herhangi bir şart öngörülmemiştir.
Diğer taraftan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde “Zabıta Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmadığı gibi özel bir şart da öngörülmediği izahtan varestedir. Tartışmaya konu olan Yönetmeliğin 17’nci maddesinin 2’nci fıkrasında şube müdürlüğü ve diğer görevde yükselmeye tabi kadrolar için öngörülen 2 yıl şartı da 18.12.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile kaldırılmıştır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 03/04/2020 tarih ve 16500952-900-E.81826 sayılı görüş yazısında;
“Yapılan incelemede; bahse konu personelin, 31.12.1997 tarihinde memuriyete başladığı, 15.02.2015 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim (ön lisans) mezunu olarak zabıta müdürü kadrosuna atandığı ilgi yazınızdan anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 15.02.2015 tarihinde 17 yıl 2 ay 15 gün hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan söz konusu personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.”
denilerek yukarıda yaptığımız açıklamalar teyit edilerek; “Zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği” açıkça ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Yapılan işlemler; idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, 5018 sayılı kanunun 71’inci maddesinde belirtilen kriterler muvacehesinde; kamu zararının belirlenmesinde esas alınması gereken kriterler dikkate alındığında; hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla yaptırılması veya mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır. Dolayısıyla “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır. Dosya münderecatından; adı geçen şahsın zabıta müdürlüğüne atama için gerekli şartları taşıdığı, yaptığı görev nedeniyle kendisine yapılan ödemeler, 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesinde belirtilen “Kamu Zararı” tanımına girmemektedir.
2012 yılında yapılan bir atama nedeniyle 2018 yılındaki görevin gereği yapılan ödemelerle ilgili olarak, 2018 yılında görevde olan yöneticiler ile 2018 yılındaki ilgililere bu atama nedeniyle atamanın mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle mali yönden bir sorumluluk yüklenmesi 5018 sayılı Kanunu’nun 71’nci maddesi gereğince mümkün gözükmemektedir.
Kamu idaresi tarafından bu atamanın sonucunda; ...’nin görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
1- 295 sayılı Ek İlamın 1/B maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, önce zabıta müdürlüğü kadrosuna daha sonra ise destek hizmetleri müdürlüğü kadrosuna atanan ...’ya, destek hizmetleri müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı sorumlular temyize başvurmuşlardır.
... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, önce zabıta müdürlüğü kadrosuna daha sonra ise destek hizmetleri müdürlüğü kadrosuna atanan ...’ya, Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasına ilişkin olarak;
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin; “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; görevde yükselmeye tabi kadrolar belirlenmiş ve müdür kadrosu da bunlar arasında sayılmıştır. Ayrıca Yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmüne yer verilmiştir.
Zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin düzenlendiği 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Bu Yönetmeliğin amacı, belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.” hükmüne,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.” hükmüne,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde ise; (18.12.2021 tarihli ve 31693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile yapılan değişiklikler öncesi)
“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(…)
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmüne,
Yer verilmiştir.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen 6’ncı maddesinde zabıta müdürü kadrosu; belediye zabıta teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayılmış, bu kadro, zabıta personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği 17’nci maddenin birinci fıkrasından muaf tutulmuş, ancak mezkûr maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Atanılacak görevin niteliği itibariyle 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre aranacak hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması” şartına tabi tutulmuştur.
Zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen Yönetmeliğin 17’nci maddesiyle ilgili olarak, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünün görevde yükselmeye tabi tutulmadığı gerekçesiyle ve maddenin iptali istemiyle Danıştay On ikinci Dairesinde açılan davada Dairece alınan 20.04.2010 tarihli ve E:2007/2180 K:2010/2167 sayılı Karar ile davanın reddine karar verilmiş, bu Kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 12.12.2013 tarihli ve E:2010/2799 K:2013/4540 sayılı Kararında; “Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17’nci maddesinin birinci fıkrasında. "Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır;" hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü, görevde yükselmenin dışında tutulmuştur.
Ancak aynı Kararın son fıkrasında;
"Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet surelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır." ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68’inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden, davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.”
İfadelerine yer verilmek suretiyle, Danıştay On ikinci Dairesinin Kararı onanmış ve bu Karara yönelik karar düzeltilmesi istemiyle yapılan başvuru, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2015 tarihli ve E:2014/5104, K:2015/1016 sayılı Kararıyla reddedilerek Danıştay On ikinci Dairesinin Kararı kesinleşmiş, dolayısıyla zabıta müdürlüğü kadrosuna atanacak personelin “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olunması hükmünden muaf olup olmadığı konusundaki” tereddütlere son verilmiştir.
Yapılan incelemede, bahse konu personel ...’nun,
- 15.11.1993 tarihinde Belediye’de geçici işçi olarak işe başladığı,
- 31.12.1997 tarihinde devlet memurluğuna atandığı,
-15.01.2009 tarihinde 4’üncü derece “veri hazırlama ve kontrol işletmenliği” kadrosuna atandığı,
- 09.01.2012 tarihinde düzenlenen görevde yükselme sınavı sonrasında “şeflik” kadrosuna atandığı,
- 08.11.2012 tarihinde “Zabıta Müdürlüğü” kadrosuna asaleten atandığı,
- 21.03.2018 tarihinde de “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosuna asaleten atandığı,
- Ancak, 08.11.2012 tarihinde Zabıta Müdürlüğü kadrosuna ataması yapılan ...’nun, atama öncesinde şef kadrosunda görev yaptığı ve “zabıta teşkilatında iki yıl süre ile görev yapma” şartını taşımadığı,
Anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda, söz konusu kişinin Zabıta Müdürlüğü kadrosuna atanabilmesi için, zabıta teşkilatında en az iki yıllık hizmeti bulunması gerektiğinden, Zabıta Müdürlüğü kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırıdır.
İlgilinin Zabıta Müdürlüğü kadrosundan Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosuna atanması hususunda ise;
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 07.05.2014 tarihli ve 28993 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile ilgili maddelerinde değişikliğe gidilen Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin;
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.
a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.”
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinde ise;
“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
“a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.
…”
Hükümlerine yer verilmiştir.
Yönetmeliğin yukarıda yazılı hükümlerine göre, aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalan “Müdürlük” görevleri arasında, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadro için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olunması kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilecektir. Başka bir ifade ile; usulüne uygun şekilde zabıta müdürlüğüne atanmış bir memur, destek hizmetleri müdürlüğü için aranan öğrenim şartı ile sertifika gibi belgelere sahip olması kaydıyla destek hizmetleri müdürlüğü kadrosuna sınav yapılmaksızın atanabilecektir. Bu şartları sağlamayan bir memurun destek hizmetleri müdürlüğüne asaleten atanması, ancak görevde yükselme sınavında başarılı olması koşuluyla mümkündür.
Ancak ...’nun zabıta müdürlüğüne atanması mevzuata aykırı olduğundan, bu kişinin Yönetmeliğin 20’nci maddesine istinaden görevde yükselme sınavında başarılı olmaksızın destek hizmetleri müdürlüğüne asaleten atanması da hukuken mümkün değildir.
Yukarıda yazılı gerekçelerle, ...’nun; hem 08.11.2012 tarihinde Zabıta Müdürlüğü kadrosuna yapılan ataması, hem de 21.03.2018 tarihli ve 25729718-900-115 sayılı atama yazısı ile Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırı şekilde gerçekleştirildiğinden, söz konusu atama işlemleri nedeni ile kazanılmış bir haktan bahsedilemez.
Bu itibarla ilgiliye, 13.04.2018-14.12.2018 tarihleri arasında yapılan ve mevzuatta müdürlük için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminat ödemeleri sonucu toplam ... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde; atamalara ilişkin ilk aya ait ödemelerde, ödeme belgesine atama onayı ve işe başlama yazısının ekleneceği düzenlenmiş olduğundan, 2018 yılına ilişkin atamayı takip eden ilk Ödeme Emri Belgesi üzerinden hesaplanan kamu zararı hususunda, Üst Yönetici sıfatıyla atama kararını veren Eski Belediye Başkanı ... ile birlikte, ödeme evrakında imzası bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin de sorumluluğu bulunmaktadır.
Atamayı takip eden diğer aylara ilişkin ödemeler hususunda, söz konusu evraklarda imzası bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlilerinin, 08.11.2012 tarihli atamaya esas belgeleri görme ve bu belgelerin mevzuata uygunluğunu kontrol etme imkânı bulunmadığından, bu kişilere sorumluluk yüklenmesi hukuken mümkün değildir. Bu sebeple Üst Yönetici sıfatıyla atama kararını veren Eski Belediye Başkanı ..., söz konusu atamayı takip eden diğer aylara ilişkin ödemeler sonucu oluşan kamu zararından tek başına sorumludur.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun iddia ve itirazlarının REDDİ ile 295 sayılı Ek İlamın 1/B maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve … Daire Başkanı ..., … Daire Başkanı ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 09.10.2024 tarih ve 57213 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve … Daire Başkanı ... ve … Daire Başkanı ...’ün karşı oy gerekçesi
295 sayılı Ek İlamın 1/B maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, önce zabıta müdürlüğü kadrosuna daha sonra ise destek hizmetleri müdürlüğü kadrosuna atanan ...’ya, destek hizmetleri müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 18.12.2021 tarihinde değişikliğe uğrayan 17’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında; "Zabıta Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz" hükmü yer almaktadır.
İki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartı, atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak zabıta müdürü olmak için iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilerek bu konudaki tereddüt giderilmiştir.
Dolayısıyla “iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı zabıta müdürlüğü dışındaki kadrolar için geçerli bir husus olup, ...’nun zabıta müdürlüğü kadrosuna atanabilmesi için zabıta teşkilatında en az iki yıllık hizmeti bulunması zorunluluğu bulunmadığından, ilgiliye 2018 yılında zabıta müdürlüğü kadrosu için öngörülen mali hakların ödenmesi sonucu herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemiştir.
Diğer yandan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde “Zabıta Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmamakla beraber, “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosu 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmıştır.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “... Mahalli idarelerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.”
“Kazanılmış haklar” başlıklı 22’nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların ve bu kadrolara atananların hakları saklıdır”.
Denildiğinden, zabıta müdürlüğüne atanma için gerekli şartları taşıdığı anlaşılan ...’nun; “Zabıta Müdürü” kadrosundan alt düzey bir kadro olan “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosuna göreve görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atanması mevzuata uygun olup, ilgiliye “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosu için öngörülen zam ve tazminat tutarlarının ödenmesi sonucunda herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediğinden, sorumlunun iddialarının kabul edilerek 295 sayılı Ek İlamın 1/B maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASI gerekir.
Üye ...’in karşı oy gerekçesi
...’nun; 14.10.2002 tarihinde Açıköğretim fakültesinin 2 yıllık; 05.09.2005 tarihinde 4 yıllık bölümünü bitirdiği; 15.11.1993 tarihinde belediyede İşçi olarak işe başladığı; 31.12.1997 tarihinde Memur; 15.01.2009 tarihinde Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni; 09.01 .2012 tarihinde görevde yükselme sınavı sonrası Şeflik; 08.11.2012 tarihinde Zabıta Müdürlüğü; 21.03.2018 tarihinde Destek Hizmetleri Müdürlüğü kadrosuna atandığı ve halen de bu görevi yürüttüğü dosya münderecatından anlaşılmıştır.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinde “Zabıta Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmamakla beraber, “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosu 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmıştır.
04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in;
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “... Mahalli idarelerde ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.”
“Kazanılmış haklar” başlıklı 22’nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan unvanları, daha önce ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak kazananların ve bu kadrolara atananların hakları saklıdır”.
Denildiğinden, ...’nun, zabıta müdürlüğüne atanma için gerekli şartları taşıdığı; “Zabıta Müdürü” kadrosundan “Destek Hizmetleri Müdürlüğü” kadrosuna atanması “Zabıta Müdürü” için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesinin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu ödemeler sonucunda; “kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır.”
5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında “kamu zararının” belirlenmesinde esas alınacak kriterler;
“a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,”
Şeklinde belirlenmiştir.
Yukarıda yer verdiğimiz 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi gereğince ilgiliye yaptığı görev nedeniyle yapılan ödemeleri “Kamu Zararı” olarak değerlendirmek mümkün değildir.
Diğer yandan kamu idaresi tarafından bu atamanın sonucunda; ...’nun görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Konu: Şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan personele, zabıta müdürlüğü kadrosu için öngörülen ek ödeme, ek gösterge, zam ve tazminatların ödenmesi.
2- 142 sayılı İlamın 3’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan ...’e, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunduğu iddia edilen ... TL tutarındaki kamu zararı hususunda; Denetçi tarafından düzenlenen Sorgu’da, ilgilinin yalnızca müdürlük kadrosuna atanabilmek için aranan “yükseköğretim mezunu olma” şartını sağlayıp sağlamadığı hususunun ele alındığı, fakat “zabıta teşkilatında iki yıl görev yapmış olma” koşuluna ilişkin sorgulama yapılmadığı, ayrıca savunmalarda, ilgilinin yükseköğretim mezunu olma şartını sağladığına ilişkin yer alan iddiaların netleştirilmediği belirtilmiş, söz konusu hususların netleştirilerek yeni bir sorgu düzenlenmesine ve savunmaların alınması üzerine düzenlenecek ek raporun yargılanmasına değin konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50’nci maddesi uyarınca hüküm dışı bırakılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, 295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken, mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan ...’e, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Söz konusu hükme karşı sorumlu tarafından temyize başvurulmuştur.
Denetçi tarafından düzenlenen Sorgu’da, ilgilinin yalnızca müdürlük kadrosuna atanabilmek için aranan “yükseköğretim mezunu olma” şartını sağlayıp sağlamadığı hususunun ele alındığı, fakat “zabıta teşkilatında iki yıl görev yapmış olma” koşuluna ilişkin sorgulama yapılmadığı, ayrıca savunmalarda ilgilinin yükseköğretim mezunu olma şartını sağladığına ilişkin yer alan iddiaların netleştirilerek yeni bir sorgu düzenlenmesine ve savunmaların alınması üzerine düzenlenecek ek raporun yargılanmasına değin konunun 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50’nci maddesi uyarınca hüküm dışı bırakılmasına karar verilmesi üzerine,
295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken, mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan ...’e, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.
Esas Yönünden İnceleme;
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin; “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; görevde yükselmeye tabi kadrolar belirlenmiş ve müdür kadrosu da bunlar arasında sayılmıştır. Ayrıca Yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmüne yer verilmiştir.
Zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin düzenlendiği 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Bu Yönetmeliğin amacı, belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.” hükmüne,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6’ncı maddesinde;
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları; Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş; daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.” hükmüne,
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17’nci maddesinde ise; (18.12.2021 tarihli ve 31693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile yapılan değişiklikler öncesi)
“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(…)
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmüne,
Yer verilmiştir.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen 6’ncı maddesinde zabıta müdürü kadrosu; belediye zabıta teşkilatının personel kadro ve unvanları arasında sayılmış, bu kadro, zabıta personelinin görevde yükselme şartlarının düzenlendiği 17’nci maddenin birinci fıkrasından muaf tutulmuş, ancak mezkûr maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Atanılacak görevin niteliği itibariyle 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre aranacak hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması” şartına tabi tutulmuştur.
Zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen Yönetmeliğin 17’nci maddesiyle ilgili olarak, zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünün görevde yükselmeye tabi tutulmadığı gerekçesiyle ve maddenin iptali istemiyle Danıştay On ikinci Dairesinde açılan davada Dairece alınan 20.04.2010 tarihli ve E:2007/2180 K:2010/2167 sayılı Karar ile davanın reddine karar verilmiş, bu Kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 12.12.2013 tarihli ve E:2010/2799 K:2013/4540 sayılı Kararında ; “Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 maddesinin 1 fıkrasında. "Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır;" hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü, görevde yükselmenin dışında tutulmuştur.
Ancak aynı Kararın son fıkrasında;
"Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet surelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır." ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden, davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.”
İfadelerine yer verilmek suretiyle, Danıştay On ikinci Dairesinin Kararı onanmış ve bu Karara yönelik karar düzeltilmesi istemiyle yapılan başvuru, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01.04.2015 tarihli ve E:2014/5104 K:2015/1016 sayılı Kararıyla reddedilerek Danıştay On ikinci Dairesinin Kararı kesinleşmiş, dolayısıyla zabıta müdürlüğü kadrosuna atanacak personelin “en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olunması hükmünden muaf olup olmadığı konusundaki” tereddütlere son verilmiştir.
14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin B bendinde atanacak dereceye göre aranacak hizmet süreleri ise;
“…
B) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir…
…” şeklinde düzenlenmiştir.
Yapılan incelemede, İlama konu personel ...’in, 12.12.1997’de memuriyete başladığı, şef kadrosunda çalışmakta iken 24.10.2018 tarihinde Zabıta Müdürü olarak atandığı, atama tarihi itibarıyla 21 yıl 2 ay hizmet süresi bulunduğu ve iki yıllık meslek yüksekokulu mezunu olduğu anlaşılmıştır.
İlgilinin, atamanın yapıldığı tarih itibarıyla yaklaşık 22 yıl hizmetinin bulunduğu ve iki yıllık meslek yüksekokulu mezunu olduğu, 657 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen 68’inci maddesinin (B) bendi uyarınca, atamada asıl olanın 4 yıllık yükseköğrenim mezuniyeti olduğu, eğer kişi 2 yıllık yükseköğrenim mezunu ise ataması yapılacak kadronun ek göstergesine göre belirlenen sürelere 2 yıl hizmet ilavesi yapılması gerektiği, bu ekleme yapıldığında dahi aranacak en uzun hizmet süresinin 12 yıl olduğu, ilgilinin atama tarihi itibarıyla toplam hizmeti dikkate alındığında yaklaşık 22 yıllık hizmetle bu şartı sağladığı görülmekle birlikte, bu hizmet süresinin 2 yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şartını sağlamadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, söz konusu kişinin bu kadroya atanabilmesi için, zabıta teşkilatında en az iki yıllık hizmeti bulunması gerektiğinden, Zabıta Müdürü kadrosuna yapılan ataması mevzuata aykırıdır. Bu nedenle, ilgiliye bu müdürlük kadrosu için 2018 yılında öngörülen mali hakların ödenmesi sonucu, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanununun 71’inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verilmiştir.
Sorumluluk Yönünden İnceleme;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci madde hükmü gereğince, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında; sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında, 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk hallerinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Kanunun 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise, “sorumluların; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Hesap yargısının konusu olan ‘Kamu zararı’ 5018 sayılı Kanun’un 71’nci maddesinde; “Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Söz konusu düzenleme gereği, kamu görevlisinin kasıt, kusur veya ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunuyorsa ve ayrıca eylemi ile netice arasında illiyet bağı kurulabiliyorsa hesap yargısı bağlamında kamu zararı ve sorumluluktan bahsedilebilecektir.
Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin yasal sorumluluk ve yükümlülükleri 5018 sayılı Kanun’un 32 ve 33’üncü maddelerinde düzenlenmektedir. Kanunun “Harcama Talimatı ve Sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde;
“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, Ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,
“Giderlerin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde ise;
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.”
Hükümleri yer almaktadır.
Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007 tarihli ve 5189-1 no.lu Kararı’nda da; harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; asli bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiği, ifade edilmiştir.
15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “Aylıklar” başlıklı 8’inci maddesinde; atamalara ilişkin ilk aya ait ödemelerde, ödeme belgesine atama onayı ve işe başlama yazısının ekleneceği düzenlenmiş olduğundan, 2018 yılına ilişkin atama tarihini takip eden ilk Ödeme Emri Belgesi üzerinden hesaplanan kamu zararından, Üst Yönetici sıfatıyla atama kararını veren Eski Belediye Başkanı ... ile birlikte, ödeme evrakında imzası bulunan Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin de sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumlunun iddia ve itirazlarının REDDİ ile 295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve … Daire Başkanı ..., … Daire Başkanı ... ve Üye ...’in aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,
6085 sayılı Kanunun 57’nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,
Karar verildiği 09.10.2024 tarih ve 57213 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Temyiz Kurulu ve … Daire Başkanı ... ve … Daire Başkanı ...’ün karşı oy gerekçesi
295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile; ... Belediyesinde şef kadrosunda görev yapmakta iken, mevzuatın asaleten atanmada aradığı şartları taşımadığı halde, zabıta müdürlüğü kadrosuna atanan ...’e, bu kadro için öngörülen ek gösterge, ek ödeme, zam ve tazminatların ödenmesi suretiyle sebep olunan kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 18.12.2021 tarihinde değişikliğe uğrayan 17’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında; "Zabıta Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü dışındaki diğer kadrolar için ikinci fıkrada belirtilen hizmet sürelerinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz" hükmü yer almaktadır.
İki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartı, atama döneminde geçerli olan Yönetmelikte açıklıkla düzenlenmiş bir husus olmayıp, bu belirsizliğe açıklık getirme mahiyetinde olmak üzere, daha sonra 18 Aralık 2021 tarih ve 31693 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile konuya ilişkin düzenleme yapılarak zabıta müdürü olmak için iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma şartının aranmayacağı yönünde düzenlemeye gidilerek bu konudaki tereddüt giderilmiştir. Dolayısıyla “iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olma” şartı zabıta müdürlüğü dışındaki kadrolar için geçerli bir husustur.
Bu nedenle, yürürlükteki mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, ...’in zabıta müdürlüğü kadrosuna atanabilmesi için zabıta teşkilatında en az iki yıllık hizmeti bulunması zorunluluğu bulunmadığından, ilgiliye 2018 yılında zabıta müdürlüğü kadrosu için öngörülen mali hakların ödenmesi sonucu herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmemiş olup, sorumlunun iddialarının kabul edilerek 295 sayılı Ek İlamın 3’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASI gerekir.
Üye ...’in karşı oy gerekçesi
...’nin; 29.06.2015 tarihinde Açıköğretim Fakültesinin 4 yıllık bölümünü bitirdiği, 12.12.1997 tarihinde memur, 24.10.2018 tarihinde Zabıta Müdürü olarak atandığı, halen de bu görevi yürüttüğü dosya münderecatından anlaşılmıştır.
657 sayılı Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) fıkrasının (c) bendine göre; ...’nin, Zabıta Müdürlüğüne atandığı 24.10.2018 tarih itibariyle gerekli olan hizmet şartını taşıdığı anlaşılmaktadır.
11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği’nin; Görevde Yükselme Şartları başlıklı 17’nci maddesinde;
“(1) Bu Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.”
denildiğinden “zabıta müdürü” ve “daire başkanı” kadrosu için Yönetmelikte herhangi bir şart öngörülmemiştir.
Diğer taraftan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde “Zabıta Müdürü” kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmadığı gibi özel bir şart da öngörülmediği izahtan varestedir. Tartışmaya konu olan Yönetmeliğin 17’nci maddesinin 2’nci fıkrasında şube müdürlüğü ve diğer görevde yükselmeye tabi kadrolar için öngörülen 2 yıl şartı da 18.12.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile kaldırılmıştır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 03/04/2020 tarih ve 16500952-900-E.81826 sayılı görüş yazısında;
“Yapılan incelemede; bahse konu personelin, 31.12.1997 tarihinde memuriyete başladığı, 15.02.2015 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim (ön lisans) mezunu olarak zabıta müdürü kadrosuna atandığı ilgi yazınızdan anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; zabıta personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye Zabıta Yönetmeliğine göre yürütüleceği, Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ise, zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği, dolayısıyla atama tarihi olan 15.02.2015 tarihinde 17 yıl 2 ay 15 gün hizmeti bulunan ve iki yıllık yükseköğrenim mezunu olan söz konusu personelin zabıta müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir.”
denilerek yukarıda yaptığımız açıklamalar teyit edilerek; “Zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların görevde yükselme kapsamı dışında tutulduğu, buna göre zabıta müdürü kadrosuna yapılacak atamaların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi hükümlerine göre yapılması gerektiği” açıkça ifade edilmiştir.
5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde kamu zararı; “… mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmıştır.
Yapılan işlemler; idari ve adli bir soruşturmanın konusu olduğu değerlendirilmekle beraber, 5018 sayılı kanunun 71’inci maddesinde belirtilen kriterler muvacehesinde; kamu zararının belirlenmesinde esas alınması gereken kriterler dikkate alındığında; hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla yaptırılması veya mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapıldığı iddialarından hiçbirini ileri sürme imkânımız bulunmamaktadır. Dolayısıyla “Kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmamıştır. Dosya münderecatından; adı geçen şahsın zabıta müdürlüğüne atama için gerekli şartları taşıdığı, yaptığı görev nedeniyle kendisine yapılan ödemeler, 5018 sayılı Kanunu’nun 71’inci maddesinde belirtilen “Kamu Zararı” tanımına girmemektedir.
2012 yılında yapılan bir atama nedeniyle 2018 yılındaki görevin gereği yapılan ödemelerle ilgili olarak, 2018 yılında görevde olan yöneticiler ile 2018 yılındaki ilgililere bu atama nedeniyle atamanın mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle mali yönden bir sorumluluk yüklenmesi 5018 sayılı Kanunu’nun 71’nci maddesi gereğince mümkün gözükmemektedir.
Kamu idaresi tarafından bu atamanın sonucunda; ...’nin görevini yerine getirmediği yönünde düzenlenmiş bir tutanak ve hakkında başlatılmış inceleme ve soruşturmanın da mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemeler, fiilen yapılan görevin karşılığı ödemelerdir. Bu kadro için başka bir personele bu müdürlüğe ilişkin ödeme yapıldığına ilişkin bir tespit de mevcut değildir. Görevin yetki ve sorumluluğunu taşıyan bu görev nedeniyle ilgiliye yapılmış olan ödemeleri kamu zararı olarak nitelendirmek hukuken mümkün değildir. Yukarıda yer verilen mevzuat ve izahat muvacehesinde yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmektedir. Bu nedenle verilen tazmin hükmüne ilişkin daire kararının “Refi” gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.