İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

... Genel Müdürlüğü ile ... arasında imzalanan “Tam Zamanlı Bireysel Danışmanlık Hizmeti Alımı” işinde danışmana fiilen çalışmadığı dönemler için hakediş düzenlenerek ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda;

... ile Danışman ... arasında imzalanan Tam Zamanlı Bireysel Danışmanlık Hizmetleri Sözleşmesi’nin 3’üncü maddesinin “Ödeme Şartları” başlıklı (d) bendinde, Sözleşme bedelinin fatura veya serbest meslek makbuzu ile diğer kanıtlayıcı belgeler karşılığı her ay idarece düzenlenecek hakedişlere göre ödeneceği belirtilmiştir.

Söz konusu maddenin “Sözleşmenin Süresinden Sayılan Çalışılmayan Günler” başlıklı (g) bendinde;

“Geçen zamana paralel olarak (takvim günü olarak geçen zaman*20/365) şeklinde hesaplanacak çalışılmayan günler, (resmi tatil günleri hariç) danışmanın talebi, idare yetkilisinin uygun görmesi halinde sözleşme süresinden sayılacaktır. Sözleşmenin yenilenmesi halinde bu şekilde hesaplanan günler, danışman tarafından eski sözleşme süresi içinde talep edilmemiş ise, idare yetkilisinin onayı ile yenilenen sözleşmede hesap edilen günlere eklenebilecektir.

Ancak, hesaplanan süre bir takvim yılı içinde 20 takvim gününü aşmayacaktır. Danışmanın hastalığı halinde verilecek sağlık raporlarına istinaden bir yıl içinde toplam 30 günü aşmayacak şekilde sözleşme ile orantılı olarak idarece hesaplanacak çalışılmayan günlerde ilgili döneme ait Hakedişin hesabında sözleşme süresinden sayılacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.

Yapılan incelemelerde, Dünya Bankası ... Projesi kapsamında ...’ten 03.01.2022 - 31.12.2023 tarihleri arasında danışmanlık hizmeti alındığı, adı geçenin 2023 yılının Mart, Nisan ve Mayıs aylarında fiilen çalışmadığı iddiasıyla hakedişlerinin düzenlenmediği, ancak daha sonra 11.07.2023 tarih 79652825 No’lu Genel Müdürlük Oluru ile Sözleşmesinde bu kişinin hamileliği nedeniyle uzaktan çalıştığı gerekçesiyle ilgili aylara ilişkin hakedişlerinin düzenlenerek tek seferde ödendiği, hakediş raporu ekinde yer alan ve personelin çalıştığı her gün için imzalaması gereken iş/zaman çizelgesinde adı geçenin imzasının bulunmadığı tespit edilmiştir.

İmzalanan Sözleşmenin 2'nci maddesinin “Danışman” başlıklı (c) fıkrasında "Danışman: Danışmanlık yapan, bilgi ve deneyimini, idare ile hiçbir organik bağ içinde bulunmayan, İdareden danışmanlık işleri karşılığı dışında hiçbir kazanç sağlamayan ve sadece danışmanlık işini yapan gerçek kişi" şeklinde tanımlama yapılmıştır.

Aynı Sözleşmede 3'üncü maddenin “Yapılacak İşler” başlıklı (a) fıkrasında, "Yapılacak İşler: Danışman, işbu Sözleşmenin ayrılmaz bir parçasını oluşturan "Görev Tanımı ve Kapsamı" başlıklı A ekinde belirtilen işleri yerine getirecektir." ifadesi yer almakta olup, maddede belirtilen Ek A dokümanının “İş Süresi, Yeri ve Zamanı” başlıklı C maddesinde,

"Danışman, idarenin .. Mahallesi, ...Sokak, No.... .../...” adresindeki hizmet binasında veya tarafların birlikte kararlaştıracakları diğer yerlerde hizmet verecektir." denilmektedir.

Rapor maddesinde; Sözleşme süresinden sayılan çalışılmayan günlerin Sözleşme ile belirlendiği ve Sözleşmede uzaktan çalışmaya ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, dolayısıyla Sözleşmesinde öngörülmeyen bir konuda Genel Müdürlük Olur’u alınarak geçmişe yönelik hakediş düzenlenmesinin Sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

Ancak Sözleşme eki Ek A dokümanının yukarı alınan C maddesi uyarınca çalışma yeri konusunda esneklik sağlandığı ve hizmetin fiilen İdare binasında görülmesinin zorunlu tutulmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan Sözleşmenin 4'üncü maddesinin “Zaman Çizelgelerinin Kontrolü” başlıklı (b) fıkrasında, "Bu Sözleşmenin uygulanması sırasında danışmandan, geçirilen zamanın ve yapılan harcamaların belirlenmesinde kullanmak üzere zaman çizelgelerini veya diğer başka dokümanları tamamlaması istenebilir." ifadesi ile İdarenin hizmet binasında işin ifa edilmesine ilişkin puantaj tutulması da idarenin takdirine bırakılmıştır. Dolayısıyla rapor maddesinde fiili çalışmanın yapılmadığına gerekçe gösterilen iş/zaman çizelgesi iç hizmete özel olarak tutulmuş olup, ödemeye esas belgelerden değildir.

Danışman olarak görevlendirilen ... hamilelik nedeniyle 18 hafta doğum iznine çıkmayı talep etmiş, ancak idarenin 07.03.2023 tarih 72535573 sayılı Genel Müdürlük yazısı ile bu talebi reddedilmiştir. Sözleşme sonlandırılmadığı halde danışmanın yükümlülüklerini yerine getirmediğine dair herhangi bir kabul edilebilir resmi tespit veya tutanak bulunmamaktadır.

Oluşan fiili durum Sözleşme hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde; mevzuata uygun bir Sözleşmenin tesis edildiği, yapılan Sözleşme gereği danışmanın sorumluluğunda bulunan iş veya yükümlülüklerin yerine getirilmediğine dair hiçbir tespitin bulunmadığı, süreç içerisinde Sözleşmenin fesh edilmediği, ancak bu üç aylık süreçte danışmana Sözleşme gereği herhangi bir ödemenin de yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Sözleşme hükümlerine göre ise gerek Sözleşme eki EK A dokümanının “İş Süresi, Yeri ve Zamanı” başlıklı C maddesi, gerek Sözleşmenin 3'üncü maddesinin “Yapılacak İşler” başlıklı (a) fıkrası ve gerekse 4’üncü maddesinin “Zaman Çizelgelerinin Kontrolü” başlıklı (b) fıkrası dikkate alındığında çalışma serbestisinin esas olduğu anlaşılmaktadır.

Danışmanın hamilelik döneminde uzaktan çalışma yöntemiyle üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğine ilişkin raporlar ve yazışmalar savunmalarda sunulmuş olup, Sözleşmenin yapılacak işleri düzenleyen 3’üncü maddesine göre gerçekleştirmekle yükümlü olduğu iş veya işlemlerde bir aksama veya ihmalin varlığı tespit edilememiştir.

Bu itibarla, danışmanlık hizmet alımı işinde, danışmana yapılan toplam ... TL tutarındaki hakediş ödemesi için ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.