BAŞVURU SAHİBİ:

İskanoğulları İnşaat Nakliye Petrol Ürünleri Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

 

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bağlar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

 

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2026/656252 İhale Kayıt Numaralı “Beton Parke Taşı, Beton Bordür Taşı, Beton Boru ve Çimento Mal Alımı” İhalesi

 

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bağlar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 12.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Beton Parke Taşı, Beton Bordür Taşı, Beton Boru ve Çimento Mal Alımı” ihalesine ilişkin olarak İskanoğulları İnşaat Nakliye Petrol Ürünleri Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 25.05.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin bila tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.06.2026 tarih ve 217401 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

 

Başvuruya ilişkin olarak 2026/1480 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

 

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

 

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

 

1) İhale üzerinde bırakılan Özdar Mühendislik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı,

 

2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin, Bismil Belediyesi tarafından gerçekleştirilen 2023/284579 İKN’li ihale kapsamında 09.01.2024-09.01.2025 tarihleri arasında kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olduğundan bahisle, iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğunun idare tarafından tespit edilerek 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

 

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

 

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,        

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,           

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,        

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

 

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

 

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 62/A maddesinde “62/A.1. Mal alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

62/A.1.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler.

62/A.1.2. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede açıklamaları yeterli görülmeyen veya süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması yer almaktadır.

 

 İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Beton Parke Taşı, Beton Bordür Taşı, Beton Boru ve Çimento Mal Alımı İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

600 Ton Portland Kompoze Çimento (Torbalı),600 Adet 400 mm iç çaplı50-60 mm kalınlığında1500 mm uzunluğunda beton boru,200 Adet 600 mm iç çaplı 70-80 mm kalınlığında 2000 mm uzunluğunda beton boru, 200 Adet 1000 mm iç çaplı 105-120 mm kalınlığında 2000 mm uzunluğunda betonarme boru, 650.000 metrekare 8 cm yüksekliğinde, normal çimentolu Beton Parke Taşı ve 125.000 metre 50x20x10 cm normal çimentolu Beton Bordür Mal Alımı İşi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bağlar Belediye İlçe Sınırları dahilindeki Muhtelif yerler / Teslimat Yeri: Bağlar Belediyesi Ek Hizmet Binası Makine İkmal Şantiye Alanı Bağlar /Diyarbakır” düzenlemesi,

 

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar istenir. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir.” düzenlemesi yapılmıştır.

 

İdari Şartname’nin ekinde ve Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde, ihale konusu işi oluşturan 6 adet iş kalemi düzenlenmiştir.

 

Bağlar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 12.05.2026 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Beton Parke Taşı, Beton Bordür Taşı, Beton Boru ve Çimento Mal Alımı” ihalesine 3 isteklinin katıldığı, aşırı düşük teklif sunduğu tespit edilen Özdar Mühendislik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.den açıklama talep edildiği, 18.05.2026 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görüldüğü ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği, başvuru sahibi İskanoğulları İnşaat Nakliye Petrol Ürünleri Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

 

İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi istekliye 13.05.2026 ve 15.05.2026 tarihlerinde EKAP üzerinden gönderilen yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 15.05.2026 tarihinde gönderilen son aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “Beton Parke Taşı, Beton Bordür Taşı, Beton Boru ve Çimento Mal ihalesinde 09.05.2026 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 21.05.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.

…

Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri:

a) İmalat sürecinin ekonomik olması

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar

c) Teklif edilen malın özgünlüğü” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde yer alan hüküm ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili açıklamaları uyarınca, idarelerce aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, buna göre teklif bileşenlerinin idarece işin mahiyetine uygun şekilde açık ve net olarak belirlenmesi ve isteklilerin açıklamalarını teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenleri esas alarak yapmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

 

İdarece, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenleri belirtilmeksizin açıklama istenildiği görülmüştür. İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını geçerli şekilde yapabilmeleri ve sunulan açıklamaların sağlıklı şekilde değerlendirilebilmesi için idareler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yapılması gerektiği, mevcut ihalede istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni belirlemesi yapılmadığı, bu durumun istekli tarafından sağlıklı şekilde aşırı düşük teklif açıklaması yapılabilmesi ve yapılan açıklamanın da sağlıklı şekilde değerlendirilebilmesi imkânını ortadan kaldırdığı, sonuç itibarı ile ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklifinin sorgulanmasına yönelik gerçekleştirilen işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

 

Bu nedenle, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklamaya esas olacak “önemli teklif bileşenleri”nin açık ve net olarak belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulama işleminin yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

 

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

 

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

…

İdare: İhaleyi yapan bu Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşları, … İfade eder.” hükmü,

 

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında  “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.

…” hükmü,

 

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 50’nci maddesinde “(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen,

…

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.” hükmü,

 

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “17.8. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendinin uygulamasına ilişkin olarak;

17.8.1. İdareye karşı yüklenilen işin yapımı sırasında gerçekleşen yasak fiil ve davranışlar dolayısıyla iş ve meslek ahlakına aykırı davranışların 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen fiil ve davranışların dışında değerlendirilmesi gerekmektedir.

17.8.2. 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılmış olan yasak fiil ve davranışlar ile bu fiil veya davranışlar içine girmemekle birlikte, sözleşme hükümlerine aykırı veya idareye zarar verecek fiil ve davranışlar ya da yüklenicilerin iş veya mesleklerinden dolayı yürürlükteki kanunların yüklediği mükellefiyetlere aykırı davranışlar iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet kapsamında değerlendirilebilecektir. Ancak, 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin (f) bendinde yer alan “mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmeme” fiilinden ötürü hakkında yasaklama kararı verilmiş bir isteklinin yasaklama kararını veren idarenin ihalesine katılması halinde;

i- 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi için, bu isteklinin davranışının iş ve meslek ahlakına aykırı bir davranış olup olmadığının her olayın kendi özgün koşulları içinde değerlendirilmesi gerekmekte ve bu hususta takdir idareye ait bulunmaktadır.

ii- Yine bu isteklinin 10 uncu maddenin (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi, ancak ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğunun bu idare tarafından ispat edilebilmesi halinde mümkün olabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

 

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale tarihinden önceki beş yıl içerisinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyette bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

 

Başvuru sahibince, ihale üzerinde kalan isteklinin iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerinin bulunduğu iddia edilen 2023/284579 İKN’li ihaleye konu işin, Bismil Belediyesi’ne ait yapım işi olduğu anlaşılmış olup, söz konusu iddianın Bismil Belediyesi’nin gerçekleştirdiği ihalelere teklif verilmesi halinde değerlendirilebileceği, zira 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendinde, yalnızca ihaleyi yapan idare ile istekli arasında geçmişte kurulmuş sözleşme ilişkisinden kaynaklanan ve yine “aynı idarece” ispat edilen fiillere bağlanan bir yaptırım öngörüldüğü, anılan hükmün farklı idarelerin ihalelerine teşmil edilemeyeceği, bu nedenle Bağlar Belediyesi’nce gerçekleştirilen mevcut ihale bakımından 2’nci iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

 

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez. …” hükmü yer almaktadır.

 

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin 2 iddiasından 1 iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 97.042,50 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

 

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

 

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

 

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

 

1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

 

2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

 

   Oybirliği ile karar verildi.